Η τσουλήθρα και άλλες ιστορίες

Η Κατερίνα Αγυιώτη η οποία μας συστήθηκε μέσα από δύο ποιητικές συλλογές («Φρουρός» και «Ο ταμίας του Θεού», εκδόσεις Φαρφουλάς) επανέρχεται αυτή τη φορά με σύντομα διηγήματα που έχουν τον τίτλο «Η τσουλήθρα και άλλες ιστορίες» που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Τεχνοδρόμιον.

Η συγγραφέας μετά από μια πετυχημένη παρουσία μέσα από τις ποιητικές της συλλογές αναμετράται με ένα διαφορετικό αυτή τη φορά – η όχι και το τόσο – είδος, το διήγημα. Μικρές ιστορίες με μεγάλα νοήματα. Συμπυκνωμένες σκέψεις σε ιστορίες αστείες, μελαγχολικές, άλλοτε συγκινητικές, γλυκόπικρες και νοσταλγικές. Η ποιητικότητα δεν λείπει, αντίθετα διακρίνονται οι επιρροές της σε κάθε ένα από τα κείμενα τα οποία εξάλλου δεν είναι μεγάλης έκτασης.

Το ομώνυμο «Η τσουλήθρα» αποτελεί την αρχή του ταξιδιού, την σύνδεση των ιστοριών με τον τόπο και τον χρόνο. Στο ταξίδι της ζωής όντας μικρό και ανυποψίαστο παιδί αφήνεσαι σαν μια βόλτα με την τσουλήθρα και μέχρι την άκρη της έχεις ήδη μεγαλώσει. Η μια άκρη της τσουλήθρας ίσως βρίσκεται στους λιγοστούς δημόσιους χώρους με παιδική χαρά στην Θεσσαλονίκη, σε κάποιο ευρωπαϊκό πάρκο, στη στάση του λονδρέζικου λεωφορείου 35. Η άλλη άκρη φήμες λένε ότι στέκει (ή αιωρείται) στη νορβηγική πόλη Tromsø, στο κοίλο του χρόνου ή σε άδεια βάζα μαγιονέζας, γεμάτα με άθικτα τσιγάρα Camel.

Η Κατερίνα ως πολίτης του κόσμου, μας μεταφέρει σε κόσμους οικείους από την Ελληνική πραγματικότητα αλλά και ξένους προς εμάς οι οποίοι συνδέονται από τα κοινά βιώματα και τις προβληματικές που ταλανίζουν την Ευρώπη. Το κυνήγι της επιτυχίας, το άγχος της εργασίας, η ρουτίνα της καθημερινότητας, οι αναζητήσεις των νέων, οι ανεκπλήρωτοι στόχοι, η ματαίωση. Μιλάει για τις σχέσεις των ανθρώπων, φιλικές ερωτικές, για την αλληλεπίδραση μας με τον έξω κόσμο. Η κάθε ιστορία χρειάζεται κάποιο χρόνο για να αφομοιωθεί το νόημά της, το οποίο γεννάει παράλληλες σκέψεις.

Οι ιστορίες θα μπορούσαν να αποτελούν στήλη σε κάποια εφημερίδα ή περιοδικό εν είδει χρονογραφήματος όπως θα έπρεπε να γράφονται στο σήμερα. Είναι από αυτές που ο αναγνώστης έχει την ανάγκη να ανατρέχει εύκολα ακόμα και αν είναι από αυτούς που φοβούνται τα μεγάλης έκτασης κείμενα που από προκατάληψη απορρίπτουν. Ακόμα και απλές εικόνες της καθημερινότητας καταφέρνουν μέσα από τις ιστορίες αυτές να αποκτήσουν ένα άλλο νόημα, μια διαφορετική βαρύτητα. Εν τέλει το βιβλίο γίνεται δρόμος – γίνεται η τσουλήθρα για να ξεγλιστρήσει η σκέψη και να καταφέρει να μεταβεί σε άλλα μονοπάτια εκεί που κάθε πράγμα έχει την δική του ξεχωριστή ματιά και σημασία.

Η συγγραφέας δεν επιδιώκει να καταπιαστεί απαραίτητα με δύσκολα νοήματα περίτεχνες φράσεις. Μέσα από τους καθημερινούς της όμως προβληματισμούς που μεταφέρονται ως ζωντανές εικόνες το αποτέλεσμα είναι περίτεχνα μοναδικό. Οι αναπαραστάσεις θυμίζουν κινηματογραφικές σκηνές και θα μπορούσαν να είναι από μόνα τους μια ταινία μικρού μήκους.

Στο πιο προσωπικό της διήγημα το «Απίθανα πράγματα» αναφέρει

Πριν ξεκινήσω το κάθε διήγημα, κλαίω για ώρες με λυγμούς, τόσο που τελικά μουσκεύει το μαξιλάρι του ύπνου, κι αναγκάζομαι, αργότερα, να κοιμηθώ χωρίς μαξιλάρι. (Υποψιάζομαι μάλιστα ότι αυτό, το να κοιμάμαι τελείως οριζοντιωμένη, συμβάλλει στον φαύλο κύκλο των δακρύων – διότι η απουσία ανάκλησης κάνει τη λύπη να κυλάει από την καρδιά προς το κεφάλι.)

Και συνεχίζει:

Η οικογένειά μου, οι φίλοι, οι συνάδελφοι, κανένας τους δεν έχει ιδέα ότι εκμεταλλεύομαι κάποιες θεωρητικές υποθέσεις που δεν έχουν ακόμη αποδειχθεί εμπειρικά, για να μπορέσω να γράψω τα βιβλία μου.

Όταν τα βιβλία εκδοθούν, όλοι οι θεωρητικοί φυσικοί, ζωντανοί και πεθαμένοι, που αφιέρωσαν τη ζωή τους στη διερεύνηση των σχετικών υποθέσεων, θα λάβουν από ένα αντίτυπο.

Πολλά από όσα διαδραματίζονται είναι το ξεγύμνωμα της ψυχής και του μυαλού. Κάποια από αυτά είναι ίσως σκέψεις με τις οποίες θα ταυτιστούν κάποιοι αναγνώστες. Κάποια περιστατικά απλά συνέβησαν αλλά δεν δώσαμε την σημασία που χρειάστηκε σε αυτά. Γι’ αυτό άλλωστε υπάρχουν οι συγγραφείς που θα μετουσιώσουν το απλό, καθημερινό, το ανθρώπινο σε τέχνη.

Η τσουλήθρα και άλλες ιστορίες της Κατερίνας Αγυιώτη κυκλοφορεί από τις Eκδόσεις Tεχνοδρόμιον