Η έκλειψη της επαφής μας με τα βιβλία και πως μπορεί να γίνει η επανασύνδεση με αυτά
Πόσα βιβλία διαβάζουν τον χρόνο οι Έλληνες; Πως η τεχνολογία επηρεάζει την δραστηριότητα αυτή και πως το διορθώνουμε;
Με την λήξη της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης και τα πολλά ερεθίσματα που δεχτήκαμε εκεί, ανάμεσα στις χιλιάδες επιλογές που εξερευνήσαμε, η επιθυμία μας για μια «καινούρια αρχή» στην σχέση μας με την ανάγνωση βιβλίων αναζωπυρώθηκε.
Σύμφωνα με τα στατιστικά το ποσοστό των ατόμων που διαβάζει τουλάχιστον ένα βιβλίο τον χρόνο στην χώρα μας αντιστοιχεί στο 35%-44%, με τους “βιβλιοφάγους” να αγγίζουν το 7,8% – 10% έχοντας το ρεκόρ των 10 ή παραπάνω αναγνωσμένων βιβλίων.
Αντίστοιχα οι περιστασιακοί αναγνώστες του 34% διάβασαν 1 με 4 βιβλία τον χρόνο και οι συχνοί αναγνώστες διάβασαν 5 ή περισσότερα βιβλία αντικατοπτρίζοντας το 31% . Από την άλλη, δυστυχώς, το 35% του πληθυσμού δεν αποτελεί αναγνώστες βιβλίων με αποτέλεσμα αυτό να μας καθιστά κάτω από τον μέσο όρο στο κομμάτι ανάγνωσης βιβλίων ανα χρόνο στην ΕΕ.
Τα στατιστικά αυτά φαίνονται απογοητευτικά και εώς ένα βαθμό είναι, μέχρι να τα εξηγήσουμε. Όπως έχουμε πει ξανά, σημασία έχει η ποιότητα και ο τρόπος ζωής του ατόμου. Ένας εργαζόμενος πολίτης στην Ελλάδα ο οποίος ανήκει στην μεσαία εργατική τάξη με ωράριο που συχνά φτάνει το 13ωρο ή περισσότερο δεν έχει την ενέργεια να κάτσει και να βάλει τον εαυτό του στην διαδικασία να διαβάσει κάτι ώστε να το κατανοήσει και να το αφομοιώσει στο μυαλό του.
Πολλές φορές έχουμε ακούσει ή έχουμε νιώσει και οι ίδιοι ότι μετά από μια δύσκολη και πολύωρη ημέρα στην δουλειά το κεφάλι μας θέλει να ηρεμήσει και να παρακολουθήσει κάτι το οποίο δεν του βάζει περαιτέρω “δουλειά”, όπως να παρακολουθήσει κάποιο ριάλιτι στην τηλεόραση ή το πιο συνηθισμένο πλέον να αποκλειστεί σε ένα doom scrolling στο Tik Tok ή στο Instagram.
Το αποτέλεσμα αυτών των εύκολων για το μυαλό δραστηριοτήτων προκαλεί την αδυναμία του μυαλού στην γενικότερη συγκέντρωση του κάτι που αποτελεί απαραίτητη ικανότητα για να διαβάσει κάποιος ένα βιβλίο.
Επιπλέον επιπτώσεις μπορούν να παρέλθουν σε προβλήματα ομιλίας, καθώς το μυαλό δεν μπορεί να αναφερθεί σε λέξεις οι οποίες πρέπει να ειπωθούν στην διάρκεια ενός διαλόγου, με το πιο σημαντικό σύμπτωμα να βρίσκεται στην αλλοίωση της ικανότητας της μνήμης, μετά από την χρόνια έκθεση σε γρήγορο και εναλλακτικό περιεχόμενο. Με λίγα λόγια προκαλείται μια αδρανοποίηση του εγκεφάλου η οποία στην τελική επηρεάζει πολλούς τομείς στην ζωή μας.
Μπορεί όλα αυτά να σας φαίνονται δυσχερή και έχετε δίκιο…είναι, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν διορθώνονται. Στο κομμάτι της ανάγνωσης βιβλίων ειδικά, τα πράγματα είναι αρκετά ελπιδοφόρα. Τον τελευταίο καιρό έχει παρατηρηθεί η αύξηση των αναγνωστών, απ’ ότι καταλαβαίνουμε ο κόσμος αρχίζει και βλέπει πως η υπερκατανάλωση συχνού, χρόνιου ανούσιου πολλές φορές και γρήγορου περιεχομένου προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις.
Σκεφτείτε την κατάσταση ως εξής, το fast food ως το περιεχόμενο που καταναλώνουμε στα social media, είναι γευστικό σου προσφέρει μια δόση ντοπαμίνης καθώς απολαμβάνεις τις ωραίες γεύσεις στους γευστικούς σου κάλυκες, και βρίσκεται σε πολύ λίγο χρόνο στα χέρια σου, όμως τι πραγματικά θα σου έχει προσφέρει την επόμενη μέρα;
Αντιθέτως το να διαβάσεις ένα βιβλίο το τοποθετούμε στην αντιστοιχία ως ένα καλομαγειρμένο σπιτικό φαγητό, και αυτό σου προσφέρει πολλές ωραίες γεύσεις, η διαφορά του όμως βρίσκεται στον χρόνο που πήρε για να μαγειρευτεί στα ποιοτικά υλικά που βρίσκονται μέσα σε αυτό και την πραγματική διατροφική αξία που σου προσφέρει κάθε φορά που το τρώς.
Με λίγα λόγια η κατανάλωση ανούσιου περιεχομένου στο ίντερνετ ειδικά από σύντομα βίντεο με γρήγορη εναλλαγή στο επόμενο δεν σου προσφέρει κάποια ιδιαίτερη γνώση η οποία θα σε βοηθήσει στο μέλλον ή θα σε κάνει να κατανοήσεις παραπάνω κάτι αντιθέτως ένα βιβλίο το οποίο το διαβάζεις αργά, κατανοείς την κάθε πρόταση που διαβάζεις και το αφομοιώνεις μπορεί να σου προσφέρει γνώσεις οι οποίες θα σε συντροφεύουν σε όλη σου την ζωή.
Πως να γίνεις βιβλιοφάγος;
Το να ξεκινήσει κανείς να έρχεται ξανά σε στενή επαφή με τα βιβλία και την ανάγνωση δεν αποτελεί κάτι το εύκολο, το μυαλό έχει ξεσυνηθίσει στην διαδικασία που ακολουθούσε υποσυνείδητα ώστε να καταναλώσει το περιεχόμενο ενός βιβλίου. Φυσικά όμως εφόσον υπάρχει θέληση και όρεξη ο τίτλος “βιβλιοφάγος” μπορεί να κατακτηθεί έχοντας πάνω απ’ όλα το γεγονός να το απολαμβάνουμε στο νου μας.
Ξεκινήστε χαλαρά με λίγα λεπτά διάβασμα την ημέρα
Κάθε αρχή και δύσκολη λένε, και αυτό είναι επιβεβαιωμένο. Έτσι μια έξυπνη κίνηση για να αρχίσει ο εγκέφαλος να μπαίνει σε πιο χαλαρούς ρυθμούς είναι η ολιγόλεπτη ανάγνωση κάθε μέρα. 15-20 λεπτά φτάνουν για να προχωρήσετε αρκετά το βιβλίο σας και να συνηθίσετε ξανά την διαδικασία αυτή της “αργής καλοπέρασης”.
Διαλέξτε ένα μικρό βιβλίο για αρχή
Η επιλογή ενός μικρού βιβλίου για τις πρώτες αναγνώσεις σας είναι σίγουρα κάτι που θα σας ενθαρρύνει να συνεχίσετε το διάβασμα. Το να παρατάμε στην μέση κάποια δραστηριότητα επειδή μας δυσκολεύει δεν είναι ασυνήθιστο, έτσι καλό θα είναι να ξεκινήσετε με μικρά ευχάριστα βήματα ώστε αυτό να σας δώσει μια ώθηση για πιο μεγάλα.
Αφήστε ηλεκτρονικά είδη με οθόνες στην άκρη
Αν και αυτονόητο, όλοι γνωρίζουμε το πόσο εύκολα μπορεί να ξεφύγει το μάτι λόγω μιας ειδοποίησης από τους φίλους μας που έστειλαν ένα brain rot reel, κάτι το οποίο μπορεί εύκολα να σας αποσπάσει την προσοχή που προσπαθήσατε με κόπο να χτίσετε. Οπότε αφήστε στην άκρη το κινητό σας και απολαύστε την ηρεμία που προσφέρετε εσείς στον εαυτό σας.
Βρείτε το βιβλίο που θα σας τραβήξει το ενδιαφέρον
Δεν χρειάζεται να ξεκινήσετε από κάποιο βιβλίο που έχει γίνει διάσημο ή από κάποιο βιβλίο με υψηλό βαθμό δυσκολίας μόνο και μόνο γιατί είναι βαθυστόχαστος ο συγγραφέας. Διαλέξτε ένα βιβλίο που σας κινεί την περιέργεια, ταιριάζει στα ενδιαφέροντα σας, με αυτά που σας απασχολούν και στην τελική ένα βιβλίο που μιλάει στην καρδιά σας και σας ενθουσιάζει.
Βιβλία που έχουν γίνει σειρές/ταινίες
Εάν είσαι μεγάλος φαν του να παρακολουθείς μπορείς να γίνεις φαν του να διαβάσεις. Μια καλή αρχή και γνώριμη για τον κάθε καινούριο αναγνώστη αποτελεί ένα βιβλίο από το οποίο έχει βασιστεί μια ταινία η σειρά. Η οικεία αυτή ατμόσφαιρα που προσφέρει το βιβλίο μιας σειράς που μπορεί να είδατε, είναι πολύ πιθανό να σας κρατήσει το ενδιαφέρον ανακαλύπτοντας διαφορετικές εκδοχές και λεπτομέρειες της ιστορίας που ήδη γνωρίζετε.
Η τέχνη του να αφιερώνεις χρόνο για την ανάγνωση ενός βιβλίου εκλείπει, αλλά όπως αναλύσαμε παραπάνω οι λύσεις είναι εκεί αρκεί κάποιος να τις εφαρμόσει θέλοντας το πραγματικά. Πάντως εμείς βάλαμε φετινό σκοπό να τελειώσουμε τα βιβλία που έχουμε αφήσει να σκονιστούν στο ράφι και ελπίζουμε να το κάνετε κι εσείς.
