Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής: Όταν η έβδομη τέχνη βάζει στο επίκεντρο τη μουσική

Ο κινηματογράφος έχει καταπιαστεί με πολλές θεματικές και δε θα μπορούσε να μην εξερευνήσει τον κόσμο της μουσικής.

Από βιογραφίες σπουδαίων καλλιτεχνών και ιστορίες ενηλικίωσης μέχρι ψυχολογικά δράματα και κωμωδίες, η μουσική έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αμέτρητες κινηματογραφικές αφηγήσεις.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής αξίζει να κάνουμε μια ανασκόπηση στις στιγμές που η έβδομη τέχνη συναντά την πρώτη, δημιουργώντας ιστορίες κάθε είδους με κοινό γνώμονα τη μουσική.

1) This Is Spinal Tap (1984), Rob Reiner

Το This Is Spinal Tap είναι ένα ντοκιμαντέρ – παρωδία για τις heavy metal μπάντες της εποχής. Αυτή η ταινία είναι το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Rob Reiner. Η ιστορία ακολουθεί τη ζωή μιας heavy metal μπάντας, Spinal Tap, αποτελούμενη από τους κωμικούς Christopher Guest, Michael McKean και Harry Shearer, και τον Rob Reiner να παίζει τον Marty Di Bergi, που καταγράφει τι γίνεται στο προσκήνιο της μπάντας.

Η ταινία σατιρίζει άμεσα ντοκιμαντέρ όπως The Song Remain’s the Same (1976) των Led Zeppelin και το The Last Waltz (1974) των The Band. Το σενάριο γράφτηκε από τον ίδιο τον Reiner σε συνεργασία με το cast, αλλά οι διάλογοι αποτελούν προϊόν αυτοσχεδιασμού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την πολύωρη διάρκεια των γυρισμάτων.

Η γέννηση της μπάντας ξεκίνησε από το 1979 στον πιλότο του κωμικό τηλεοπτικό show του ABC, The T.V Show, όπου σκηνοθετούσε και πρωταγωνιστούσε ο Rob Reiner. Το επεισόδιο δεν προβλήθηκε ποτέ, αλλά αυτό αποτέλεσε το ξεκίνημα της κωμικής μπάντας.

Οι Spinal Tap επέστρεψαν το 2025, με την ταινία Spinal Tap II: The End Continues.

2) Streets of Fire (1984), Walter Hill

Το Streets of Fire είναι μια ταινία δράσης, στην οποία βλέπουμε τα πρώτα βήματα της κινηματογραφικής καριέρας του Willem Dafoe. Ο συγκερασμός του Greaser στυλ της δεκαετίας του ’50 και των neon πινελιών της δεκαετίας του ’80 μετατρέπουν την ταινία σε μια cult κλασική μουσική ταινία. Παρά την εμπορική αποτυχία, η ταινία αποτέλεσε επιρροή για τα παιχνίδια Final Fight και Streets of Rage και αναγνωρίστηκε μετέπειτα από το κοινό ως ένα «διαμάντι» του cult κινηματογράφου.

Η ιστορία της ταινίας ακολουθεί την rock n ‘ roll τραγουδίστρια Ellen Aim, την οποία απαγάγει ο αρχηγός μιας συμμορίας μοτοσικλετιστών, Raven Shaddock (Willem Dafoe) κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας της. Η σερβιτόρα του μαγαζιού, Reva Cody, ζητάει από τον αδερφό της, Tom Cody, πρώην μισθοφόρος και πρώην της Ellen, να τη σώσει. Η αναζήτηση της και η διάσωση της όμως καταλήγει να μην είναι τόσο εύκολη, με κορύφωση την αναμέτρηση του Tom και του Raven.

Χαρακτηριστικό της ταινίας είναι τα soundtrack της όπως το Nowhere Fast και Tonight Is What It Means to be Young.

3) Almost Famous (2000), Cameron Crowe

To Almost Famous είναι μια κωμωδία – δράμα, όπου στη σκηνοθεσία και στο σενάριο υπογράφει ο Cameron Crowe. Η ταινία είναι εμπνευσμένη από τη ζωή του Crowe, όταν δούλευε ως δημοσιογράφος στο περιοδικό Rolling Stone στα εφηβικά του χρόνια. Η ιστορία ακολουθεί τη ζωή του 15χρονου δημοσιογράφου, ο οποίος καταγράφει το τι συμβαίνει πίσω από την σκηνή της ροκ μπάντας Stillwater.

Η ταινία δεν είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία, συγκεντρώνοντας μόνο 47,4 εκατομμύρια σε σύγκριση με τον προυπολογισμό που έφτανε στα 60 εκατομμύρια δολάρια. Παρόλα αυτά, έλαβε πολύ καλές κριτικές από τον κινηματογραφικό χώρο, με 4 υποψηφιότητες στα βραβεία Oscar και κερδίζοντας το βραβείο Καλύτερου Πρωτότυπου Σενάριου, στις Χρυσές Σφαίρες για την Καλύτερη Ταινία – Μιούζικαλ ή Κωμωδία και η Kate Hudson για τον Β’ Γυναικείο Ρόλο.

Σήμερα, θεωρείται από τις cult κλασικές ταινίες και να βρίσκεται στη 47η στη λίστα με τις καλύτερες ταινίες του 21ου αιώνα των New York Times.

4) Swing Girls (2004), Shinobu Yaguchi

Από την Αμερική μετακινούμαστε στην Ιαπωνία.

Το Swing Girls είναι μια εφηβική μουσική κωμική ταινία, όπου επικεντρώνεται σε μια ζωηρή παρέα κοριτσιών, η οποία δημιουργεί μια μπάντα.Στην προσπάθεια τους να γλιτώσουν από τα καλοκαιρινά μαθήματα, μια παρέα κοριτσιών επιλέγει να συμμετάσχει στην εξωσχολική jazz λέσχη, αντικαθιστώντας προσωρινά την σχολική μπάντα. Όμως δεν έχουν την παραμικρή ιδέα από μουσική. Μέσα από ξεκαρδιστικές καταστάσεις και εξάσκηση σιγά – σιγά αρχίζουν να εξοικειώνονται με το αντικείμενο. Έτσι, η παρορμητική τους αρχική απόφαση μετατρέπεται σε έναν πραγματικό στόχο και πάθος για τη μουσική.

5) Music & Lyrics (2007), Marc Lawrence

Το Music & Lyrics είναι μια ρομαντική κομεντί, με πρωταγωνιστές την Drew Barimore και τον Hugh Grant. Η υπόθεση πρόκειται για έναν αποτυχημένο πρώην τραγουδιστή, του διάσημου ποπ συγκροτήματος της δεκαετίας του’80, PoP!, Alex Fletcher, ο οποίος πρέπει να γράψει ένα τραγούδι για μια ανερχόμενη ποπ τραγουδίστρια. Με την προθεσμία να κοντεύει, ο Alex ανακαλύπτει ότι η κοπέλα που έρχεται για να του ποτίζει τα λουλούδια έχει έφεση στο να γράφει στίχους, με αποτέλεσμα να την πείσει να τον βοηθήσει. Έτσι, η συνεργασία τους ξεκινάει να μετατρέπεται σε μια ρομαντική ιστορία.

Η ταινία είχε μικτές αντιδράσεις από κριτικούς, με την ταινία να θεωρείται αρκετά βατή και απλή, αλλά είχε εμπορική επιτυχία με 145,9 εκατομμύρια δολάρια στο box office και προϋπολογισμό 40 εκατομμύρια.

6) Whiplash (2014), Damien Chazelle

Το Whiplash του σκηνοθέτη Damien Chazelle (σκηνοθέτη του La La Land) είναι ένα ψυχολογικό δράμα και αποτέλεσε το έργο που τον έκανε διάσημο. Η ταινία βασίζεται σε μια ομώνυμη μικρού μήκους ταινία που είχε δημιουργήσει ο Chazelle, ώστε να να βρει χρηματοδότηση για την μεγάλου μήκους εκδοχή της ταινίας, κάτι τελικά το πέτυχε. Η μικρού μήκους προβλήθηκε στο Sundance Film Festival το 2013, όπου κέρδισε το βραβείο της Επιτροπής, και αυτό το επίτευγμα κατάφερε την δημιουργία της μεγάλου μήκους.

O J.K Simmons ήταν ήδη στην μικρού μήκους αλλά ο πρωταγωνιστής αντικαταστάθηκε από τον Miles Teller.

Η ιστορία ακολουθεί τον φιλόδοξο και τελειομανή ντράμερ Andrew Neiman (Miles Teller), ο οποίος αντιμετωπίζει τον αυταρχικό, νευρικό και κακοποιητικό καθηγητή Terence Fletcher (J.K Simmons). Ο Andrew ως καινούργιος της τάξης δεν γνωρίζει ακόμα της μαθησιακές τακτικές του Fletcher. Όταν ανακαλύπτει τις προθέσεις του Fletcher, ο Andrew ξεκινάει ένα ταξίδι σκληρής προπόνησης και εξάσκησης, το οποίο τον φέρνει στα ψυχολογικά και σωματικά του όρια. Το ερώτημα που αναδύεται είναι: ποιο είναι το τίμημα της τελειότητας και μέχρι που μπορεί κανείς να φτάσει για να την κατακτήσει;

Η ταινία είναι βασισμένη από την εμπειρία του Chazelle όταν βρισκόταν σε μια ανταγωνιστική μπάντα του σχολείου του. Ο ρόλος του Fletcher είναι εμπνευσμένος από τον πρώην καθηγητή του, πρόσθεσε όμως αρκετά στοιχεία από τον Buddy Rich και άλλους αυταρχικούς επικεφαλής ορχηστρών, που ήταν γνωστοί για την αυταρχικότητα και την σκληρή πειθαρχία τους απέναντι στους μουσικούς τους.

Η υποδοχή της ταινίας από το κοινό αλλά και από τους κριτικούς ήταν θερμή, κερδίζοντας δύο Όσκαρ για Καλύτερο Μοντάζ και Καλύτερο Μιξαζ Ήχου, ενώ ο J.K Simmons να λαμβάνει το βραβείο για τον Β΄Ανδρικό Ρόλο.

7) Sound of Metal (2019), Darius Marder

To Sound of Metal ακολουθεί τη ζωή ενός ντράμερ, ο οποίος ξαφνικά χάνει την ακοή του. Πιο συγκεκριμένα, ο Ruben είναι σε μια metal μπάντα μαζί με την κοπέλα του Rou. Οι δύο τους ζουν σε ένα τροχόσπιτο, οδηγώντας σε διάφορα μέρη για να κάνουν διάφορες συναυλίες. Ξαφνικά, ο Ruben καταλαβαίνει ότι αρχίζει να χάνει την ακοή του, και στη συνέχεια εξ’ ολοκλήρου. Αυτό το συμβάν τον βάζει σε έναν φαύλο κύκλο άρνησης και φόβου και καταστρέφοντας τη δουλειά που αγαπά. Τελικά, με μεγάλη απροθυμία πηγαίνει σε μια μικρή κοινότητα κωφών. Εκεί ξεκινάει ένα σκληρό ταξίδι αποδοχής για τον Ruben.

Η ταινία έχει λάβει πολλές καλές κριτικές, τόσο για την προσέγγιση της θεματικής όσο και για την τεχνική της ως προς τον ηχητικό σχεδιασμό. Η ταινία είχες αρκετές υποψηφιότητες και δύο νίκες στα Όσκαρ, συγκεκριμένα στις κατηγορίες Καλύτερου Ήχου και Καλύτερου Μοντάζ.

8) Soul (2020), Pete Docter

Το Soul είναι παραγωγή της Pixar με πρωταγωνιστικές φωνές τον Jamie Foxx (Joe Gardner) και την Tina Fey (22). Η θεματική της ταινίας επικεντρώνεται γύρω από έναν καθηγητή jazz, ο οποίος ταυτόχρονα έχει όνειρα να ζήσει από τη μουσική του και να πετύχει ως μουσικός. Ένα ξαφνικό ατύχημα, τον οδηγεί σε μια άλλη μεταφυσική διάσταση, μεταξύ ζωής και θανάτου, όπου μαζί με την 22 κάνουν ένα ταξίδι αναζήτησης της ψυχής και του σώματος του. Αυτό το ταξίδι, μετατρέπεται σε μια εξερεύνηση θεμάτων, όπως το νόημα της ζωής και οι στόχοι που θέτουμε δεν χρειάζεται απαραίτητα να καθορίζουν την αξία της ύπαρξής μας.

Για την παραγωγή της ταινίας συμβουλεύτηκαν αρκετούς jazz μουσικούς, και οι μουσικές σεκάνς του πρωταγωνιστή έγιναν με βάση τον μουσικό Jon Batiste, ο οποίος αποτέλεσε μεγάλο μέρος των πρωτότυπων συνθέσεων της ταινίας. Τέλος, η ταινία αποτελεί η πρώτη μεγάλου μήκους παραγωγή της Pixar με μαύρο πρωταγωνιστή.

9) tick, tick…BOOM! (2021)

To tick, tick… BOOM! είναι ένα μιούζικαλ με πρωταγωνιστή τον Andrew Garfield. Η ταινία βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Jonathan Larson το οποίο αποτελεί ημι-αυτοβιογραφικό έργο που αποτυπώνει τη ζωή του και συγκεκριμένα τη διαδικασία που ακολούθησε για να γράψει ένα μιούζικαλ, με στόχο να εισχωρήσει στη βιομηχανία του θεάτρου.

Η ιστορία ακολουθεί τον Jon, ο οποίος είναι ένας συνθέτης θεάτρου και σερβιτόρος σε ένα diner της Νέας Υόρκης. Ταυτόχρονα, γράφει ένα μιούζικαλ που πιστεύει ότι θα γίνει το επόμενο πετυχημένο Αμερικάνικο μιούζικαλ. Όμως δεν είναι όλα τόσο εύκολα όσο νομίζει. Κάτι μέρες πριν παρουσιάσει την παράσταση του που θα κρίνει τα πάντα, η κοπέλα του τον χωρίζει και ο φίλος του αποκαλύπτει ότι πάσχει από AIDS. Ο Jon προσπαθεί να ισορροπήσει αυτές τις αλλαγές στη ζωή του, ενώ ταυτόχρονα αισθάνεται τον χρόνο να τον πιέζει ασφυκτικά.

Η ταινία προβλήθηκε σε περιορισμένες κινηματογραφικές αίθουσες και στη συνέχεια κυκλοφόρησε στην πλατφόρμα του Netflix. Ο Andrew Garfield έλαβε πολλές καλές κριτικές για την ερμηνεία του, κερδίζοντας στα Όσκαρ και στις Χρυσές Σφαίρες τον Καλύτερο Α’ Ανδρικό Ρόλο.

10) TÁR (2022)

Το TÁR με πρωταγωνίστρια την Cate Blanchett πρόκειται για ένα ψυχολογικό δράμα, το οποίο σχετίζεται με την ζωή μια παγκοσμίου φήμης μαέστρου, της Lydia Tár. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο αποκορύφωμα της καριέρας της, με πολλά επαγγελματικά επιτεύγματα στο βιογραφικό της. Καθώς προετοιμάζεται για μια απαιτητική συναυλία, η ζωή της αρχίζει να καταρρέει μετά από κατηγορίες προς το πρόσωπο της για κακοποιητική συμπεριφορά, οι οποίες απειλούν το μέλλον της καριέρας της.

Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας, με την Blanchett να κερδίζει τ0 Volpi Cup για Καλύτερη Ηθοποιό. Το κινηματογραφικό έργο έλαβε καλές κριτικές τόσο για την ερμηνεία της Blancett όσο και για την ταινία σεναριακά και σκηνοθετικά. Στα Όσκαρ είχε συνολικά 6 υποψηφιότητες αλλά δεν κέρδισε κάποια κατηγορία.