17 βιβλία για να διαβάσουμε αυτό το καλοκαίρι

Συνωμοτεί ο καιρός και ο Μάιος συνέπεσε στη Θεσσαλονίκη με τη μεγάλη ΔιεθνήΈκθεση Βιβλίου: οι παράλληλοι βίοι των βιβλίων συναντήθηκαν σε μια κοινή στέγη και αυτό δεν θα μπορούσε να μην αποτελέσει μια γιορτή για τους λάτρεις του χειροπιαστού συγγράμματος.

Σας έχει τύχει ποτέ να διαβάζετε μια γραμμή στο βιβλίο σας ενώ βρίσκεστε στην παραλία και το βλέμμα σας να συμπαρασέρνετε από το γαλάζιο της θάλασσας; Και ξανά τότε, από την αρχή να πιάνετε την πρόταση ώστε να βγάλετε κάποιο νόημα;

Βέβαια, τι είναι το καλοκαίρι χωρίς “μερικά” καλά βιβλία στην τσάντα μας; πολλές φορές κάνουμε λάθος επιλογές – ίσως λόγω της τεταμένης ταχύτητας καθώς προετοιμάζουμε τη βαλίτσα των διακοπών.

Για αυτό και εμείς, στο κατώφλι του επόμενου καλοκαιριού – επιλέξαμε να μιλήσουμε για νέες κυκλοφορίες. Έτσι, για να προνοήσουμε και να πάρουμε εκείνα, τα πιο σωστά για εμάς, που δεν θα γίνουν άλλο ένα ξεχασμένο βιβλίο στο ράφι.

Η Σάρκα, David Szalay (εκδ. Ψυχογιός)

Το συγκλονιστικό πορτρέτο ενός άντρα που βρίσκεται σε σύγκρουση με τον εαυτό του και την εποχή του. Ο Ίστβαν μεγαλώνει στην Ουγγαρία έχοντας αποξενωθεί από τους συνομηλίκους του.

Καθώς τα χρόνια περνούν, παλεύει να βρει τη θέση του σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Σημαδεμένος από τραύματα που δεν έχουν επουλωθεί και από ρόλους που δεν επέλεξε, θα βρεθεί από τη φτώχεια στην παρέα της πλούσιας ελίτ του Λονδίνου.

Οι αντικρουόμενες παρορμήσεις του για αγάπη, οικειότητα, κύρος και χρήμα τού χαρίζουν αδιανόητα πλούτη, μέχρι που απειλούν να τον καταστρέψουν ολοκληρωτικά.

Το μυθιστόρημα χαρτογραφεί τις λεπτές γραμμές της απώλειας, της αποξένωσης και της ελπίδας, μέσα σε μια Ευρώπη που μεταμορφώνεται. Τι δίνει τελικά αξία στη ζωή της δίνει αξία και τι τη διαλύει. (ΣΕΛ. 384)

H χρονιά της μαγικής σκέψης, Joan Didion (εκδ. Ψυχογιός)

«Η ζωή αλλάζει απότομα. Η ζωή αλλάζει στη στιγμή. Μια συνηθισμένη στιγμή. Αυτές ήταν οι πρώτες λέξεις που έγραψα αφότου συνέβη. Για πολύ καιρό δεν έγραψα τίποτε άλλο.

Εν περιλήψει. Είναι τώρα, καθώς ξεκινάω να το γράφω αυτό εδώ, το απόγευμα της 4ης Οκτωβρίου 2004. Πριν από εννέα μήνες και πέντε μέρες, γύρω στις εννέα το βράδυ της 30ής Δεκεμβρίου 2003, ο σύζυγός μου, Τζον Γκρέγκορι Νταν, φάνηκε να παθαίνει (ή όντως έπαθε), στο τραπέζι όπου μόλις είχαμε καθίσει οι δυο μας για δείπνο στο καθιστικό του διαμερίσματός μας στη Νέα Υόρκη, ένα αιφνίδιο, εκτεταμένο, οξύ στεφανιαίο επεισόδιο που προκάλεσε τον θάνατό του.

Έτσι ξεκίνησε για μένα η χρονιά της μαγικής σκέψης.»

Ένα εξομολογητικό χρονικό πένθους που έχει καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς για τη διαχείριση της απώλειας. (ΣΕΛ. 256)

ΠΑΟΚ 1926-2026 / Τα 100 σπουδαιότερα ματς, Νίκος Γιαννόπουλος (εκδ. Μεταίχμιο)

Το βιβλίο αυτό, καρπός εξαντλητικής αρχειακής έρευνας, αναδεικνύει τον «∆ικέφαλο του Βορρά» όχι µόνο ως ποδοσφαιρική ομάδα αλλά και ως ιστορικό φαινόμενο.

«Ο «∆ικέφαλος του Βορρά», 60 χρόνια µετά τον πρώτο του αγώνα στην Ευρώπη, έχει να υπερηφανεύεται για ιστορικές προκρίσεις και νίκες απέναντι σε ομάδες όπως η Άρσεναλ, η Τότεναµ, η Μπενφίκα κ.ά., και για το γεγονός ότι είναι η µόνη ελληνική ομάδα µε θετικό πρόσημο στην Ευρώπη! Ο ΠΑΟΚ σε 258 ευρωπαϊκούς αγώνες έχει να επιδείξει 101 νίκες, 69 ισοπαλίες και 88 ήττες (έως τις 6 Νοεμβρίου 2025) […] Η νίκη επί της Βίνερ ήταν η αρχή µμιας πορείας γεμάτης από ιστορικούς θριάμβους, μεγάλες νίκες, βαριές ήττες και κυρίως ανεπανάληπτες ευκαιρίες προκρίσεων». (ΣΕΛ. 456)

Ισραήλ: Τι πήγε λάθος; Omer Bartov (εκδ. Μεταίχμιο)

Πώς είναι δυνατόν, διερωτάται, ένα κράτος που ιδρύθηκε αμέσως μετά το Ολοκαύτωμα και το οποίο νομιμοποίησε την ιδέα μιας εθνικής εστίας για τους Εβραίους να κατηγορείται για τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου μεγάλης κλίμακας;

Ανιχνεύοντας τη ρίζα των βίαιων γεγονότων που εκτυλίσσονται σήμερα στο Ισραήλ και στα κατεχόμενα εδάφη, ο Bartov εξετάζει τις απαρχές του σιωνισμού, τη σύνδεση της ισραηλινής ανεξαρτησίας με τον παλαιστινιακό εκτοπισμό, την πολιτική χρήση του Ολοκαυτώματος, τις αντιπαραθέσεις γύρω από τον όρο «γενοκτονία» και το αβέβαιο μέλλον.

Μια δριμεία και εμβριθής κριτική που παρεμβαίνει στις συζητήσεις της εποχής μας για τον σιωνισμό και το μέλλον του Ισραήλ. ΤΙ ΠΗΓΕ ΛΑΘΟΣ; ΤΙ ΠΗΓΕ ΛΑΘΟΣ; (ΣΕΛ. 352)

ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ Ή ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ Από την αυγή του δυτικοευρωπαϊκού πολιτισμού στις σειρήνες του μετα-ανθρωπισμού και της «αθανασίας», Ιωάννης Ν. Μαρκόπουλος (εκδ. UNIVERSITY STUDIO PRESS)

Ο σημερινός άνθρωπος, παρά τη σημαντική κοινωνική και την τεράστια τεχνοεπιστημονική του ανάπτυξη, έχει περιέλθει σε μία δυστοπική κατάσταση πνευματικής, ιδεολογικής και αξιακής σύγχυσης, αλλά και βιωματικής αμφισημίας και αντιφατικότητας των ίδιων του των επιτευγμάτων.

Στο βιβλίο αυτό –αποτίοντας συγχρόνως φόρο τιμής σε όλους τους ανθρώπους που μόχθησαν διαχρονικά για την ανάπτυξη της γνώσης και την ουσιαστική ευημερία της ανθρωπότητας– ο συγγραφέας επιχειρεί, με αντικειμενικότητα και αίσθημα ευθύνης, να διερευνήσει τη σύγχρονη, πλανητικά δυστοπική αυτή κατάσταση. Πρόθεσή του είναι να ανιχνεύσει και να αναδείξει, έστω και κατ’ ελάχιστον, κάποιους παθογόνους παράγοντες, που αν συνεχίσουν να υφίστανται θα μας οδηγήσουν, αντί στον ποθούμενο δρόμο της ουσιαστικής μας ευημερίας, στην τελική μας αυτοκαταστροφή. (ΣΕΛ. 208)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ Αφηγήσεις αυτών που μένουν πίσω, Vinciane Despret (εκδ. UNIVERSITY STUDIO PRESS)

Η απώλεια ενός κοντινού προσώπου μάς φέρνει αντιμέτωπους με τη σύγχρονη κοινωνική προτροπή που συνοψίζεται στη φράση «ολοκλήρωσε το πένθος σου».

Η φράση αυτή συμβαδίζει με την ψυχολογική εκδοχή, η οποία κάτω από τον όρο «εργασία του πένθους», συστηματοποιεί και ομογενοποιεί μια εξιδανικευμένη τυποποίηση του «κλεισίματος» της διαδικασίας του πένθους, ως ένα «στόχο» προς εκπλήρωση.

Η συγγραφέας περιπλανώμενη ως φιλόσοφος ή μάλλον επιστημολόγος, ως ψυχολόγος αλλά και κοινωνική επιστήμων (ανθρωπολόγος) εξερευνά μια ακόμη δυνατότητα, ένα ακόμη απρόσμενο επιστημονικό «αντικείμενο».

Μας δείχνει πώς να ξεφύγουμε από το δίλημμα μεταξύ του «αυτό ανήκει στη φαντασία» και του «είναι απλούστατα αληθινό και πραγματικό». (ΣΕΛ. 232)

ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ: Robota (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης)

Άλλοι Κόσμοι, Margaret Atwood (εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης)

Οι Άλλοι κόσμοι της Margaret Atwood αποτελούν μια πρώτη εισαγωγή για τους αμύητους και μια απολαυστική περιπλάνηση για τους μυημένους στον πολύτροπο κόσμο της επιστημονικής φαντασίας.

Με τον χιουμοριστικό τόνο που διακρίνει εν γένει τη γραφή της, αποδύεται σε μια διερεύνηση των απαρχών και των καταβολών του είδους, αποτελώντας άλλωστε και η ίδια μία από τις σημαντικότερες εκπροσώπους του.

Οι Άλλοι κόσμοι καταφέρνουν να μας δώσουν ένα πρώτο περίγραμμα της επιστημονικής φαντασίας και των βασικών χαρακτηριστικών της, συνδυάζοντας το αυτοβιογραφικό στοιχείο με την κριτική θεωρία.. (ΣΕΛ. 288)

Πικνίκ στο πλάι του δρόμου, ΑΡΚΑΝΤΙ & ΜΠΟΡΙΣ ΣΤΡΟΥΓΚΑΤΣΚΙ (εκδ. Κρήτης)

Στάλκερ: τυχοδιώκτης, κλέφτης, παράνομος· επίσης θαρραλέος, διορατικός, με σπάνιες ικανότητες. Αυτός που πηγαίνει εκεί όπου κανείς άλλος δεν τολμά. Ο Ρέντρικ Σούχαρτ είναι ένας από αυτούς.

Τι είναι αυτά, πώς βρέθηκαν εκεί, κανείς δεν ξέρει στ’ αλήθεια. Γίνεται μονάχα λόγος για μια Επίσκεψη, μα κανείς δεν μπορεί να πει ούτε ποιοι ήταν οι επισκέπτες ούτε τι συνέβη στην πραγματικότητα. Ωστόσο, η απληστία από τη μία και η δίψα για γνώση από την άλλη συνεργάζονται αρμονικά για να εξασφαλίσουν στους στάλκερ τα προς το ζην.

Όλα όμως έχουν το τίμημά τους, και το τίμημα που ζητά η Ζώνη είναι τρομερά υψηλό. (ΣΕΛ. 296)

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟΙ & ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΙ Οι αντάρτες του συνταγματάρχη Ψαρρού και ο κατοχικός Εμφύλιος, 1943-44, Ιωάννη Δ. Στεφανίδη (εκδ. Επίκεντρο)

Οκτώ, σχεδόν, δεκαετίες μετά τα γεγονότα, η συζήτηση για τα γενεσιουργά αίτια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου οφείλει να αποσυνδεθεί από ιδεολογικές αγκυλώσεις και πολιτικές σκοπιμότητες.

Το βιβλίο αυτό βασίστηκε σε πληθώρα αρχειακών τεκμηρίων που φωτίζουν τη δύσβατη διαδρομή και το τραγικό τέλος μιας ανεξάρτητης οργάνωσης Αντίστασης και του ηγέτη της, συνταγματάρχη Ψαρρού. Η έρευνα κατέδειξε ότι μία τουλάχιστον πλευρά αποδεχόταν τον εμφύλιο πόλεμο ως θεμιτό μέσο σε έναν αγώνα με προφανές διακύβευμα την εξουσία στη μεταπολεμική Ελλάδα.

Συνδυαζόμενη με άλλα συμβάντα της περιόδου 1943-44, η αντιμετώπιση της ΕΚΚΑ-5/42 από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ φωτίζει αποφασιστικά το ξεστράτισμα του Αντάρτικου από την Αντίσταση προς τον απροκάλυπτο Εμφύλιο. (ΣΕΛ. 312)

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ, Χρίστος Ζαφείρης (εκδ. Επίκεντρο)

Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια περιδιάβαση στους ιστορικούς σταθμούς των Εβραίων της πόλης και τη σεφαραδική παράδοση, στα εβραϊκά δρώμενα, τη γλώσσα και τη μουσική, στις μεγάλες προσωπικότητες, τις κοινωνικές και οικονομικές υποδομές, τις παραδοσιακές ενδυμασίες και γεύσεις, στις συναγωγές, τα σχολεία και τα σπίτια τους. Καταγράφεται η εγκατάσταση, η ακμή και το τέλος, με το ναζιστικό Ολοκαύτωμα, ενός λαού που συνέβαλε στην ανάπτυξη και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία της πολυπολιτισμικής πόλης. (ΣΕΛ. 212)

Ο επίμονος κηπουρός της ζούγκλας του κόσμου / Η εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κυριάκος Κεντρωτής (εκδ. ΠΑΜΑΚ)

Στα εγκαίνια της Ευρωπαϊκής Διπλωματικής Ακαδημίας, τις 13 Οκτωβρίου 2022, ο Josep Borell, ως Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, επικεντρώθηκε στην αντιπαλότητα του διαχρονικού ευρωπαϊκού κήπου απέναντι στη ζούγκλα του κόσμου.

Με πρωταγωνιστές τον επίμονο ευρωπαίο κηπουρό στη ζούγκλα των άλλων της διεθνούς πολιτικής, αναδεικνύεται και η διττή, μη συμβατική, φύση της εξωτερικής πολιτικής και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε διάφορους ρόλους ταυτότητας.

Στην εποχή της γενικευμένης ανασφάλειας στον κόσμο, ο επίμονος ευρωπαίος κηπουρός, έχοντας συνηθίσει να εστιάζει περισσότερο στις ιδιαιτερότητες του κήπου του, παρά στον ίδιο τον κήπο, πολλώ δε μάλλον, στη ζούγκλα του κόσμου, βολεύτηκε για τα καλά με τη βεβαιότητά του ότι πάντοτε ο κήπος είναι ο δικός του και πάντοτε η ζούγκλα είναι των άλλων.

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΡ.2 ΤΟΥ ΝΤΙΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ (εκδ. ΠΑΜΑΚ)

Η Συμφωνία αρ. 2 Introspections (1983) του Ντίνου Κωνσταντινίδη αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά έργα της ώριμης δημιουργικής του περιόδου και ένα προνομιακό πεδίο για την κατανόηση της σύνθεσης ως διαλογικής διεργασίας.

Η παρούσα μονογραφία προσφέρει την πρώτη εκτενή και συστηματική μελέτη του έργου, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η διατονική τροπικότητα και η χρωματικότητα συγκροτούν ένα πεδίο αρμονικής αμφισημίας και μορφολογικής ευελιξίας.

Το βιβλίο επιχειρεί, πέρα από την τεχνική ανάλυση, να προσεγγίσει τη Συμφωνία αρ. 2 ως έργο όπου ο ήχος λειτουργεί ως φορέας βιωματικής εμπειρίας και ταυτότητας, και η σύνθεση ως πράξη που ενώνει το ατομικό βίωμα με την ιστορική μνήμη της συμφωνικής μουσικής τέχνης. (ΣΕΛ…)

Ο Καβάφης και τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, Βασίλης Σωτηρόπουλος (εκδ. Πόλις)

Ας μιλήσουμε, για πρώτη φορά, για τον «νομικό» Καβάφη. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της γραφής του είναι ότι κινείται πριν από τη γλώσσα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά όχι έξω από το πεδίο τους.

Ο ποιητής μιλάει από τις αρχές του 20ού αιώνα για την αποϊατρικοποίηση και την αποποινικοποίηση του ομοερωτισμού.Προβλέπει, από τότε, την ανάγκη της ορατότητας και της ελεύθερης δράσης σε μια «τελειωτέρα κοινωνία».

Προφητεύει έναν επερχόμενο τύπο ανθρώπου, «σαν κ’ εμένα καμωμένο», αλλά και τη συγκρότηση μιας μελλοντικής κοινότητας. Ο Καβάφης είναι ο προφήτης των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων.

Ας δούμε, λοιπόν, τα ποιήματα του Καβάφη σε μια συνομιλία με τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα. (ΣΕΛ. 200)

Ψευδολογία και Ηθική, Φιλήμων Παιονίδης (εκδ. ΜΠΑΡΜΠΟΥΝΑΚΗΣ)

Το ερώτημα αν, και υπό ποιες προϋποθέσεις, είναι ορθό να λέγονται ψέματα δεν αφορά μόνο όσους κινούνται στον χώρο της ακαδημαϊκής φιλοσοφίας.

Πρόκειται για ένα διαχρονικό και ουσιαστικό ηθικό ζήτημα, το οποίο συναντά κανείς τόσο στην προσωπική όσο και στη συλλογική ζωή.

Η ψευδολογία δεν είναι απλώς ένα θεωρητικό πρόβλημα. Συνδέεται με την εμπιστοσύνη, την ευθύνη, την ελευθερία, την πρόθεση, αλλά και με τα όρια που θέτουμε στις ανθρώπινες σχέσεις και στη δημόσια ζωή.

Μπορεί η φιλοσοφική σκέψη να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση αυτού του σύνθετου ερωτήματος;

Πρόκειται για μια μελέτη που καλεί τον αναγνώστη να αναμετρηθεί με ένα από τα πιο επίμονα ερωτήματα της ανθρώπινης ζωής: αν η αλήθεια αποτελεί πάντοτε ηθική υποχρέωση και τι ακριβώς διακυβεύεται κάθε φορά που αυτή παραβιάζεται. (ΣΕΛ. 334)

Πολιτική Φιλοσοφία και Κινηματογράφος: Μια απόπειρα ανασυγκρότησης του διαλόγου για το Κράτος, Χρήστος Ι. Αντωνιάδης (εκδ. ΜΠΑΡΜΠΟΥΝΑΚΗΣ)

Ποια διανοητική και φιλοσοφική συγγένεια μπορεί να συνδέει τον Πλάτωνα και τον Machiavelli με το Hero του Zhang Yimou; Τον Sartre με την Casablanca του Michael Curtiz; Ή τον Καστοριάδη με το κινηματογραφικό σύμπαν του Λάνθιμου και του Godard;

Μέσα από το έργο σημαντικών στοχαστών και εμβληματικών δημιουργών του σινεμά, αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική σκέψη και η κινηματογραφική εικόνα μπορούν να συναντηθούν, να συγκρουστούν και να αλληλοφωτιστούν.

Ένα βιβλίο για όσους ενδιαφέρονται να δουν τη φιλοσοφία όχι ως αφηρημένο στοχασμό, αλλά ως ζωντανό εργαλείο κατανόησης του πολιτικού κόσμου και της κινηματογραφικής του αντανάκλασης. (ΣΕΛ. 335)

Ο κήπος της Μάγιας, Ασπασία Σιγάλα (εκδ. Θερμαϊκός)

Η Μάγια ζει σε μια μεγάλη, πολύβουη πόλη. Κάθε μέρα βρίσκει χαρά και γαλήνη σ’ έναν όμορφο κήπο· έναν κήπο που νιώθει δικό της. Όμως μια μέρα, η πόρτα του κήπου κλείνει για πάντα. Και τότε η Μάγια έρχεται αντιμέτωπη με την απογοήτευση, την απελπισία, τον θυμό και τη θλίψη.

Μέσα από αυτό το ταξίδι ανακαλύπτει πως η απώλεια μπορεί να μετατραπεί σε δημιουργία, πως η ελπίδα ανθίζει ξανά, και πως η χαρά κρύβεται στο να ξεκινάς από την αρχή… φυτεύοντας σπόρους για έναν νέο, δικό της κήπο, νέες, αναπάντεχες φιλίες γεννιούνται.

Μια τρυφερή και αισιόδοξη ιστορία για τη δύναμη της ανθεκτικότητας, της δημιουργίας και της ελπίδας που ποτέ δεν σβήνει. (ΣΕΛ. 40)

Σαράντος Παυλέας. Μελετήματα και άλλα πεζά κείμενα, Παναγιώτης Σ. Παυλέας (εκδ. ΙΑΝΟΣ)

Πρόκειται για μια έκδοση-αφιέρωμα στον φιλόλογο και ποιητή της μεταπολεμικής γενιάς Σαράντο Παυλέα, στην οποία εκτός από τη βιοεργογραφία του περιλαμβάνονται άρθρα, μελετήματα και δημοσιεύσεις του σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες (Χρονικά του Π.Σ.Π.Θ., Παιδεία και Ζωή, Νέα Πορεία, Εσπερινή Ώρα), καθώς και υλικό από συνεντεύξεις μαθητών του από διάφορα σχολεία στα οποία υπηρέτησε, τις οποίες πραγματοποίησε ο γιος του Παναγιώτης Σ. Παυλέας. (ΣΕΛ. 720)