Βιβλιοθήκες στη Θεσσαλονίκη: Ανάσες ανάγνωσης και στοχασμού

Είσαι στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και θέλεις κάπου να ξαποστάσεις να διαβάσεις ένα βιβλίο, ένα περιοδικό, μια εφημερίδα.

Σαφώς, υπάρχουν αμέτρητα καφέ να πας με την μουσική σου και τον κόσμο, αλλά μπορεί να μην είσαι άνθρωπος που συγκεντρώνεται με τόση πολυκοσμία ή, σε τελική ανάλυση, μπορεί απλά να μην έχεις όρεξη για πολλές συναναστροφές με ανθρώπους τη συγκεκριμένη στιγμή και προτιμάς τη βύθιση της ανάγνωσης κάποιου βιβλίου.

Σου έχουμε τις καλύτερες επιλογές Βιβλιοθηκών της πόλης, αυτές τις επιλογές ανάσας από την καθημερινότητα ή εμπλουτισμού αυτής με μικρές δόσεις σκέψης, περισυλλογής και συζήτησης.

Δημοτικές Βιβλιοθήκες

Πρώτη στάση αποτελεί η Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη με αμέτρητους επισκέπτες σε καθημερινή βάση, με τοποθεσία την Εθνικής Αμύνης 27, στη γωνία με τη Σβώλου. Με ιστορία κοντά ενός αιώνα -ιδρύθηκε το 1932 και τα εγκαίνιά της έγιναν 1939– αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το αναγνωστικό κοινό της πόλης.

Η βιβλιοθήκη αποτελείται από 8 ορόφους, με διαφορετικές κατηγορίες και δραστηριότητες για τους επισκέπτες και τους αναγνώστες.

Σε αυτούς τους ορόφους υπάρχει πλούσιο αρχειακό υλικό ιστορικών εφημερίδων, βιβλίων πληθώρας κατηγοριών, από ιστορία και λογοτεχνία μέχρι τεχνολογία και μαγειρική, καθώς και περιοδικά που έχουν αφήσει ιστορία στη χώρα.

Με εξαίρεση κάποιες παλιές συλλογές, τα περισσότερα βιβλία είναι διαθέσιμα για δανεισμό, για τον οποίο είναι απαραίτητη η κάρτα μέλους της Βιβλιοθήκης που εκδίδεται δωρεάν, κάτι πολύ σημαντικό για βιβλιόφιλους, φοιτητές, ερευνητές και παντός είδους αναγνώστες.

Το ωράριο της βιβλιοθήκης είναι το ακόλουθο:

Δευτέρα μέχρι Παρασκευή από τις 8.00 το πρωί έως τις 20.30 το βράδυ.

Άλλη μια στάση, αν βρίσκεται κανείς προς την δυτική πλευρά του κέντρου της πόλης, είναι το παράρτημα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης στον Σιδηροδρομικό Σταθμό, Μοναστηρίου 93Β, στον πρώτο όροφο του πρώην κτηρίου της Δημοτικής αστυνομίας.

Η συγκεκριμένη βιβλιοθήκη λειτουργεί από το 2015, και είναι το αποτέλεσμα της συνένωσης δύο βιβλιοθηκών:

Της Περιφερειακής Βιβλιοθήκης Ξηροκρήνης η οποία ξεκίνησε να λειτουργεί το 1980 στην Αγίων Πάντων 12, στη συνέχεια, το 1984 μεταφέρθηκε σε ακίνητο επί της οδού Κολωνιάρη 5, ενώ από το 2002 λειτουργούσε σε κτήριο επί των οδών  Χατζητσίρου και Πελειάδου 1 και της παιδικής Βιβλιοθήκης Σιδηροδρομικού  Σταθμού η οποία ιδρύθηκε και λειτουργούσε από το 1986 σε ισόγειο κατάστημα της οδού Αναγνωσταρά 9-11.

Το χειμερινό της ωράριο είναι το εξής: Δευτέρα- Παρασκευή 8.00-15.00.

Πηγαίνοντας τώρα στην άλλη άκρη, εκτός του κέντρου της πόλης, ανατολικά και κοντά στο Μέγαρο Μουσικής, βρίσκεται το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο.

Το Κέντρο χτίστηκε με χρήματα του ζεύγους Βαφόπουλου σε οικόπεδο που παραχωρήθηκε από τον Δήμο Θεσσαλονίκης,  στον Ανατολικό τομέα της πόλης, στην οδό Γ. Βαφόπουλου 3.

Όπως γράφει η επίσημη σελίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης:

““Τη βραδιά εκείνη επιστρέψαμε στο σπίτι μας, με τη συνείδηση πως είχαμε εκπληρώσει ένα απλό κοινωνικό μας καθήκον”

Έτσι ένιωσαν η Αναστασία και ο Γεώργιος Βαφόπουλος όταν, μια βραδιά του Νοέμβρη του 1979, δήλωναν στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Θεσσαλονίκης ότι διαθέτουν ολόκληρη την περιουσία τους, απόκτημα σαράντα χρόνων δουλειάς, για την δημιουργία ενός πολιτιστικού κέντρου.  Ίσως, γιατί μόνον ένας Ποιητής και μία Δασκάλα νιώθουν τόσο απλά το κοινωνικό τους καθήκον”.

Αποτελείται από από δύο συνεχόμενα εξαώροφα κτίρια, συνολικού εμβαδού 4.000 τ.μ. Το Α’ κτίριο θεμελιώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1981 και εγκαινιάστηκε στις 29 Οκτωβρίου 1983.  Το Β’ κτίριο θεμελιώθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1986 και εγκαινιάστηκε στις 7 Ιουνίου 1989.

Λειτουργούν δύο βιβλιοθήκες στο κέντρο, μία δανειστική και μία παιδική.

Το ωράριο λειτουργίας και των δύο είναι 14:00 με 20:30 Δευτέρα με Τρίτη, και από Τετάρτη έως Παρασκευή 8:00 με 15:00.

Ανεβαίνοντας βορειοανατολικά στην πόλη, και πιο συγκεκριμένα στις φοιτητοπεριοχές των 40 Εκκλησιών θα βρεθεί κανείς στην Περιφερειακή Βιβλιοθήκη 40 Εκκλησιών. Η βιβλιοθήκη ιδρύθηκε το 1978 στο εντευκτήριο του Συλλόγου της Πνευματικής Κίνησης Νέων 40 Εκκλησιών και μεταφέρθηκε, στη συνέχεια, σε καταλληλότερο οίκημα  στη Γεωργίου Βιζυηνού 65. Το 2002 ενοποιήθηκε με την Παιδική Βιβλιοθήκη 40 Εκκλησιών και μεταφέρθηκε  σε νέο κτήριο, επί της οδού Γ. Βιζυηνού 57.

Η συλλογή της στο τέλος του 2016 ανερχόταν 10.433 τόμους βιβλίων καταχωρημένους σε ηλεκτρονική μορφή οι οποίοι και μπορούν να αναζητηθούν μέσω του διαδικτύου.

Το ωράριό που ακολουθεί η βιβλιοθήκη είναι το ακόλουθο: Δευτέρα και Τετάρτη 14.00-20.30, Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή 8.00-15.00

Ούτε Δύση, ούτε Ανατολή τώρα, αλλά ανάμεσα στην Καμάρα και στον Λευκό Πύργο, ανάμεσα στην Τσιμισκή και την Εγνατία, στην πλατεία Ιπποδρομίου, βρίσκεται το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης. Ιδρύθηκε το 1983 και αποτελεί υπηρεσία του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Το κτήριο αποτελείται από τρεις ορόφους: Τον πρώτο όροφο για τα γραφεία διοίκησης, τον δεύτερο όροφο, που μας ενδιαφέρει στην προκειμένη περίπτωση, με εξειδικευμένη ιστορική  βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο, και τον τρίτο όροφο για εκδηλώσεις με σύστημα αυτόματης διερμηνείας και  χωρητικότητα 120  άτομα.

Το κτήριο παίζει καθοριστικό ρόλο στην προαγωγή και ανάπτυξη της έρευνας και της ιστοριογραφίας της πόλης.

Το ωράριο της βιβλιοθήκης είναι το ακόλουθο: Δευτέρα έως Παρασκευή 08:00 – 14:45

Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών

Χωρίς να μεταφερθούμε μακριά, υπάρχει άλλη μια καλή επιλογή για διάβασμα. Απέναντι από τον Λευκό Πύργο, Εθνικής Αμύνης 4, βρίσκεται η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών και, φυσικά, η βιβλιοθήκη της.

Η βιβλιοθήκη λειτουργεί από το 1951 και βρίσκεται στον τρίτο όροφο του κτηρίου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.

Διαθέτει πάνω από  70.000 τόμους βιβλίων, περιοδικών, χειρογράφων, εφημερίδων και χαρτών, ορισμένα από τα οποία είναι αρκετά σπάνια. Η κύρια εξειδίκευση αυτών των υλικών είναι, κυρίως, η ιστορία, η τέχνη, η αρχαιολογία και λαογραφία της Μακεδονίας, της Θράκης και γενικότερα ο Βόρειος Ελληνικός χώρος.

Ωστόσο, δεν λειτουργεί ως δανειστική βιβλιοθήκη, η χρήσω όλων αυτών των αρχείων γίνεται αποκλειστικά στο χώρο της βιβλιοθήκης ή μπορεί κάποιος να τα φωτοτυπήσει με δική του χρέωση.

Το ωράριο της βιβλιοθήκης είναι το κάτωθι: Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-14:00.

Άλλη μια σημαντική στάση για χαλάρωση, μελέτη και στοχασμό είναι η, προσφάτως ανοιχτή, Γυάλινη Δημοτική Βιβλιοθήκη, στον Κήπο των Γλυπτών, στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης. Εδώ, ο αναγνώστης μπορεί να μελετήσει, να διαβάσει ή να ξαποστάσει απλά για λίγη ώρα έχοντας ως θέα τη Νέα Παραλία της Θεσσαλονίκης.

Επιπλέον, μπορεί είτε να δανειστεί είτε να ανταλλάξει βιβλίο, καθώς υπάρχει ειδικό κομμάτι ανταλλακτικής βιβλιοθήκης.

Η βιβλιοθήκη εγκαινιάστηκε στις 29 Νοεμβρίου από τον Δήμαρχο της πόλης Στέλιο Αγγελούδη και τον Αντιδήμαρχο Πολιτισμού και Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας Βασίλη Γάκη.

Το ωράριό της νεοσύστατης βιβλιοθήκης είναι το εξής: Δευτέρα- Παρασκευή 10.00-18.00

Οι επιλογές δεν σταματούν εδώ, και από τη θέα της Παραλίας, μεταφερόμαστε στην ξεχωριστή αίσθηση που εμπνέει η Άνω Πόλη, τα ξεχωριστά σοκάκια και η θέα της.

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Άνω Πόλης βρίσκεται στην οδό Κρίσπου 7, στην πλατεία Ρομφέης.

Ξεκίνησε την λειτουργία της το 1959 με αρχική συλλογή 2.500 τίτλων, συστεγαζόμενη με το Δημοτικό Ιατρείο.

Το 1983 μεταφέρθηκε στο Πολιτιστικό Κέντρο “Μιχάλης Παπαδόπουλος”, Ακροπόλεως 14 και από το 2000 λειτουργεί στο ισόγειο του ιδιόκτητου  παραδοσιακού ακινήτου επί της οδού Κρίσπου 7 στην Πλατεία Ρομφέη (Κουλέ καφέ). Στεγάζεται στο ίδιο κτίριο που βρίσκεται και η Παιδική Βιβλιοθήκη Άνω Πόλης.

Στον πρώτο όροφο λειτουργεί από το 2000 το παράρτημα της Βιβλιοθήκης Ενηλίκων της Άνω Πόλης, του οποίου η συλλογή αποτελείται από πάνω από 13.000 βιβλία ενώ στο παράρτημα της Παιδική Βιβλιοθήκης υπάρχουν περισσότερα από 7.500 τεκμήρια.

Ανά τακτά χρονικά διαστήματα διοργανώνονται στον χώρο μαθήματα ξένων γλωσσών, ενισχυτική διδασκαλία για μαθητές λυκείου, λογοτεχνικές συναντήσεις με συγγραφείς, λέσχη ανάγνωσης, κατασκευές και χειροτεχνίες, μαθήματα υπολογιστών και σεμινάρια σε διάφορες θεματικές.

Το ωράριο της βιβλιοθήκης είναι το ακόλουθο:

Βέβαια, στην πολυπληθέστερη σε φοιτητές πόλη της Ελλάδας δεν γίνεται να μην αναφέρουμε την Κεντρική Βιβλιοθήκη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Στο κέντρο της Πανεπιστημιούπολης, απέναντι από την πύλη εμπορίου της ΔΕΘ και ανάμεσα από το κτίριο Διοίκησης και την Πολυτεχνική Σχολή. Αποτελείται από δύο κτίρια: το παλιό και το νέο. Το παλιό κτίριο φιλοξενεί τις διοικητικές υπηρεσίες της βιβλιοθήκης και το φοιτητικό αναγνωστήριο. Το νέο κτίριο βρίσκεται δίπλα στο παλιό και φιλοξενεί το επιστημονικό αναγνωστήριο όπου βρίσκεται η υπηρεσία Πληροφόρησης, Δανεισμού και Διαδανεισμού.

Η Βιβλιοθήκη του ΑΠΘ διαθέτει πάνω από έναν αιώνα ζωής, καθώς ιδρύθηκε το 1925  και ξεκίνησε να λειτουργεί το 1927. Αρχικά στεγάστηκε στο παλαιό κτίριο της Φιλοσοφικής Σχολής. Το 1974 στεγάστηκε σε δικό της τετραώροφο κτίριο στο κέντρο της πανεπιστημιούπολης. Το 2000 εγκαινιάστηκε το νέο κτίριο της Κεντρικής Βιβλιοθήκης.

Για τους πιο ψαγμένους, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης έχει δεκάδες βιβλιοθήκες για τα τμήματα τα οποία το αποτελούν -το λιγότερο μία για κάθε τμήμα- όπου διαθέτει αρκετούς χώρους για διάβασμα και χιλιάδες βιβλία για όλα τα αντικείμενα. Τα ωράρια και τις τοποθεσίες των βιβλιοθηκών του ΑΠΘ μπορεί κανείς να τα ανακαλύψει εδώ.

Παρά τις όποιες ελλείψεις ή λάθη, οι δημόσιες βιβλιοθήκες της πόλης αντέχουν και αναπτύσσονται. Είναι καλό να τις τιμάμε με την παρουσία και την φροντίδα μας, γιατί περισσότερος χρόνος και κόσμος σε μια βιβλιοθήκη συνήθως μόνο καλό έχει να μας προσφέρει.