Μία 24χρονη δημιουργεί από το μηδέν ένα χοροθέατρο για τις γυναίκες

Σε μία εποχή που οι γυναικοκτονίες  συμβαίνουν σαν να είναι επεισόδιο καθημερινής σειράς, που οι γυναίκες αμφισβητούνται διαρκώς και διεκδικούν την ισότητα, υπάρχουν εκείνες που δημιουργούν από το μηδέν τις δικές τους επιχειρήσεις και επιβιώνουν σ’ έναν κόσμο που δεν είναι ιδιαίτερα δίκαιος για εκείνες.

Μια από αυτές είναι και η 24χρονη Χρύσα Θεοχαρίδου δημιουργεί μέσω της τέχνης και του κινηματογράφου προσωπικά βιώματα γυναικών και τα μεταφέρει πάνω στην σκηνή.

Είναι απόφοιτη της ανώτερης επαγγελματικής σχολής χορού καθηγητών και χορευτών Φυλλίς Μάντζιαρη και εργάζεται ως δασκάλα χορού. Έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της  στο τμήμα τέχνης σκηνοθεσίας στο ΣΑΕΚ Θέρμης. Ενώ στη ζωή της την απασχολεί ιδιαίτερα η τέχνη σε όλες τις μορφές της, είτε ως επάγγελμα είτε όχι.

“Ο λόγος που ξεκινήσαμε να δημιουργούμε αυτή την ταινία η οποία μεταφέρεται τώρα στην σκηνή είχε ως σκοπό να δοθεί η ευκαιρία σε όλους μας να δημιουργήσουμε, με κοινό όραμα και εμπιστοσύνη στην ιδέα, ένα έντονο έργο.

Από την στιγμή που συγκεντρώθηκε ένας ικανοποιητικός αριθμός χορευτών από τη Θεσσαλονίκη, ταλαντούχοι σε υψηλό βαθμό, τόσο σε κινησιολογικό όσο και σε υποκριτικό επίπεδο, η επιθυμία μου ήταν να ‘εκμεταλλευτώ’ κάθε χορεύτρια στο έπακρο βάζοντάς τες σε ρόλους solo καθώς και ομαδικών σκηνών. Ο χρόνος δεν ήταν αρκετός ώστε να φτιάξουμε από το μηδέν ένα δικό μας έργο. Παρόλα αυτά καταφέραμε, με στόχο τη σύνδεση ανάμεσά τους, να δημιουργήσουμε μία ταινία διαλέγοντας αποσπάσματα από κλασικές ταινίες ορόσημα στην ιστορία του κινηματογράφου, αναγνωρίσιμες από το κοινό, μετατρέποντάς τες σε σκηνές με χορό και αφαιρώντας τους διαλόγους.

Στην αρχή η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί η ταινία ώστε να μπορέσουμε να συμμετάσχουμε σε διάφορα φεστιβάλ, όπως και έγινε. Αργότερα συνειδητοποιήσαμε ότι το έργο ενισχύθηκε πολύ μέσω της τέχνης του κινηματογράφου αλλά ήταν ένα έργο που θα μπορούσε σίγουρα να εξελιχθεί και να του δοθεί περισσότερος χρόνος, όπως δίνεται στα θέατρα, ώστε να αναδειχθούν τα κοινά σημεία ανάμεσα σε αυτές τις γυναίκες και τι είναι το “Mismos Puntos”, κάτι το οποίο δεν έγινε αντιληπτό ίσως από το κοινό που παρακολούθησε την ταινία.

Γι’ αυτό τον λόγο αποφασίσαμε να το μεταφέρουμε στο σανίδι. Ο χρόνος στο θέατρο διαφέρει αρκετά από αυτόν του κινηματογράφου διότι στην σκηνή τα γεγονότα διαδραματίζονται μπροστά στο κοινό σε πραγματικό χρόνο, δεν υπάρχει ευκαιρία για δεύτερη λήψη. Όλοι όσοι βρισκόμαστε εκεί, χορευτές και κοινό, συνδεόμαστε ουσιαστικά μέσα από αυτή την εμπειρία, ζούμε κάτι έντονο την στιγμή που συμβαίνει.”

Η επιλογή των ταινιών που έγινε αφορά, σεναριακά, ιστορίες γυναικών με αρκετά έντονες προσωπικότητες. Ωστόσο και η απλότητα είναι κάτι που χαρακτηρίζει μερικές από αυτές.

“Λόγου χάρη η ταινία “Amelie” μιλάει για ένα απλό κορίτσι αλλά παράλληλα υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον mindset πίσω από αυτήν. Όλες οι γυναίκες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις αντίστοιχες ταινίες  και αυτό που τις ενώνει είναι η πηγή των προβλημάτων τους που αφορά κοινωνικά στερεότυπα, την πατριαρχία και γενικότερες πιέσεις. Τα προβλήματα αυτά μόνο οι ίδιες μπορούν να λύσουν και να βγουν ζωντανές με όποιο κόστος. Αυτό τις κάνει να φαίνονται πολλές φορές σαν ηρωίδες παρόλα αυτά το τίμημα που πληρώνουν είναι πολύ ακριβό και συχνά καταλήγουν να χάνουν τον εαυτό τους μέσα σε αυτή την προσπάθεια. Άλλοτε πάλι δεν καταφέρνουν ποτέ να βγουν από όλο αυτό.

Οι ταινίες που επέλεξα αφορούν διάφορες χρονικές περιόδους. Κάποιες είναι από τα παλαιότερα χρόνια, κάποιες αρκετά σύγχρονες. Κάποιες ιστορίες από αυτές δυστυχώς παραμένουν διαχρονικές και δεν ξέρουμε αν θα προλάβουμε κι εμείς σαν γυναίκες να ζήσουμε αυτές τις αλλαγές. Όλες κατά βάθος νιώθουμε να μας πιέζουν αλλά δεν μπορούμε πολλές φορές να το εκφράσουμε ή να αντιδράσουμε.”

Το έργο αυτό, τόσο στην ταινία όσο και στην παράσταση, αφορά άμεσα και την ίδια, όπως και όλες τις γυναίκες, αλλά ακόμη και τους άντρες που μπορούν να βρουν και οι ίδιοι κοινά στοιχεία με τη δική τους ζωή.

“Υπάρχουν πολλά σημεία όπου όλες έχουμε ταυτιστεί επανειλημμένα, όλες έχουμε νιώσει  αντίστοιχα συναισθήματα και πιέσεις λόγω στερεοτύπων ή θέσεων που μας έχουν επιβληθεί και από τις οποίες δεν μπορέσαμε ποτέ πραγματικά να ξεφύγουμε ή της σύγκρισης του εαυτού μας με άλλες γυναίκες. Προσωπικά, βρίσκω κοινά στοιχεία με όλες τις ηρωίδες για πολλούς λόγους, όπως το συναίσθημα της καταπίεσης και η έντονη επιθυμία διαφυγής από τα προβλήματα. Αυτό που ολοκληρώνει τους κύκλους όλων των ιστοριών είναι, χωρίς πιέσεις και προβλήματα, ελεύθερα ο καθένας να ζει τη ζωή που έχει επιλέξει.”

Υπάρχουν βιωματικά στοιχεία στην εξέλιξη των ηρώων μέσα στο έργο.

“Για μένα, αυτά εντοπίζονται στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι διαδρομές και τα συναισθήματά τους μέσα από εμπειρίες που θυμίζουν προσωπικές καταστάσεις. Η απάντηση στο τέλος συνδέεται με μια προσωπική επιθυμία: να μπορέσω ως ελεύθερο άτομο να ζήσω τη ζωή μου όπως εγώ επιθυμώ.

Πιστεύω πως οι γυναίκες σήμερα διανύουν μεταβατικά χρόνια, καθώς υπάρχουν πολλά κατάλοιπα και δεν είναι πάντα ξεκάθαρο για τις ίδιες πότε οι επιλογές τους είναι πραγματικά δικές τους και πότε εξακολουθούν να επηρεάζονται από αυτά. Με προβληματίζει το γεγονός ότι πολλές γυναίκες δεν μπορούν να ελέγξουν τη σκέψη τους, σε βαθμό που να αναρωτηθούν πώς είναι να ζουν με όλα αυτά μέσα τους και πώς θα ήταν η ζωή τους χωρίς πιέσεις. Αν έχουν τη δύναμη να δουν τον εαυτό τους χωρίς στερεότυπα και πατριαρχικά κατάλοιπα.

Σίγουρα θεωρώ πως οι πιέσεις έχουν αλλάξει μορφή και, δυστυχώς για εμάς, βλέπω ότι κάθε “νίκη” συνοδεύεται από κάτι νέο που προκύπτει, καθώς έχουμε και εμείς μεγάλο μερίδιο ευθύνης στο να εξελίσσουμε τα πράγματα και να μην πηγαίνουμε πίσω. Το σημαντικό είναι να μην ξεχνάμε την ιστορία πίσω από την ελευθερία που έχουμε. Πολλές φορές νιώθω ότι γίνεται κατάχρηση της ελευθερίας και καταλήγουμε να χάνουμε το νόημα, επιβάλλοντας νέες πιέσεις στους ίδιους μας τους εαυτούς, γιατί υπάρχει ακόμη μπέρδεμα και σίγουρα δεν έχει υπάρξει πλήρης απαλλαγή από πολλές πιέσεις. Έτσι, πολλές φορές αντί να λειτουργούν ως δύναμή μας, καταλήγουν να στρέφονται εναντίον μας.”

Από τα πιο επικίνδυνα στερεότυπα, θεωρεί ότι είναι αυτό που η κοινωνία επιβάλλει στη γυναίκα, δηλαδή μια θέση την οποία δεν μπόρεσε ποτέ να καταλάβει αν πραγματικά θέλει να κατέχει, και μια ευθύνη που την αναγκάζει συνεχώς να αποδεικνύει κάτι που δεν θα έπρεπε καν να χρειάζεται να αποδείξει.

 “Από την άλλη, ένα εξίσου ισχυρό πρόβλημα είναι η ζήλια που υπάρχει ανάμεσά μας και το πόσο επικίνδυνο είναι όλο αυτό, καθώς φτάνουμε στο σημείο, μεταξύ μας, να μην κατανοούμε ότι αυτό που θα μας σώσει είναι η ενότητα και η συλλογικότητα. Αντί γι’ αυτό, κοιτάμε η μία την άλλη με εχθρότητα και καχυποψία.”

Σαν σκηνοθέτης, αυτό που της αρέσει σε αυτή τη μορφή επικοινωνίας με τον κόσμο, δηλαδή μέσω της τέχνης, είναι ότι μπορεί να αφήνει πολλά ερωτήματα στο κοινό.

“Θεωρώ πως ο κινηματογράφος, η μουσική, το θέατρο και ο χορός αποτελούν μέσα έκφρασης και ουσιαστικής σύνδεσης, τα οποία όταν τα παρακολουθείς φεύγεις χωρίς απαραίτητα να έχεις πάρει απαντήσεις, παρ’ όλα αυτά έχεις προβληματιστεί αρκετά. Για τον καθένα αυτό λειτουργεί διαφορετικά. Το σίγουρο είναι ότι δημιουργούνται πολλά ερωτήματα και δίνεται μια απάντηση σε όλα αυτά όμως ακόμη κι εκεί, ο καθένας ατομικά έχει την ελευθερία να εισπράξει μέχρι εκεί που μπορεί και που θέλει, βρίσκοντας πολλά κοινά σημεία μέσω της «λύσης».”

Η Χρύσα θεωρεί πως όταν έχεις έναν άνθρωπο μπροστά σου, ζωντανά, να ζει και να ξαναζεί την ίδια εμπειρία, να μιλά με το σώμα του μέσα από την ένταση και το βλέμμα και όχι με λόγια, είναι πολύ πιο δυνατό από ό,τι ένα κείμενο με λέξεις.

“Με αυτόν τον τρόπο, ο καθένας κρατάει αυτό που τον αγγίζει. Δουλέψαμε πολύ σκληρά και έγινε εκτενής έρευνα από τους χορογράφους, ώστε να μπορέσουμε να αποδώσουμε κινητικά όλα αυτά τα συναισθήματα, τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους ανά σκηνή. Οι ποιότητες της κίνησης σε κάθε χορευτή αλλάζουν αρκετά και, παράλληλα, στα ομαδικά μέρη λειτουργούν ως δύναμη ενότητας μεταξύ των γυναικών, οι οποίες όλες μαζί, με κοινό τρόπο, βιώνουν την ίδια κατάσταση.

Το σώμα μας είναι το μέσο με το οποίο μπορούμε να εκφράσουμε τα πάντα, θέλοντας και μη το σώμα μας μας μιλά καθημερινά. Έτσι, καθίσαμε και βιώσαμε ξανά και ξανά, επαναφέροντας μνήμες και καταστάσεις, ώστε να κατανοήσουμε την ποιότητα της κίνησης μέσα μας και στη συνέχεια να την εξελίξουμε σε χορογραφίες, ώστε να περάσει προς τα έξω, στον θεατή, και να απλωθεί στον χώρο. Με σεβασμό στο κάθε σώμα και σε κάθε άνθρωπο, μας δίνεται η ευκαιρία να βιώσουμε όλοι μαζί αυτά τα κοινά σημεία μέσα από διαφορετικές ιστορίες.”

Όσον αφορά τη μεταφορά της ταινίας στο θέατρο ήταν ότι αποφάσισε να δώσω εξέλιξη σε κάθε σκηνή κι αυτό την δυσκόλεψε.

“Έπρεπε να σκεφτώ ποιο θα μπορούσε να είναι το τέλος. Προσπαθούσα να βρω ποια θα ήταν η πιο ρεαλιστική συνέχεια για αυτές τις γυναίκες, και αυτό κάνει το έργο να διαφέρει αρκετά σεναριακά. Βλέπουμε τις ηρωίδες σε μια εξέλιξη που δεν είχαμε σκεφτεί έως τώρα και, λόγω αυτού, δημιουργούνται ερωτήματα για όλα τα κοινά σημεία μεταξύ τους, τα οποία κατά βάθος όλες γνωρίζουμε πως υπάρχουν.

Φεύγοντας από την παράσταση, αυτό που θα ήθελα να αισθανθεί ο θεατής είναι, πρώτα απ’ όλα, η σύνδεση. Φυσικά να περάσει καλά, παρότι το έργο θέτει ένα δύσκολο θέμα, δεν είναι βαρύ συναισθηματικά. Η επικαιρότητα που ζούμε είναι έντονη και η παράσταση δίνει ένα αίσιο τέλος, παρά τις πιέσεις που βιώνουν οι ηρωίδες. Επομένως, θα ήθελα ο θεατής φεύγοντας να νιώθει ανάλαφρος, προβληματισμένος και να αισθάνεται πως μπορεί να υπάρξει ένα καλύτερο μέλλον για όλους τους ανθρώπους, γυναίκες και άντρες. Όλοι συνυπάρχουμε και συνδεόμαστε. Να φύγει γεμάτος συναισθηματικά, να διασκεδάσει, να γεμίσει το μάτι του εικόνες και μουσική, αλλά μέσα σε όλα αυτά να προβληματιστεί και ως μονάδα.”

Δεν ξέρει αν μπορεί να αλλάξει κάτι μέσω αυτού του έργου, το μόνο που ξέρει είναι ότι σημασία πλέον, μέσα σε όλη αυτή την παραπληροφόρηση που ζούμε, έχει το γεγονός ότι έχει την ελευθερία να απευθυνθεί σε ένα κοινό που ασχολείται με την τέχνη, τα κοινωνικά και την επικαιρότητα.

“Μπορώ να δείξω τη δική μου οπτική και, γιατί όχι, να υπάρξει και ανταπόκριση σε αυτήν. Για μένα αυτό είναι μια πολύ μεγάλη νίκη, γιατί τελικά αυτό που έχει σημασία είναι να εκφράζουμε την αλήθεια, να είμαστε όλοι ενημερωμένοι και να μην ξεχνάμε, μέσα στην καθημερινότητα και τη ρουτίνα, από πού ερχόμαστε και πού πηγαίνουμε. Στην τελική, όλα είναι στο χέρι μας και οφείλουμε να λειτουργούμε ως οντότητες με συνείδηση και όχι παθητικά.

Φυσικά, το έργο αφορά και τους άνδρες. Η πατριαρχία, τα κοινωνικά στερεότυπα και όλα αυτά τα ζητήματα είναι προβλήματα που επηρεάζουν όλους τους ανθρώπους, ανεξαιρέτως. Όπως και αν προσδιοριζόμαστε, ό,τι κι αν είμαστε, όλοι συνδεόμαστε μεταξύ μας και όλοι μπορούμε να βρούμε τις βαθύτερες αιτίες εξαιτίας των οποίων βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο, στο οποίο δεν υπάρχει ελευθερία και αργεί να έρθει για όλους μας.”

Πιστεύει ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ξεφύγει κανείς από τον τρόπο σκέψης μέσα στον οποίο έχει διαμορφωθεί και έχει ζήσει τα περισσότερα χρόνια της ζωής του. Ακόμη κι όταν υπάρχουν τα κατάλληλα ερεθίσματα για να αρχίσει να προβληματίζεται για όσα συμβαίνουν γύρω του και μέσα του, πάλι αυτό από μόνο του δεν αρκεί.

“Δεν είναι αρκετό απλώς να τα εντοπίσεις, χρειάζεται και να παλέψεις επίμονα για να σπάσεις αυτά τα «δεσμά». Μπορεί να μην τα καταφέρεις ποτέ εντελώς, όμως η ίδια η προσπάθεια και ο λόγος που την κάνεις είναι πιο σημαντικός από κάθε ενδοιασμό που μπορεί να προκύψει.”

Έχει θυσιάσει πολλά για να μπορέσει, τα τελευταία δύο χρόνια, να ξεκινήσει την Alma Production και να δημιουργήσει όλο αυτό το καλλιτεχνικό έργο, το οποίο απαιτεί τεράστια αφοσίωση.

“Το πιο δύσκολο κομμάτι για μένα δεν είναι μόνο το πρακτικό, αλλά το ψυχικό. Η έλλειψη στήριξης από το κράτος με αναγκάζει να αναλαμβάνω πολλαπλούς ρόλους πέρα από τη δημιουργία, αφού δεν υπάρχει η δυνατότητα της δημιουργίας μιας πλήρους ομάδας που θα μπορούσε να στηρίξει την παραγωγή ενός ολοκληρωμένου έργου. Αυτό με φθείρει, με γεμίζει άγχος και κάποιες φορές με πηγαίνει πίσω. Κι όμως, μπροστά στον «βωμό» της τέχνης, δεν υπάρχουν δεύτερες σκέψεις. Θα το έκανα ξανά και ξανά. Όσο μπορώ, οικονομικά, σωματικά και ψυχικά, να προσφέρω στην τέχνη, το θεωρώ τιμή μου να υπάρχει χώρος για μένα μέσα σε αυτήν. Η τέχνη για μένα είναι τρόπος αντίστασης, επανάστασης και κυρίως έκφρασης.”

*Mismos Puntos – Art Box Fargani 29/5, 20:00-21:30