Screen Tourism: Όταν ο κινηματογράφος συμβάλλει στον τουρισμό – Τα παραδείγματα της Ελλάδας
Το νέο είδος τουρισμού που παρατηρείται και στην χώρα μας - Ποιες ταινίες γυρίστηκαν τα τελευταία χρόνια και αποτέλεσαν «κράχτες»
Το screen ή film tourism είναι ένας καινούργιος ορισμός που αποτυπώνει μια τουριστική τάση των τελευταίων χρόνων, η οποία είναι η επίσκεψη τουριστών σε μέρη που έχουν παρακολουθήσει στην κινηματογραφική οθόνη.
Τον τελευταίο καιρό αυτή η τάση τουρισμού αρχίζει να παρατηρείται και στην Ελλάδα, όπου μετά την πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ, τα στατιστικά δείχνουν ότι η αύξηση των γυρισμάτων στη χώρα έχουν αποφέρει περισσότερες τουριστικές αφίξεις.
Σύμφωνα με την έρευνα, πάνω από 90 διεθνείς παραγωγές έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα στο χρονικό διάστημα 2019-2024. Επίσης, τα στατιστικά της έρευνας του ΙΟΒΕ, δείχνει ότι ο ο οπτικοακουστικός τομέας συνεισφέρει 1,9 δισεκατομμύρια στο ΑΕΠ της χώρας.
Με βάση αυτά, αποτελεί ενδιαφέρον να γίνει μια ανασκόπηση σε ορισμένες ταινίες που έχουν γυριστεί στην Ελλάδα και οι οποίες έχουν ενισχύσει τόσο τον εγχώριο οπτικοακουστικό τομέα όσο και τον τουριστικό.
Mamma Mia! (2008), Phyllida Lloyd
Το Mamma Mia! αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές παραγωγές που συνέβησαν στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, τα νησιά των Σποράδων, η Σκιάθος και η Σκόπελος, είναι μεγάλος πόλος έλξης τουριστών κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών εξαιτίας της ταινίας. Ακόμα και μετά από 18 χρόνια κυκλοφορίας της, αποτελεί μεγάλη αφορμή τουριστών να επισκέπτονται τις συγκεκριμένες τοποθεσίες, με την ύπαρξη αμέτρητων οδηγών για το πως να περάσεις το Mammia Mia καλοκαίρι σου.
Captain Corelli’s Mandolin (2001), John Madden
Το Captain Corelli’s Mandolin με πρωταγωνιστές τον Nicholas Cage και την Penelope Cruz, αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου του Louis de Bernières. Η ιστορία πρόκειται για τον Ιταλό λοχαγό Κορέλι, ο οποίος στρατοπεδεύει στην Κεφαλονιά κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Εκεί, γνωρίζει την Πελαγία (Penelope Cruz) όπου δημιουργείται ένα ερωτικό ειδύλλιο μεταξύ τους.
Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν σε αρκετές περιοχές της Κεφαλονιάς και σε διάσημες παραλίες του νησιού, όπως ο Μύρτος, η Αντίσαμος και ο Χοργοτάς.
Before Midnight (2013), Richard Linklater
Η τελευταία ταινία της τριλογίας Before, με πρωταγωνιστές τους Ethan Hawke και την Julie Delpy, γυρίστηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα και συγκεκριμένα στις περιοχές της Μάνης και της Μεσσηνίας. Σε αυτή την ταινία, παρακολουθούμε τους δύο χαρακτήρες μαζί με τις δίδυμες κόρες τους και τον γιο από τον πρώτο γάμο του Jesse (Ethan Hawke), να πηγαίνουν για οικογενειακές διακοπές στην Ελλάδα. Όμως εκεί ο Jesse αντιμετωπίζει μια κρίση σχέσης με τον γιο του, με τον οποίο προσπαθεί να επανενώσει την μεταξύ τους σχέση.
Στην ταινία, επίσης, παίζουν και αρκετοί Έλληνες, όπως η ηθοποιός από την χρυσή εποχή της Φίνος Φιλμ, Ξένια Καλογεροπούλου, και η σκηνοθέτρια Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη.
Odyssey (2026), Christopher Nolan
Μια ακόμη ταινία για την οποία η Ελλάδα βρέθηκε πρόσφατα στο κινηματογραφικό επίκεντρο είναι η νέα παραγωγή του διάσημου σκηνοθέτη Christopher Nolan, η οποία μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το ομηρικό έπος της Οδύσσειας. Ήταν αναπόφευκτο τα γυρίσματα να πραγματοποιηθούν στον ελλαδικό χώρο. Συγκεκριμένα, περιλάμβαναν τοποθεσίες της Μεσσηνίας, όπως η Πύλος, η καστροπολιτεία της Μεθώνης, η Βοϊδοκοιλιά και η Σπηλιά του Νέστορα.
The Riders (N/D), Edward Berger
Μια ακόμη ταινία που πραγματοποίησε τα γυρίσματά της στην Ελλάδα είναι το The Riders, σε σκηνοθεσία του Edward Berger, γνωστού για τις ταινίες Conclave και All Quiet on the Western Front. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο βρίσκεται ο Brad Pitt, τον οποίο είδαμε τον Φεβρουάριο στην Ύδρα για τα γυρίσματα της ταινίας.
Η ιστορία ακολουθεί το ταξίδι αναζήτησης του Fred Scully και της 11χρονης κόρης του σχετικά με την εξαφάνιση της συζύγου του, καθώς ταξιδεύουν σε μέρη που είχαν επισκεφθεί κάποτε ως οικογένεια.
Η στροφή του Hollywood στη Θεσσαλονίκη
Εκτός από τα ελληνικά νησιά, τα τελευταία χρόνια η Θεσσαλονίκη έχει εξελιχθεί σε δημοφιλή τόπο γυρισμάτων για διεθνείς παραγωγές, με πολλές ταινίες να γυρίζονται όπως The Bricklayer, The Enforcer, The Expendables 4 και Tin Soldier.
Αυτή η εισροή αμερικάνικων κινηματογραφικών παραγωγών ξεκίνησε όταν η εταιρεία παραγωγής Millenium Media επέκτεινε τα κινηματογραφικά της στούντιο στη Θέρμη. Η Millenium Media είναι μια αμερικάνικη εταιρεία παραγωγής που αναλαμβάνει κυρίως ταινίες δράσης. Αρχικά, είχε ιδρύσει στούντιο στη Βουλγαρία και στη συνέχεια λήφθηκε η απόφαση να δημιουργηθούν και στη Θεσσαλονίκη.
The Enforcer / Barracuda (2021)
Η πρώτη απόπειρα ταινίας με αποκλειστικά γυρίσματα στη Θεσσαλονίκη αποτέλεσε η ταινία με πρωταγωνιστή τον Antonio Banderas το καλοκαίρι του 2021. Οι περιοχές της Θεσσαλονίκης μετατράπηκαν σε Μαϊάμι. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στην οδό Εθνικής Αμύνης (κοντά στον Λευκό Πύργο) στην Τσιμισκή στη Νέα Μηχανιώνα, στην περιοχή των Παλαιών Σφαγείων, στην περιοχή του αεροδρομίου και Περιφερειακό. Στις τοποθεσίες αυτές προστέθηκαν ειδικά σκηνικά, όπως φοίνικες, ώστε οι δρόμοι της Θεσσαλονίκης να μοιάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο στο Μαϊάμι.
The Expendables 4 (2023)
Η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε η κυρίαρχη τοποθεσία γυρισμάτων της τέταρτης ταινίας της γνωστής σειράς ταινιών The Expendables, με πρωταγωνιστές τους Sylvester Stalone και Jason Statham. Τα γυρίσματα αυτή την φορά δεν έγιναν σε δημόσιους χώρους της πόλης, αλλά πραγματοποιήθηκαν στα στούντιο της Millenium Media στη Θέρμη. Ο προϋπολογισμός των γυρισμάτων ανήλθε περίπου στα 19 εκατομμύρια ευρώ από τα 100 εκατομμύρια του συνολικού προϋπολογισμού της ταινίας.
The Bricklayer (2024)
Η αμερικάνικη ταινία δράσης The Bricklayer (ελληνικός τίτλος Αποστολή στην Ελλάδα), με πρωταγωνιστές τους Aaron Eckhart και Nina Dobrev, ήταν γυρισμένη εξ ολοκλήρου σε μέρη της Θεσσαλονίκης. Η πλοκή της ακολουθεί τον πρώην πράκτορα της CIA Steve Vail (Aaron Eckhart) και την πράκτορα Kate Bannon, οι οποίοι πρέπει να εξοντώσουν έναν πρώην συνάδελφο όπου αρχίζει να δολοφονεί ρίχνοντας την ευθύνη στην CIA. Έτσι, οι δύο χαρακτήρες ταξιδεύουν στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη για να βρουν τον ένοχο. Στην ταινία παρατηρούμε πολλές σκηνές οι οποίες έχουν γυριστεί στην Πλατεία Αριστοτέλους, στα Λαδάδικα, στην Άνω Πόλη, στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης αλλά και στην Χαλκιδική.
Tin Soldier (2025)
Το Tin Soldier αποτελεί μια ακόμα Χολιγουντιανή παραγωγή που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, με πρωταγωνιστές μεγάλα ονόματα του χώρου όπως Robert De Niro, Jamie Foxx και Scot Eastwood. Τα γυρίσματα έγιναν τόσο στη Θεσσαλονίκη όπως στο Φράγμα της Θέρμης, στις περιοχές του Εχέδωρου ποταμού, στα Βασιλικά, στη Χαλκηδόνα και στο κέντρο της πόλης, συγκεκριμένα στην περιοχή της ΧΑΝΘ. Κάποια γυρίσματα έγιναν και εκτός Θεσσαλονίκης, όπως Σπήλαιο του Αγγίτη στη Δράμα.
