Η λάμψη των Όσκαρ

0
499
oscar.jpg

του Ιασονα Τριανταφυλλίδη

Ενώ, η Ακαδημία ετοιμάζεται να απονείμει τα όσκαρ που φέτος κλείνουν τα 86 τους χρόνια, ο Ιάσων Τριανταφυλλίδης θυµάται τις σημαντικότερες λεπτομέρειες της ιστορίας τους.

Κάποια στιγμή πρέπει  να καταλάβετε μερικό πράγματα: Τα Όσκαρ δεν είναι -ή τουλάχιστον δεν ξεκίνησαν- ως “καλλιτεχνικό” βραβείο, αλλά ως “επιβράβευση” των ανθρώπων του αμερικάνικου σινεμά, οι οποίοι (μια παρέα όλοι κι όλοι), αποφάσισαν το 1927 να λένε ένα “μπράβο” κάθε χρόνο σε όσους ξεχώρισαν στην ειδικότητά τους. Τότε ήταν λίγοι, σήμερα είναι 5.500 περίπου. Το Όσκαρ γιγαντώθηκε ως φήμη και ως κύρος κι έγινε ρυθμιστής για πολλούς λόγους: τύχη, συγκυρίες, ο παράξενος και δημοκρατικός τρόπος ψηφοφορίας, η μυστικότητα (όντως) μέχρι το άνοιγμα του φακέλου, η παγκόσμια επιβολή του αμερικάνικου σινεμά βοήθησε σ’ αυτό αλλά και η σοβαρότητα – έστω και με αρκετές παρασπονδίες – στην επιλογή τους και ο ακραίος επαγγελματισμός τους, από τα μέλη της Ακαδημίας…

Υποψηφιότητες και βραβεύσεις δεν είναι σαν τα αστεράκια των κριτικών σε περιοδικά ποικίλης ύλης. Μια ταινία με άνω των δέκα υποψηφιοτήτων ή και βραβεύσεων, δεν είναι απαραίτητα καλύτερη από άλλη που έχει πάρει – ας πούμε – πέντε ή τέσσερα. Απλώς αρκετές ταινίες λόγω κατασκευής “ανήκουν” σε πολλές κατηγορίες και ο συντελεστής της “κατηγορίας” είναι που ξεχωρίζει και κερδίζει.

Μια ταινία εποχής είναι φυσικό να “χτυπήσει” περισσότερες κατηγορίες, από μια σύγχρονη ταινία “δωματίου”. Έτσι; Μπορεί τελικά μια ταινία να έχει μια υποψηφιότητα και μια βράβευση, αλλά αυτή να της δώσει την αθανασία και την αναγνώριση – σπάνιο βέβαια – αλλά λέω…

Και επειδή θέλετε να κάνετε τους “ξερόλες”, εμείς είμαστε εδώ. Μάθετε  απ’ έξω τα παρακάτω και προβλέπουμε για σας πεδίο λαμπρό, λαμπρότατο σαν τα Όσκαρ που φέτος γιορτάζουν 86 απονομές!

• Πρώτη απονοµή: 16 Μαΐoυ 1929

• Οι πλέον πολυβραβευμένες ταινίες:

«Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών: Η επιστροφή του βασιλιά» (2003), 11 Όσκαρ
“Μπεν Χουρ” (1959), 11 Όσκαρ
“Τιτανικός” (1997), 11 Όσκαρ
“Γουέστ Σάιντ Στόρι”, 10 Όσκαρ

Με 9 Όσκαρ έχουν βραβευθεί οι ταινίες “Ζίζι” (1959), “Ο τελευταίος αυτοκράτορας” (1987) και “Άγγλος ασθενής” (1996).

Με 8 Όσκαρ οι ταινίες “Όσα παίρνει ο άνεμος” (1939), “Από εδώ ως την αιωνιότητα” (1953), “Το λιµάνι της αγωνίας” (1954), “Ωραία µου κυρία” (1964), “Καµπαρέ” (1972), “Γκάντι” (1982) και” Αµαντέους” (1984).

• Ταινίες µε τις περισσότερες υποψηφιότητες Όσκαρ:
“Όλα για την Εύα” (1950), 14 υποψηφιότητες
“Τιτανικός”, (1997), 14 υποψηφιότητες
“Ερωτευμένος Σαίξπηρ” (1998), 13 υποψηφιότητες
“Όσα παίρνει ο άνεµος” (1939), 13 υποψηφιότητες
“Από εδώ ως την αιωνιότητα” (1953), 13 υποψηφιότητες
“Μαίρη Πόπινς” (1964), 13 υποψηφιότητες
“Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ” (1966), 13 υποψηφιότητες
“Φόρεστ Γκαµπ”, 13 υποψηφιότητες

• Ο/Η πιο πολυβραβευμένος/η ηθοποιός:
Η Κάθριν Χέµπορν η οποία έχει τιµηθεί µε τέσσερα Όσκαρ, όλα στην κατηγορία α’ γυναικείου ρόλου (1932- 33, 1967, 1968 και 1981)

• Η ηθοποιός µε τις περισσότερες υποψηφιότητες για Όσκαρ:
Μέριλ Στριπ, 19 υποψηφιότητες
Κάθριν Χέµπορν, 12 υποψηφιότητες
Μπέτι Ντέιβις, 10 υποψηφιότητες

• Ο ηθοποιός µε τις περισσότερες υποψηφιότητες για Όσκαρ:
Τζακ Νίκολσον µε 12 υποψηφιότητες
Λόρενς Ολιβιέ, 10 υποψηφιότητες για ερμηνεία (ο Λόρδος Ολιβιέ ήταν ακόµη υποψήφιος για Όσκαρ σκηνοθεσίας και τιµήθηκε δύο φορές µε Όσκαρ για την προσφορά του, το 1946 και το 1978)
Σπένσερ Τρέισι µε 9 υποψηφιότητες

• Οι περισσότερο πολυβραβευμένοι:
Άνδρες: Γουόλτ Ντίσνεϊ µε 26 Όσκαρ, που περιλαμβάνουν 12 βραβεία για ταινίες κινουμένων σχεδίων αλλά και βραβεία σε διάφορες κατηγορίες όπως µικρού µήκους, ντοκιµαντέρ αλλά και Όσκαρ για τη συνολική του προσφορά.
Γυναίκες: Έντιθ Χεντ µε 8 βραβεία Όσκαρ για σχεδίαση κοστουμιών (1949, 1950 [2 βραβεία], 1951,1953, 1954, 1960 και 1973).

• Πολυβραβευμένοι σκηνοθέτες:
Τζον Φορντ, 4 Όσκαρ (1935, 1940, 1941 και 1952)
Φρανκ Κάπρα και Γουίλιαµ Γουάιλερ, 3 Όσκαρ

• Σκηνοθέτες µε τις περισσότερες υποψηφιότητες:
Γουίλιαµ Γουάιλερ, 12 υποψηφιότητες
Μπίλι Γουάιλερ, 8 υποψηφιότητες

• Ταινίες µε πολλές υποψηφιότητες και κανένα βραβείο:
“Η κρίσιµη καµπή” (1977), 11 υποψηφιότητες
“Το πορφυρούν χρώµα” (1985), 11 υποψηφιότητες

• Bωβές ταινίες που βραβεύτηκαν:
“Φτερά” (1927-28)
“The Artist” (2012)

• Πρώτη ταινία µε ήχο που πήρε Όσκαρ καλύτερης ταινίας:
“Η μελωδία του Μπροντγουέι” (1928-29)

• Μοναδική τηλεταινία που μεταφέρθηκε και βραβεύτηκε:
“Μάρτι” (1955)

• Πρώτη έγχρωμη ταινία που βραβεύτηκε:
“Όσα παίρνει ο άνεμος” (1939)

• Πρώτος αφροαμερικάνος ηθοποιός που πήρε όσκα
Χάτι Μακ Ντάνιελ, Β΄Γυναικείος για το “Όσα παίρνει ο άνεμος” (1939)

• Η τελευταία ασπρόμαυρη ταινία που κέρδισε Όσκαρ καλύτερης ταινίας:
“The apartment” (1960)

• Η μοναδική “συνέχεια” που κέρδισε Όσκαρ καλύτερης ταινίας:
”Ο Νονός 2″ (1974)

• Πρώτη “εκτός Χόλiγουντ” ταινία που βραβεύτηκε:
“Η ιδιωτική ζωή του Ερρίκου του 8ου”, όπου ο Τσαρλς Λότον απέσπασε το Όσκαρ α ‘ανδρικού ρόλου
“Το δίκτυο” (1976)

• Πρώτη ξενόγλωσση ερμηνεία που βραβεύτηκε:
Σοφία Λόρεν, το 1961 βραβεύτηκε με Όσκαρ α’ γυναικείου ρόλου για τη δουλειά της στην ιταλική ταινία “Δυο γυναίκες”

• Ταινίες  βραβευμένες µε Όσκαρ καλύτερης ταινίας που δεν πήραν βραβείο ερμηνείας:
“Φτερά” (1927-28)
“Η μελωδία του Μπροντγουέι” (1928-29)
“Ουδέν νεότερο από το Δυτικό µέτωπο” (1929-30)
“Grand Hotel” (1931- 32)
“Ένας Αµερικάνος στο Παρίσι” (1951)
“Το μεγαλύτερο σόου στον κόσµο” (1952)
”Ο γύρος του κόσµου σε 80 µέρες” (1956)
“Ζιζί” (1958)
”Ο τελευταίος αυτοκράτορας” (1987)
“Η λίστα του Σίντλερ” (1993)
“Braveheart” (1995)
“Τιτανικός” (1997)
«Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών: Η επιστροφή του βασιλιά» (2003)

• Ταινίες στις οποίες όλο το καστ ήταν υποψήφιο για Όσκαρ:
“Σλουθ” (1972)
“Give ’em hell Harry” (1975)

• Οι µόνες ταινίες που κέρδισαν Όσκαρ καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου, α’ ανδρικού και α’ γυναικείου ρόλου:
“Συνέβη µια νύχτα” (1934)
“Στη φωλιά του κούκου” (1975)
“Η σιωπή των αµνών” (1991)

• Οι ηθοποιοί που βραβεύτηκαν συνεχόμενες χρονιές:
Λουίζ Ρέινερ 1936 και 1937
Σπένσερ Τρέισι 1937 και 1938
Κάθριν Χέµπορν 1967 και 1968
Τζέισον Ρόµπαρντς 1976 και 1977
Τοµ Χανκς 1993 και 1994

• Ταινίες που κέρδισαν τρία Όσκαρ ερµηνείας:
“Λεωφορείον ο πόθος” (1951)
Να σημειωθεί ότι καμιά ταινία δεν έχει κερδίσει και τα τέσσερα Όσκαρ ερμηνείας.

• Ταινίες που απέσπασαν Όσκαρ καλύτερης ανδρικής αλλά και γυναίκειας ερμηνείας:
“Συνέβη μια νύχτα” (1934)
“Στη φωλιά του κούκου” (1975)
“Το δίκτυο” (1976)
”Ο γυρισμός” (1978)
“Στη χρυσή λίμνη” (1981)
“Η σιωπή των αμνών” (1991)
“Καλύτερα δεν γίνεται” (1997)

• Οι µόνοι ηθοποιοί που ήταν υποψήφιοι δύο φορές για τον ίδιο ρόλο αλλά σε διαφορετική ταινία:
Μπινγκ Κρόσμπι ως πατέρας Ο’ Μάλεϊ το 1944 στο “Going my way” (όπου κέρδισε το Όσκαρ) και το 1945 στο “The bells of St. Mary’s”
Πολ Νιούμαν ως Γρήγορος Έντι Φέλσον το 1961 στο ”Ο κόσμος είναι δικός μου” και το 1986 στο “Χρώμα του χρήματος” (κέρδισε το Όσκαρ)
Αλ Πατσίνο ως Μάικλ Κορλεόνε το 1972 στον “Νονό” και το 1974 στον “Νονό 2”

• Το πρώτο “µετά θάνατον” Όσκαρ:
Σίντνεϊ Χάουαρντ το 1939 για το σενάριο του “Όσα παίρνει ο άνεμος”

• Το πρώτο “µετά θάνατον” Όσκαρ μεταξύ ερμηνευτών:
Πίτερ Φιντς το 1976 για το “Δίκτυο”.

• Η μοναδική χρονιά που σημειώθηκε “ισοπαλία” στην κατηγορία α’ ανδρικού ρόλου:
Το 1931 – 32 οπότε και ο Γουάλας Μπίρι (“The Champ”) βρέθηκε ισόπαλος µε τον Φρέντρικ Μαρτς (“Δόκτωρ Τζέκιλ και κύριος Χάιντ”)

• Η µοναδική χρονιά που σημειώθηκε “ισοπαλία” στην κατηγορία α’ γυναικείου ρόλου:
Το 1968 όταν η Κάθριν Χέµπορν (“Το λιοντάρι του χειµώνα”) “ισοφάρισε” µε την Μπάρµπρα Στρέιζαντ (“Ένα αστείο κορίτσι”)

• Μοναδική χρονιά που δόθηκαν δύο Όσκαρ σκηνοθεσίας:
Το 1961 στους Ρόµπερτ Γουάιζ και Τζερόµ Ρόµπινς που σκηνοθέτησαν µαζί το “Γουέστ Σάιντ Στόρι”

• Το μοναδικό πρόσωπο που βραβεύτηκε µε Όσκαρ ερμηνεύοντας έναν χαµένο της απονοµής:
Μάγκι Σµιθ (1976) στο “California Hotel”

• Ο µοναδικός ερμηνευτής που βραβεύτηκε µε Όσκαρ παίζοντας το ρόλο του αντίθετου φύλου:
Λίντα Χαντ (1983) στην ταινία “The year of living dangerously”

• Ο µόνος ηθοποιός που απέσπασε δύο υποψηφιότητες για την ίδια ερμηνεία:
Ο Μπάρι Φιτζέραλντ το 1944 ήταν υποψήφιος στις κατηγορίες α’ και β’ ανδρικής ερμηνείας για το “Going my way” (αυτό δεν είναι πλέον δυνατό σύµφωνα µε τους ισχύοντες κανονισμούς της Ακαδημίας)

• Ο µόνος ηθοποιός που βραβεύτηκε µε δυο Όσκαρ για την ίδια ερμηνεία:
Ο Χάρολντ Ράσελ το 1946 πήρε Όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου για την ερμηνεία του στην ταινία “The best years of our lives” ενώ πήρε και τιµητικό Όσκαρ την ίδια χρονιά

• Οι ηθοποιοί µε τις περισσότερες υποψηφιότητες και κανένα βραβείο:
Ρίτσαρντ Μπάρτον, 7 υποψηφιότητες
ΠΙτερ Ο’ Τουλ, 7 υποψηφιότητες

• Οι µόνοι ηθοποιοί που βραβεύτηκαν µε τρία ή περισσότερα Όσκαρ ερμηνείας:
Κάθριν Χέµπορν, 4 Όσκαρ
Γουόλτερ Μπρέναν, 3 Όσκαρ
‘Ινγκριντ Μπέργκµαν, 3 Όσκαρ
Τζακ Νίκολσον, 3 Όσκαρ
Μέριλ Στριπ, 3 όσκαρ

• Η μοναδική γυναίκα υποψήφια για Όσκαρ σκηνοθεσίας:
Λίνα Βερτµίλερ (1976)

• Μοναδικός άνθρωπος που σκηνοθέτησε την ερμηνεία του και βραβεύτηκε µε Όσκαρ:
Ο Λόρενς Ολιβιέ το 1948, οπότε και πήρε Όσκαρ καλύτερης ταινίας και α’ ανδρικού ρόλου για το “Άµλετ”

• Πρώτος άνθρωπος που ήταν υποψήφιος για Όσκαρ ως παραγωγός, σκηνοθέτης, ηθοποιός και σεναριογράφος την ίδια χρονιά:
Ο Όρσον Γουέλς το 1941 για τον “Πολίτη Κέιν”

• Πρώτος άνθρωπος που βραβεύτηκε µε Όσκαρ σκηνοθεσίας και σεναρίου:
Λίο Μακάρεϊ το 1944 για το “Going my way”

• Ο µόνος άνθρωπος που βραβεύτηκε µε Όσκαρ χωρίς να είναι υποψήφιος:
Ο Χαλ Μορ το 1935 για την κινηματογραφία του ‘Ά mid-summer’s night dream” (Κάτι τέτοιο δεν είναι πλέον δυνατό σύµφωνα µε τους ισχύοντες νόµους της Ακαδηµίας)

• Ο νεότερος ηθοποιός που έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ:
Ο Τζάστιν Χένρι το 1979 για το “Κράμερ εναντίον Κράμερ”. Τότε ήταν μόλις 8 ετών.

• Ο νεότερος ηθοποιός που βραβεύτηκε µε Όσκαρ:
Η Σίρλεϊ Τεµπλ το 1934 µε ειδικό βραβείο (Special Award winner) σε ηλικία 6 ετών και 10 µηνών

• Ο νεότερος ηθοποιός που βραβεύτηκε µε Όσκαρ διαγωνιστικού χαρακτήρα (ή ερμηνείας):
Η Τατούµ Ο ‘Νιλ το 1973 για το “Χάρτινο φεγγάρι” σε ηλικία 10 ετών

• Ο μεγαλύτερος σε ηλικία ηθοποιός που βραβεύτηκε µε Όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου:
Ο Τζόρτζ Μπερνς το 1975 για την ταινία “The sunshine boys” σε ηλικία 80 ετών και 69 ηµερών

• Ο πρώτος άνθρωπος που αρνήθηκε Όσκαρ:
Ντάντλεϊ Νίκολς, 1935 (Όσκαρ σεναρίου για την ταινία “The informer”)

• Οι µόνοι που βραβεύτηκαν µε δύο Όσκαρ συνεχόμενες χρονιές:
Τζόζεφ Μάνκιεβιτς (Το 1949 βραβεύτηκε µε Όσκαρ σκηνοθεσίας και σεναρίου για την ταινία “Α letter to three wives” και το 1950 πήρε Όσκαρ στις ίδιες κατηγορίες για το “Όλα για την Εύα”
Άλαν Μένκεν (Το 1991 βραβεύτηκε µε Όσκαρ πρωτότυπης µουσικής και τραγουδιού για την ταινία “Η ωραία και το τέρας” και το 1992 πήρε Όσκαρ στις ίδιες κατηγορίες για τον “Αλαντίν”

• Ο βραβευμένος µε τα περισσότερα Όσκαρ σε µία τελετή:
Ο Γουόλτ Ντίσνεϊ το 1953 που βραβεύτηκε µε Όσκαρ στις κατηγορίες ντοκιμαντέρ, ντοκιμαντέρ µικρού µήκους ταινία κινουμένων σχεδίων µικρού µήκους και two reel short subject

• Το µόνο µη αγγλόφωνο τραγούδι που έχει πάρει Όσκαρ:
“Τα παιδιά του Πειραιά” του Μάνου Χατζιδάκι από το “Ποτέ την Κυριακή” (1960)

• Οι µόνες ηθοποιοί που υπήρξαν υποψήφιες στην ίδια απονοµή στις κατηγορίες α’ και β’ γυναικείου ρόλου:
Τζέσικα Λανγκ το 1982 “Φράνσις” και “Τούτσι”
Σιγκούρνι Γουίβερ το 1988 “Γορίλες στην οµίχλη” και “Εργαζόµενο κορίτσι”
Τζούλιαν Μουρ το 2002, “Οι Ώρες” και “Far from Heaven”

• Τα περισσότερα Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας έχει πάρει:
Ο Φεντερίκο Φελίνι (4), το 1955 µε το “Λα Στράντα”, το 1957 µε το “Καµπίρια”, το 1962 µε το “81/2” και το 1974 µε το “Άµαρκορντ”

Μη χάσετε στα Novacinema αποκλειστικά μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες που ξεχωρίζουν στο box office, αλλά και που διακρίνονται σε μεγάλα βραβεία (La La Land, Aστακός).

Μπείτε και κάντε like εδώ για να ενημερώνεστε για όλα τα γραμμένα αποκλειστικά για το parallaximag.gr άρθρα.

Shares

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ