Η καταλυτική συνεισφορά των γυναικών στην Επανάσταση του 1821
Περιουσία, σώμα και ψυχή στον αγώνα τους για μια ελεύθερη Ελλάδα
Περιουσία, σώμα και ψυχή, κατέθεσαν οι γυναίκες επαναστάτριες στον αγώνα του έθνους με την ανιδιοτελή τους συνεισφορά και έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη της Επανάστασης του 1821.
Μαντώ Μαυρογένους, Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, Δόμνα Βισβίζη, αυτές είναι λίγες μόνο από τις γυναίκες σύμβολα οι οποίες θυσιάστηκαν για την ανεξαρτησία της πατρίδας τους.
Η ιστορία τους μας προκαλεί δέος και μας υπενθυμίζει πως οι οι γυναίκες μπορούσαν να είναι καπετάνισσες, επιχειρηματίες, έμποροι, διπλωμάτες, στρατηγοί, μαχήτριες. Παρ’ όλα τα στερεότυπα της εποχής απέδειξαν πως είναι ικανές να αναλάβουν ηγετικές θέσεις με σκοπό την ποθητή απελευθέρωση του λαού τους. Αποτέλεσαν γυναίκες που χαρακτηρίζονται από το σθένος τους και την αγάπη για τον τόπο τους.
Μαντώ Μαυρογένους
Μία από τις πιο αναγνωρισμένες ηγετικές μορφές του αγώνα ήταν η αντιστράτηγος Μαγδαληνή-Αδαμαντία Μαυρογένους, γεννημένη στην Τεργέστη της Ιταλίας, κόρη του εμπόρου Νικόλαου Μαυρογένη ο οποίος είχε άμεσες σχέσεις με την Φιλική Εταιρία. Η Μαυρογένους όντας αριστοκράτισσα συνέβαλε σημαντικά στην στελέχωση του πολεμικού στόλου των Ελλήνων χρηματοδοτώντας τον από την προσωπική της περιουσία. Εν ενεργεία της, εξόπλισε ιδιωτικά πλοία, εφοδίασε αντάρτες, περίθαλψε πάνω από 2.000 ανθρώπους και έστελνε οικονομική βοήθεια όπου χρειαζόταν.
Μία γυναίκα μορφωμένη, εύγλωσση, προικισμένη, πολύγλωσση η οποία μιλούσε Γαλλικά, Ιταλικά, Τουρκικά και λόγω της καταγωγής της μπόρεσε να απευθυνθεί στην αφρόκρεμα των γυναικών του Παρισιού με σκοπό να υποστηρίξουν τον αγώνα της Ελλάδας. Σύμφωνα με πηγές η Μαυρογένους ήταν μια πρόσχαρη και γλυκιά προσωπικότητα, όμως όταν μιλούσε για την την ελευθερία του λαού της «φλογίζονταν, η συζήτηση ζωντάνευε και τα λόγια της κυλούσαν με μια φυσική ευγλωττία που σου κρατούσαν την ανάσα».
Θριάμβευσε σε πολλές μάχες, καταδίωξε πολλούς εχθρούς, έδωσε ότι είχε για μια ανεξάρτητη Ελλάδα όμως δεν εκτιμήθηκε. Η ζωή μετά την Επανάσταση δεν της φέρθηκε καλά, πλέον πια με τίποτα στο όνομα της έμεινε στο περιθώριο, παραγκωνισμένη άπορη και λησμονημένη, η μόνη βοήθεια που είχε ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας ο οποίος της είχε παραχωρήσει μια κατοικία στο Ναύπλιο.
Η Μαυρογένους εξορίστηκε από τον Κωλέττη και έζησε τα τελευταία της χρόνια στην Πάρο οπού και πέθανε από τύφο. Η γυναίκα αυτή έπραξε με ανιδιοτέλεια και προσωπικές θυσίες και το μόνο που λογάριαζε ήταν η ελευθερία του έθνους της. Ο Γάλλος συγγραφέας Μαξίμ Ρεμπώ είπε γ αυτήν πως ήταν “η φιλοπατρία σε όλη της την καθαρότητα, χωρίς ίχνος ιδιοτέλειας, η απόλυτη αυτοθυσία, η πιο συγκινητική απρονοησία για το προσωπικό μέλλον”. Η Μαντώ Μαυρογένους μπορεί να πέθανε άδικα όχι όμως άδοξα, η ιστορία της και οι πράξεις της μιλούν για το ποιόν μιας γυναίκας σύμβολο.
Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα
Μαζί με την Μαντώ Μαυρογένους στο ίδιο βάθρο βρίσκεται και η Υποναύαρχος Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα η οποία γεννήθηκε στις φυλακές της Κωνσταντινούπολης καθώς ο πατέρας της φυλακίστηκε για την συμμετοχή του στα Ορλοφικά. Ήταν γόνος οικογένειας εφοπλιστών και μετά τον θάνατο του πατέρα της επέστρεψε στην Ύδρα από όπου εκείνος καταγόταν. Η Μπουμπουλίνα έκανε δυο γάμους αλλά και οι δύο σύζυγοι της χάθηκαν στην μάχη αφήνοντας την στην ηγεσία της περιουσίας.
Η ίδια αποδείχθηκε παραπάνω από ικανή στην διαχείριση της επενδύοντας στη ναυτιλία, την προμήθεια πλοίων και εξοπλισμού για τις ανάγκες της Ελληνικής Επανάστασης. Η στρατηγική της ικανότητα στη διαχείριση των οικονομικών της πόρων, σε συνδυασμό με την επιχειρηματική της διορατικότητα, της επέτρεψε να ενισχύσει την περιουσία της, καθιστώντας τη μία από τις πιο καθοριστικές προσωπικότητες της εποχής.
Αποτέλεσε έμπορος, πλοιοκτήτρια και μέτοχος πλοίων, η προσωπικότητα της ήταν δυναμική με αναφορές να την χαρακτηρίζουν ως «Μια πεντηκοντόρος (πλοίο με 50 κωπηλάτες), όμορφη, πολεμική σαν Αμαζόνα, επιβλητική καπετάνισσα, μπροστά στην οποία ο δειλός ντρεπόταν και ο γενναίος υποχωρούσε.» Η προσωπικότητα της ήταν μάλιστα τόσο δυναμική που έπεισε την μητέρα του Σουλτάνου Βαλιντέ να την βοηθήσει όταν απειλούνταν με την κατακράτηση της περιουσίας της από τους ίδιους τους Οθωμανούς με την Σουλτανομήτωρ να εντυπωσιάζεται από το θάρρος και τον χαρακτήρα της.
Με το πλοίο της “Αγαμένων” κέρδισε πολλές μάχες και χρηματοδοτούσε όχι μόνο το πλήρωμα της αλλά και τον στρατό ξηράς. Είχε δικό της εκστρατευτικό σώμα από Σπετσιώτες, τους οποίους αποκαλούσε «γενναία μου παλικάρια» τους οποίους εξόπλιζε, συντηρούσε και πλήρωνε μόνη της, με αποτέλεσμα να ξοδέψει την περιουσία της τα πρώτα δυο χρόνια του πολέμου.
Προς το τέλος της ζωής της αντιμετώπισε πολλά προβλήματα όσον αφορά τον τρόπο που ξόδεψε την περιουσία της. Πικραμένη από την αντιμετώπιση που είχε από τους πολιτικούς άρχοντες μετά τον πόλεμο γύρισε πίσω στις Σπέτσες όπου και βρήκε τραγικό θάνατο από πυροβολισμό λόγω διαφωνίας των οικογενειών για τον γάμο του γιου της.
Η Μπουμπουλίνα αποτέλεσε μια από τις πιο εμβληματικές παρουσίες στον χώρο της Ελληνικής Επανάστασης, απέκλεισε τα στερεότυπα της εποχής και έδειξε πως μπορούσε να διαχειριστεί όποια δυσκολία και εμπόδιο της παρουσιαζόταν με εξυπνάδα και στρατηγική.
Δόμνα Βισβίζη
Η Θρακιώτισσα αγωνίστρια και καπετάνισσα Δόμνα Βισβίζη με καταγωγή από το Αίνο της Θράκης αποτέλεσε σημαντική προσωπικότητα και δύναμη στους αγώνες προς την ελευθερία. Μαζί με τον σύζυγο της Αντώνιο Βισβίζη ισχυρό πλοιοκτήτη της περιοχής εξόπλισαν το πλοίο τους “Καλομοίρα” και μπήκανε στην μάχη. Λειτούργησαν περισσότερο ως υποστήριξη και εφοδίαζαν τους συναγωνιστές τους με λάφυρα που αποκτούσαν από τις μάχες τους.
Όταν ο καπετάν Βισβίζης έπεσε στην μάχη, η Δόμνα Βισβίζη ανέλαβε τα ηνία του πλοίου τους το οποίο ήταν ένα από τα μεγαλύτερα της εποχής του, και συνέχισε να προσφέρει στον αγώνα. Φρόντιζε η ίδια για την χρηματοδότηση του πληρώματος της και την συντήρηση του πλοίου πράγμα το οποίο στέρεψε τους χρηματικούς της πόρους και είχε ως αποτέλεσμα να αδυνατεί να συντηρήσει το πλοίο. Λόγω μεγάλων ζημιών που είχε υποστεί το πλοίο και με την περιουσία της να έχει ξοδευτεί η καπετάνισσα παραχώρησε το πλοίο της στην ελληνική διοίκηση για να χρησιμοποιηθεί ως πυρπολικό και αποσύρθηκε από την ενεργό δράση και πήγε στην Ερμούπολη της Σύρου.
Τα τελευταία της χρόνια τα πέρασε στον Πειραιά οπού και εκείνη πέθανε λησμονηθείσα από τους συντρόφους της και φτωχή. Παρ’ όλα αυτά η Δόμνα Βισβίζη κατάφερε να υποστηρίξει σθεναρά την επανάσταση με την συμβολή της να παίζει σημαντικό ρόλο στον ανεφοδιασμό αλλά και στις μάχες των επαναστατών.
Μπορεί η εποχή εκείνη να είχε ως κανονικότητα την θέση της γυναίκας σε μια άλλη κλίμακα από αυτή του άντρα. Αλλά οι ηρωίδες αυτές μας απέδειξαν ότι το θάρρος, η θέληση, η πίστη και η λαχτάρα για ελευθερία δεν έχει φύλο. Γιατί όταν ο λαός είναι υποδουλωμένος από ένα καθεστώς είναι στην φύση του ανθρώπου να αναζητήσει την λύτρωση του.
Πηγές: sansimera.gr,Wikipedia
