Πόσοι πρόσφυγες “χωράνε” στη Θέρμη και στο Ωραιόκαστρο;

2
4026

Εικόνες: Γιάννης Τζιμπρές

Ποιο είναι το κριτήριο με το οποίο μπορεί κάποιος να αποφασίσει για το πόσοι «χωράνε» σε μια τοπική κοινωνία; Όσο κι αν ψάξουμε στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία, δεν θα βρούμε κανένα επιβεβαιωμένο κριτήριο ευκταίας δημογραφικής αναλογίας προσφύγων – ντόπιων. Η ερώτηση αυτή υπονοεί ότι οι γηγενείς και οι πρόσφυγες ανταγωνίζονται για περιορισμένους πόρους. Υπονοεί, για παράδειγμα, ότι η εγκατάσταση προσφύγων θα υποβαθμίσει τις ήδη ελλιπείς δημόσιες υποδομές: Πώς θα μαζέψουν τα σκουπίδια οι ήδη καταπονημένες σκουπιδιάρες του δήμου, πώς θα χωρέσουν τα παιδιά τους στα κακοσυντηρημένα σχολεία μας που είναι υπερπλήρη, πώς θα αντέξει ο υποχρηματοδοτούμενος δήμος μας κ.λπ. Στην πραγματικότητα μπορεί να συμβεί ακριβώς το αντίθετο. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η μαζική άφιξη προσφύγων υπήρξε πάντοτε μοχλός ανάπτυξης των τοπικών οικονομιών. Αυτό συνέβη στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1920 αλλά και παντού στον κόσμο – με εξαίρεση περιοχές χρόνιων πολεμικών συγκρούσεων (π.χ. υποσαχάρια Αφρική, Λίβανος).

12784359_1099690830051413_1219495909_n

Η εγκατάσταση προσφύγων μπορεί να προσελκύσει σε άμεσο χρόνο σημαντικά κεφάλαια από διεθνείς φορείς. Τα σχολεία μας μπορούν να αναβαθμιστούν αν φιλοξενήσουν απογευματινή βάρδια προσφυγοπαίδων. Τα δημοτικά μηχανήματα μπορούν να συντηρηθούν αν συμβάλουν στη λειτουργία των καταυλισμών. Πολλές δεκάδες υπαλλήλων των ΟΤΑ δρομολογούνται να προσληφθούν μέσω συμβάσεων για τις ανάγκες των καταυλισμών. Όλα αυτά γίνονται με απορρόφηση κονδυλίων από διεθνείς φορείς. Χιλιάδες άδεια διαμερίσματα μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα εγκατάστασης προσφύγων. Τα μισθώματα αυτών των διαμερισμάτων πληρώνονται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, προσφέροντας εισερχόμενους πόρους στις τοπικές κοινωνίες. Επιπλέον αυτών, προσθέστε τα οφέλη που θα προκύψουν στις τοπικές αγορές τροφίμων μόλις λειτουργήσει το σύστημα «κοινοτικές κουζίνες» στους καταυλισμούς.

Ακόμα όμως και στο θέμα της δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας υγιεινής, δεν προκύπτει πεδίο ανταγωνισμού προσφύγων και γηγενών. Αν δεν εξοβελιστούν στο κοινωνικό περιθώριο, οι πρόσφυγες παρουσιάζουν εγκληματικότητα μικρότερη από αυτή των γηγενών. Η εγκληματικότητά τους είναι τριών ειδών: μικροκλοπές φαγητού, εκδήλωση εθνοτικής βίας εσωτερικά στους καταυλισμούς και διαμαρτυρίες για την απαγόρευση μετακίνησης εκτός Ελλάδας. Η εθνοτική βία που εκδηλώνεται εσωτερικά στους καταυλισμούς λύνεται κατ’ αρχάς μέσω του εθνοτικού διαχωρισμού και εντέλει μέσω της διάλυσης των καταυλισμών. Οι διαμαρτυρίες για τα κλειστά σύνορα τελειώνουν με την εκκένωση της Ειδομένης, οι πρόσφυγες έχουν καταλάβει τη σκληρή γι’αυτούς πραγματικότητα. Η συντριπτική πλειονότητα των αναφορών για εγκλήματα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αποδείχθηκε ψεύτικη. Η καταστροφή στο εκκλησάκι του «στρατοπέδου 722» ήταν πρωταπριλιάτικο ψέμα τοπικού ιστολογίου. Η απαίτηση από τον ιερέα του Μητροπολιτικού Ναού Ελευθερούπολης Καβάλας να σταματήσει τις κωδωνοκρουσίες («διότι αυτές προσβάλλουν τη θρησκευτική τους παραδοχή») και η απομάκρυνση εικόνας της Παναγίας διαψεύστηκαν δημόσια από τον πρωτοσύγκελλο της εκεί Ιεράς Μητροπόλεως. Το κρούσμα χολέρας πρόσφυγα στην Κω δεν υπήρξε ποτέ, το τοπικό νοσοκομείο έβγαλε ανακοίνωση στις 16/4/2015. Η κλοπή της σημαίας από πρόσφυγες στη Χίο δεν συνέβη ποτέ, οι δημοσιογράφοι του νησιού έβγαλαν κοινή ανακοίνωση στις 12/4/2016. Η αφόδευση σε εκκλησάκι της Πέτρας Μυτιλήνης δεν συνέβη ποτέ, ο τοπικός ιερέας το διέψευσε στις 16/6/2015, η δήθεν φωτογραφία είναι αλλοιωμένη από διαδήλωση στην Αίγυπτο. Η διαμαρτυρία προσφύγων που δεν άφησε ασθενοφόρο να περάσει στην οδό Τρικάλων – Λάρισας διαψεύστηκε από τον εκεί αντιδήμαρχο. Παρ’ ότι υπάρχει ειδική ιστοσελίδα για όλες τις ψευδείς ειδήσεις περί της προσφυγικής εγκληματικότητας και υγειονομικής κατάστασης, τα περισσότερα ΜΜΕ δεν αναφέρουν τις διαψεύσεις. Ο τρόμος πουλάει παραπάνω από την ανθρωπιά…

12746254_1099690806718082_37914160_n

Η ανθρώπινη αντιμετώπιση της εγκατάστασης προσφύγων δεν θα φέρει θετικά αποτελέσματα από μόνη της. Αν δεν κινηθούμε συστηματικά, οι καταυλισμοί θα γίνουν αποθήκες ψυχών και πράγματι θα δημιουργηθούν κοινωνικά προβλήματα. Αν ανεχόμαστε στις συγκεντρώσεις κατοίκων να συμμετέχουν μετακινούμενοι χρυσαυγίτες, πιθανά θα αντιμετωπίσουμε όσα αντιμετώπισε ο Δήμαρχος Δέλτα στις 13 Φεβρουαρίου. Όσοι σπέρνουν ξενοφοβία, θα θερίσουν μίσος για τους άλλους και για τους εαυτούς τους. Αν κινηθούμε όμως προς τις θετικές κατευθύνσεις που αναφέρθηκαν, θα προσφέρουμε ανθρωπιά και ανάπτυξη για γηγενείς και ξένους. Αυτή είναι μια αναμέτρηση που ας την κάνει ο καθένας μας μόνος του, αναλογιζόμενος τους δικούς μας παππούδες πρόσφυγες και τους δικούς μας γονείς μετανάστες.

Shares
Προηγούμενο άρθροΤι κατάφερε η ελληνική συμμετοχή στη φετινή Μπιενάλε αρχιτεκτονικής;
Επόμενο άρθροΗ ευτυχία εκεί έξω
Γιώργος Αγγελόπουλος
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασα κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και κοινωνική ανθρωπολογία στα πανεπιστήμια του St. Andrews και του Καίμπριτζ. Διδάσκω κοινωνική ανθρωπολογία στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. Το ερευνητικό μου έργο εστιάζει σε ζητήματα πολιτικής ταυτοτήτων στο Μακεδονικό χώρο και στη Θεσσαλονίκη, εθνογραφίας των Βαλκανίων και ιστορίας της εθνολογίας. Δημοσίως κατοικοεδρεύω στο http://accedere.wordpress.com και στο http://auth.academia.edu/GAgelopoulos

2 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Αγαπητέ κύριε Αγγελόπουλε,

    Το άρθρο σας και η κατάσταση που απεικονίζει θα ήταν πράγματι ωραία και καθησυχαστικά αν η πραγματικότητα σε περιοχές που βιώνουν μία διαφορετική καθημερινότητα δεν αναιρούσαν στην πράξη τα όσα παραθέσατε. Δυστυχώς ο κόσμος δεν είναι αγγελικά πλασμένος, ούτε οι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να πράξουν το καλύτερο δυνατό (και αυτό ισχύει για πρόσφυγες, μετανάστες και ντόπιους κατοίκους). Γνωρίζω συγκεκριμένα παραδείγματα που δείχνουν μία ανησυχητική τάση εγκληματικότητας κι αυτό είναι φυσικό αν σκεφτεί κανείς δύο βασικούς παράγοντες: τον τρόπο που λειτουργούσαν οι άνθρωποι που ζούσαν σε χώρες που ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή δεν έχει τον πρώτο ρόλο και οι αντιδράσεις όσων έχοντας εγκλωβιστεί σε έναν προορισμό που δεν ήταν ο στόχος τους εκτός από το να επιβιώσουν, δρουν χωρίς σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που έχουν κάτι παραπάνω από αυτούς πιστεύοντας ότι έτσι αποδίδουν δικαιοσύνη για τα όσα τους συνέβησαν. Εκτός αυτών υπάρχουν και τα εγκληματικά στοιχεία ανάμεσα σ’ αυτές τις ομάδες, οι οποίοι δρούσαν έτσι και πριν να φτάσουν στη χώρα μας. Βέβαια κατανοώ πως εμείς μιλάμε εκ του ασφαλούς και πως ενδεχομένως να αντιδρούσαμε παραπάνω βίαια αν είχαμε φτάσει στα όριά μας. Ωστόσο, το πως εκδηλώνεται ένας άνθρωπος δείχνει ακριβώς τον αληθινό του χαρακτήρα. Όταν, λοιπόν, στην Ειδομένη, παρά την περίφημη εκκένωση, ζουν εκατοντάδες άνθρωποι κρυμμένοι στις γύρω περιοχές, κλέβοντας τους ντόπιους, ρημάζοντας χωρίς αιτία ξένες περιουσίες, μετατρέποντας ξενοδοχεία σε οίκους ανοχής και δημιουργώντας εστίες λαθρεμπορίου, ακόμη κι αν αυτοί είναι μειοψηφία αναλογικά με το σύνολο δε βλέπω την ωφέλεια που βλέπετε εσείς στο να τους ενσωματώσουμε στο γηγενή πληθυσμό έτσι αβασάνιστα, γιατί στην πραγματικότητα αυτοί είναι οι αρχηγοί μίας αγέλης που δεν μπορεί να προβάλλει αντιστάσεις, ούτε έχει το υπόβαθρο να μείνει στη χώρα μας και να συμβάλλει σε κάποιου είδους ανάπτυξη.

  2. Αγαπητέ κύριε Αγγελόπουλε,

    Το άρθρο σας και η κατάσταση που απεικονίζει θα ήταν πράγματι ωραία και καθησυχαστικά αν η πραγματικότητα σε περιοχές που βιώνουν μία διαφορετική καθημερινότητα δεν αναιρούσαν στην πράξη τα όσα παραθέσατε. Δυστυχώς ο κόσμος δεν είναι αγγελικά πλασμένος, ούτε οι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να πράξουν το καλύτερο δυνατό (και αυτό ισχύει για πρόσφυγες, μετανάστες και ντόπιους κατοίκους). Γνωρίζω συγκεκριμένα παραδείγματα που δείχνουν μία ανησυχητική τάση εγκληματικότητας κι αυτό είναι φυσικό αν σκεφτεί κανείς δύο βασικούς παράγοντες: τον τρόπο που λειτουργούσαν οι άνθρωποι που ζούσαν σε χώρες που ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή δεν έχει τον πρώτο ρόλο και οι αντιδράσεις όσων έχοντας εγκλωβιστεί σε έναν προορισμό που δεν ήταν ο στόχος τους εκτός από το να επιβιώσουν, δρουν χωρίς σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που έχουν κάτι παραπάνω από αυτούς πιστεύοντας ότι έτσι αποδίδουν δικαιοσύνη για τα όσα τους συνέβησαν. Εκτός αυτών υπάρχουν και τα εγκληματικά στοιχεία ανάμεσα σ’ αυτές τις ομάδες, οι οποίοι δρούσαν έτσι και πριν να φτάσουν στη χώρα μας. Βέβαια κατανοώ πως εμείς μιλάμε εκ του ασφαλούς και πως ενδεχομένως να αντιδρούσαμε παραπάνω βίαια αν είχαμε φτάσει στα όριά μας. Ωστόσο, το πως εκδηλώνεται ένας άνθρωπος δείχνει ακριβώς τον αληθινό του χαρακτήρα. Όταν, λοιπόν, στην Ειδομένη, παρά την περίφημη εκκένωση, ζουν εκατοντάδες άνθρωποι κρυμμένοι στις γύρω περιοχές, κλέβοντας τους ντόπιους, ρημάζοντας χωρίς αιτία ξένες περιουσίες, μετατρέποντας ξενοδοχεία σε οίκους ανοχής και δημιουργώντας εστίες λαθρεμπορίου, ακόμη κι αν αυτοί είναι μειοψηφία αναλογικά με το σύνολο δε βλέπω την ωφέλεια που βλέπετε εσείς στο να τους ενσωματώσουμε στο γηγενή πληθυσμό έτσι αβασάνιστα, γιατί στην πραγματικότητα αυτοί είναι οι αρχηγοί μίας αγέλης που δεν μπορεί να προβάλλει αντιστάσεις, ούτε έχει το υπόβαθρο να μείνει στη χώρα μας και να συμβάλλει σε κάποιου είδους ανάπτυξη. Εύχομαι πραγματικά να ήταν διαφορετικά τα πράγματα…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ