Βιβλίο

Οι λέξεις και οι εικόνες της Λιάνας Δενεζάκη

Η Λιάνα Δενεζάκη, συνδυάζει τη διττή ιδιότητα της εικονογράφου και αυτή της συγγραφής παιδικών βιβλίων.

Γιώτα Κωνσταντινίδου
οι-λέξεις-και-οι-εικόνες-της-λιάνας-δεν-91225
Γιώτα Κωνσταντινίδου

liana basiki

Η Λιάνα Δενεζάκη, συνδυάζει τη διττή ιδιότητα της εικονογράφου και αυτή της συγγραφής παιδικών βιβλίων. Με σπουδές στη γραφιστική και μετά από πολύχρονη εμπειρία στον κόσμο της διαφήμισης και των περιοδικών στράφηκε σ’ αυτό που αγαπούσε περισσότερο, το παιδικό βιβλίο. «Πώς να δημιουργήσεις έναν καλύτερο κόσμο αν πρώτα δεν καταφέρεις να τον ονειρευτείς;». «Το Σμαράγδι και η Θάλασσα» είναι το πρώτο της μυθιστόρημα για ενήλικες. Η αεικίνητη Λιάνα Δενεζάκη με στόχο την ανάπτυξη αφηγηματικού λόγου στα παιδιά και σύμμαχο τη φαντασία και τη δημιουργικότητα μας παρασύρει στον κόσμο του http://www.mythoplastes.gr/ όπου «Κάθε φορά… μια ιστορία» γεμίζει δημιουργικά τις ώρες των παιδιών με ανεξάντλητες ιστορίες από πλήθος εικόνων.

Μέχρι σήμερα έχει εικονογραφήσει περισσότερα από 150 βιβλία πολλών εκδοτικών οίκων ενώ έχει γράψει 18 παιδικά βιβλία κι ένα μυθιστόρημα για ενήλικες. Είναι μέλος του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς κι έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις εικονογράφησης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Το 2009 τιμήθηκε με τον Έπαινο Προσχολικής και Πρώτης Σχολικής Ηλικίας του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου “Πηνελόπη Μαξίμου” για το βιβλίο της Ένας Γενναίος Σκύλος, ενώ το 2010 με το Βραβείο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου Μέσης Σχολικής Ηλικίας “Φανής Αποστολίδου” για το βιβλίο Μαρδούκ! Ανήκει στη συντακτική ομάδα του “Μαγικού Κόσμου” της www.kosvoice.gr που το 2013 βραβεύτηκε ως το “Καλύτερο Ηλεκτρονικό Πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας” από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.

Μετά από σπουδές στη γραφιστική και την ενασχόληση σας με το χώρο της διαφήμισης στραφήκατε στη συγγραφή.  Τη διαφήμιση δεν την εκτιμώ. Ευτυχώς, κατάλαβα σύντομα πως ήταν μια επιλογή που δεν μου ταίριαζε. Το βιβλίο, από την άλλη, υποδέχεται κάθε στιγμή το απρόσμενο κι αυτό έχει –εκτός από μαγεία– και τεράστια δύναμη. Μου ασκεί μια έλξη ακατανίκητη, που πηγάζει από την παιδική μου ηλικία, κι από έναν λατρεμένο παππού, ο οποίος μου έμαθε να αναζητώ τον μύθο μέσα σε κάθε μύθο.

Χωρίς να έχετε κάνει παιδαγωγικές σπουδές, το παιδικό βιβλίο είναι αυτό που κυριαρχεί στη συγγραφική σας πορεία.  Παρόλο που η φαντασία, κατά τη γνώμη μου, μπορεί και πρέπει να διδάσκεται, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Δυστυχώς, σε κανένα πανεπιστήμιο δεν υπάρχει ανάλογο μάθημα, αν και η φαντασία είναι απαραίτητη σε κάθε τομέα της ανθρώπινης ζωής. Ποια έρευνα και ποια ανακάλυψη –συνήθως στηριγμένη σε ένα γερό θεμέλιο γνώσεων– θα είχε επιτευχθεί χωρίς αυτήν; Το παιδικό βιβλίο έρχεται να καλύψει αυτό ακριβώς το κενό. Πώς να δημιουργήσεις έναν καλύτερο κόσμο αν πρώτα δεν καταφέρεις να τον ονειρευτείς;

Ένας γενναίος σκύλος_1

Το 2009 τιμηθήκατε με τον Έπαινο Προσχολικής και Πρώτης Σχολικής Ηλικίας του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου «Πηνελόπη Μαξίμου» για το βιβλίο Ένας Γενναίος Σκύλος, ενώ το 2010 με το Βραβείο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου Μέσης Σχολικής Ηλικίας «Φανής Αποστολίδου» για το βιβλίο Μαρδούκ.  Το Ένας Γενναίος Σκύλος γράφτηκε με αφορμή τις πυρκαγιές στην Αχαα το καλοκαίρι του 2009. Μιλάει για τη ζωή στην επαρχία, τις σχέσεις των ανθρώπων με τα ζώα τους και τη δύναμη της φωτιάς. Την ιστορία αφηγείται ο Κανέλος, ένας σκύλος μόνιμα δεμένος και μεγαλωμένος για να φυλάει τα κτήματα του κυρ Σπύρου. Όταν η φωτιά εξαπλώνεται, εκείνος, ένας τετράποδος πρίγκιπας του παραμυθιού, σώζει την κόρη του κυρ Σπύρου και κερδίζει για τον εαυτό του τη ζωή που πάντα ονειρευόταν.

Ο Μαρδούκ, από την άλλη, είναι ένα ολότελα διαφορετικό βιβλίο, που παρακολουθεί τη ζωή του Μάριου, ενός αγοριού που δεν βρίσκει κανένα ενδιαφέρον στο διάβασμα και προτιμά να παίζει ηλεκτρονικά παιχνίδια. Όλα αλλάζουν όμως στη ζωή του όταν αποφασίζει να συμμετάσχει σε ένα σχολικό διαγωνισμό με συναρπαστικό έπαθλο. Τελικά ο Μάριος, εκτός από τις παγίδες του διαδικτύου, ανακαλύπτει μια καινούρια χρήση του υπολογιστή, έναν απρόσμενο φίλο, τη σημασία να κάνεις ουσιαστικές σχέσεις και ζει παράλληλα μια περιπέτεια που δεν ανταλλάσσεται ούτε με το μεγαλύτερο βραβείο του κόσμου.

athena-tile

Έχουμε συνηθίσει να έχουμε ξεχωριστά έναν συγγραφέα παιδικών βιβλίων και έναν εικονογράφο. Εσείς πληροίτε και τις δυο ιδιότητες. Η εικονογράφηση συνοδεύει τη γραπτή έμπνευσή ή η έμπνευση έρχεται μέσα από την εικονογράφηση. Αρχικά είχα την πεποίθηση πως οι εικόνες είναι ο δικός μου τρόπος να εκφράζομαι κι έτσι η εικονογράφηση παιδικών βιβλίων ήταν ο κύριος και αποκλειστικός μου στόχος. Χρόνια αργότερα ανακάλυψα πως κάθε εικόνα έχει να διηγηθεί αμέτρητες δικές της ιστορίες, κι έτσι έγραψα κάποιες από αυτές. Τώρα πια ξέρω πως κάθε φορά που ξεκινώ κάτι καινούριο οι εικόνες και οι λέξεις θα συναντηθούν για να γίνουν ένα.

Πρότυπα γραφής παιδικού βιβλίου και παραμυθάδες. Δεν ξέρω να σας απαντήσω σε αυτή την ερώτηση, ειλικρινά το λέω, καθώς νιώθω πως, όπως όλος ο κόσμος, είμαι γεμάτη από μη συνειδητές επιρροές από το παρελθόν κι από ερεθίσματα που δημιουργούνται στην καθημερινότητά μου.

 balloon-wizard-horz

Το παιδικό βιβλίο ως έναν καλό τρόπο για να εμφυσήσουμε αξίες στα παιδιά. Εφόσον πηγάζει από την αλήθεια και επικοινωνείται με αγάπη, πιστεύω πως ναι. Άλλωστε, τα παιδιά επεξεργάζονται καθετί καινούριο μέσα από το συναίσθημα, χωρίς να αφήνουν τη λογική να το κατακρεουργεί και να το τεμαχίζει με αναλύσεις, κάτι που συμβαίνει με τους ενήλικες.

Το Σμαράγδι και η Θάλασσα είναι το πρώτο σας βιβλίο για ενήλικες. Το Σμαράγδι και η Θάλασσα πραγματεύεται τη δύναμη των ανθρώπων να πάρουν τη μοίρα στα χέρια τους και να την οδηγήσουν εκεί όπου πραγματικά θέλουν. Είναι η ιστορία ενός αγοριού που το σκάει κυνηγημένο από τις Συρακούσες και μιας τυχοδιώκτριας, μιας θεατρίνας του Ιπποδρόμου, που όμως θα καταφέρει να ανέβει στο θρόνο μιας τεράστιας αυτοκρατορίας, τη Θεοδώρα. Είναι ένα παραμύθι για μεγάλους με πρόσωπα αληθινά που κινείται σε μια ιστορική εποχή.

kathe-fora-690x1030

Το http://www.mythoplastes.gr/. Το «Κάθε φορά… μια ιστορία» είναι μια σειρά παιχνιδιών που δημιουργήσαμε από κοινού με το σύζυγό μου, τον Μάνο Κρόκο, και απευθύνεται σε παιδιά από 3 έως… 103 ετών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από 1 έως 100 παίκτες και παίζοντας κάνεις ακριβώς αυτό που λέει, φτιάχνεις κάθε φορά και μια καινούρια ιστορία. Ξεκινήσαμε από την ιδέα ότι οι εικόνες των παιδικών βιβλίων μπορούν να διαβαστούν με αμέτρητους τρόπους, όπως ακριβώς δηλαδή συμβαίνει και όσα βλέπουμε γύρω μας. Αφού μία και μόνο εικόνα έχει τη δυνατότητα να γεννήσει τόσες ιστορίες, αναλογιστήκαμε πόση δύναμη μπορεί να έχουν για την ανάπτυξη του αφηγηματικού λόγου ενός παιδιού οι εικόνες όταν λειτουργούν συνδυαστικά, βασισμένες σε μια προκαθορισμένη και προτεινόμενη από εμάς δομή ή έχοντας ροή εντελώς τυχαία.

Μέχρι στιγμής κυκλοφορούν 2 σετ του παιχνιδιού. Το ένα περιλαμβάνει εικόνες ηρώων γνωστών από τα παραμύθια και ονομάζεται «Παραμυθοχώρα» ενώ το δεύτερο είναι εμπνευσμένο από τη μυθολογία. Παρότι ήταν η πρώτη μας προσπάθεια να εκδώσουμε κάτι μόνοι μας, δεν το στηρίζει κάποιος μεγάλος οίκος, έχει περιορισμένα σημεία πώλησης και ο πιο συνηθισμένος τρόπος να το προμηθευτεί κάποιος είναι μέσω διαδικτύου ή τηλεφωνικά, εντούτοις, έχει αγκαλιαστεί με μεγάλη αγάπη από τον κόσμο και βρισκόμαστε ήδη στην 4η ανατύπωσή τους. Αυτό μάς δίνει πραγματικά μεγάλο θάρρος να συνεχίσουμε με ακόμα μεγαλύτερο ενθουσιασμό.

laid-cards

 Μια αγαπημένη  φράση από κάποιο βιβλίο σας. Είναι από το Σμαράγδι και η Θάλασσα: «Ο έρωτας και η ελευθερία μέσα στη νύχτα μόνο μπορούν να γεννηθούν και στη φωτιά των άστρων».

www.denezaki.gr/

www.mythoplastes.gr