DW: Θα μετατραπεί το φετινό Νταβός σε «φεστιβάλ Τραμπ»;

«Το πνεύμα του διαλόγου» είναι το σύνθημα του 56ου Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) που διεξάγεται και φέτος, όπως σχεδόν κάθε χρόνο, στο Νταβός της Ελβετίας από τις 19 ως τις 23 Ιανουαρίου. Αν και τα ονόματα των συμμετεχόντων δεν δημοσιοποιούνται (ακόμη) στην επίσημη σελίδα των διοργανωτών, ο ελβετικός Tύπος θεωρεί δεδομένο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα δώσει το παρών φέτος στο ελβετικό θέρετρο, για πρώτη φορά μετά το 2020. Πέρσι συμμετείχε μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος.

Επικαλούμενη πληροφορίες από κυβερνητικούς κύκλους στη Βέρνη, αλλά και από το ίδιο το Φόρουμ, η οικονομική εφημερίδα Handelszeitung υποστηρίζει μάλιστα ότι ο Αμερικανός πρόεδρος… αυτοπροσκλήθηκε στο Νταβός, δηλαδή απλώς ενημέρωσε τους διοργανωτές ότι θα έρθει, χωρίς εκείνοι να του έχουν απευθύνει ακόμη πρόσκληση.

Πάντως, σε ανακοίνωσή του στα τέλη του 2025 το ίδιο το Φόρουμ είχε διαψεύσει με διπλωματικό- αν και όχι κατηγορηματικό- τρόπο το σενάριο αυτό, λέγοντας ότι «κατά κανόνα προσκαλούνται οι ηγέτες των χωρών της ομάδας G20 και άλλων κρατών, σε αυτούς περιλαμβάνεται και ο πρόεδρος Τραμπ».

Προ ημερών η επικεφαλής των «Πρασίνων» στην Ελβετία, Λίζα Ματσόνε, είχε ζητήσει να κηρυχθεί ο Τραμπ ανεπιθύμητος (persona non grata) λόγω της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης στη Βενεζουέλα, αλλά κάτι τέτοιο θεωρείται απίθανο να συμβεί. Για «Φεστιβάλ Τραμπ» στο Νταβός κάνει λόγο το ελβετικό οικονομικό περιοδικό Bilanz.

Σκαραμούτσι vs Τραμπ;

Θα έχει ενδιαφέρον, λοιπόν το «πνεύμα του διαλόγου» με τον Ντόναλντ Τραμπ. Άλλωστε είναι γνωστό ότι ο συμπροεδρεύων του Φόρουμ και κληρονόμος της επιχειρηματικής δυναστείας Roche, Αντρέ Χόφμαν, έχει επικρίνει δημοσίως ως «διεφθαρμένο» τον Τραμπ.

Στο Νταβός αναμένονται όμως και πιο φανατικοί επικριτές του πλανητάρχη, όπως ο Άντονι Σκαραμούτσι, που είχε διατελέσει διευθυντής Επικοινωνίας του Λευκού Οίκου επί… έντεκα ημέρες στην πρώτη θητεία Τραμπ, πριν απολυθεί με συνοπτικές διαδικασίες.

Έκτοτε ασχολείται με τη διαχείριση hedge funds, ενώ παράλληλα δεν χάνει ευκαιρία να επιτεθεί με δριμείς χαρακτηρισμούς στον Αμερικανό πρόεδρο. Για το φετινό Νταβός ο Σκαραμούτσι εξαγγέλλει μάλιστα δικό του live-podcast την ημέρα της ομιλίας Τραμπ.

Εύσημα από τον επιχειρηματικό κόσμο

Oι Ελβετοί θα έκαναν το παν για να αποφύγουν μία δημόσια αντιπαράθεση γύρω από το πρόσωπο του Τραμπ. Αν μη τι άλλο, διότι βρίσκονται σε εξέλιξη κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τους αμερικανικούς εμπορικούς δασμούς. Τον Οκτώβριο, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κυβέρνηση της Βέρνης πέτυχε μία κατ´αρχήν συμφωνία για τη μείωση δασμών σε ελβετικές εξαγωγές από το 39% στο 15%.

Ωστόσο, η τελική συμφωνία δεν πρόκειται να υπογραφεί πριν από τα τέλη Μαρτίου. Στην παρούσα φάση θα ήταν χρήσιμη μία συνάντηση χωρίς απρόοπτα ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο και τον Ελβετό ομόλογό του (και πρώην υπουργό Οικονομίας) Γκυ Παρμελίν στο περιθώριο του Φόρουμ.

Επιπλέον, δεν λείπουν εκείνοι που βλέπουν με συμπάθεια ή έστω χωρίς αρνητική διάθεση τη διακυβέρνηση Τραμπ. Όπως τονίζει το οικονομικό περιοδικό BILANZ, «η οικονομική ανάπτυξη στις ΗΠΑ είναι πρωτοφανής για τον δυτικό κόσμο, ο Τραμπ εξακολουθεί να ασκεί μία πολιτική φιλική για την οικονομία, ο κύκλος μείωσης των επιτοκίων μόλις ξεκίνησε και το μέλλον της τεχνολογίας καθορίζεται στις ΗΠΑ».

Η παρουσία του Αμερικανού Λάρι Φινκ στο προεδρείο του WEF διευκολύνει την προσέγγιση με αμερικανικούς επιχειρηματικούς κύκλους ή ακόμη και με τον ίδιο τον Τραμπ, με τον οποίο λέγεται ότι ο Φινκ διατηρεί τακτική επικοινωνία.

«Ωσεί παρών» ο Κλάους Σβαμπ

Μία ακόμη ιδιαιτερότητα του φετινού Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ: Θα είναι η πρώτη διοργάνωση χωρίς τον περίφημο Κλάους Σβαμπ, τον ιδρυτή και επί δεκαετίες επικεφαλής του Φόρουμ, τον «μεγάλο γεφυροποιό», όπως τον αποκαλούν στην Ελβετία.

Τον περασμένο Μάιο ο Σβαμπ αναγκάστηκε να αποχωρήσει από τη θέση του προέδρου και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του οργανισμού, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατάχρηση πόρων, αλλά και για και ανοχή σε κρούσματα σεξουαλικής παρενόχλησης και φυλετικών διακρίσεων ή διακρίσεων λόγω εγκυμοσύνης.

Ωστόσο, δικηγορικό γραφείο που ανέλαβε να διενεργήσει ανεξάρτητη εξωτερική έρευνα για τα «κακώς κείμενα» στο WEF απάλλαξε τον Κλάους Σβαμπ από κάθε ευθύνη. Ο ίδιος έχει καταθέσει μήνυση για τις καταγγελίες εις βάρος του. Τους τελευταίους μήνες ελβετικά ΜΜΕ εκτιμούν ότι οι κατηγορίες ίσως ήταν προσχηματικές και υποκινούμενες από πρόσωπα που ήθελαν να απομακρύνουν τον 88χρονο Σβαμπ από την προεδρία του Φόρουμ.

Τώρα ο εμπνευστής του WEF επανέρχεται στην ενεργό δράση, ιδρύοντας έναν νέο οργανισμό, την Ακαδημία Σβαμπ (Schwab Academy) και γράφοντας ένα ακόμη βιβλίο για την εποχή της ψηφιακής μετάβασης, με τον εύγλωττο τίτλο «Thriving and Leading in the Intelligent Age». Παραδέχεται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη τον βοήθησε στη συγγραφή του βιβλίου, ενώ είναι πιο ενεργός από ποτέ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Θα μπορέσει άραγε η Schwab Academy να ανταγωνιστεί επάξια το WEF; Ο χρόνος θα δείξει…

Τι είναι το Νταβός και γιατί είναι σημαντικό; Ένας οδηγός για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πραγματοποιεί κάθε χρόνο μια συνάντηση από την ίδρυσή του το 1971. Γιατί όμως το Νταβός, όπως είναι ευρέως γνωστό, είναι τόσο σημαντικό;

Οποιαδήποτε άλλη εποχή του χρόνου, το Νταβός δεν έχει κάτι αξιοσημείωτο, εκτός του ότι είναι ένα δημοφιλές χιονοδρομικό κέντρο, ψηλά στις ελβετικές Άλπεις.

Αλλά για μία εβδομάδα τον Ιανουάριο, γίνεται το επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής, καθώς οι παγκόσμιες ελίτ συγκεντρώνονται στη μικρή πόλη των Άλπεων για την ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF). Γιατί; Για να συζητήσουν τη μελλοντική κατεύθυνση της ζωής στον πλανήτη μας και τα επείγοντα ζητήματα της εποχής.

Τι είναι λοιπόν το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, τι πραγματικά συμβαίνει στο Νταβός και γιατί έχει σημασία;

Τι είναι το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ;

Το WEF ιδρύθηκε το 1971 από τον Κλάους Σβάμπ, έναν ελβετογερμανό οικονομολόγο και καθηγητή, σε μια προσπάθεια να προωθήσει την παγκόσμια συνεργασία σε πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα.

Στόχος του διεθνούς μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ο οποίος έχει πλέον την έδρα του κοντά στη Γενεύη, ήταν να φέρει σε επαφή τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα για να συζητήσουν και να βρουν λύσεις σε αυτά τα παγκόσμια προβλήματα, κάτι που παραμένει μια από τις ιδρυτικές του αρχές και αναφέρεται στη δήλωση αποστολής του: «Δεσμευόμαστε να βελτιώσουμε την κατάσταση του κόσμου».

Η πρώτη συνάντηση του WEF πριν από πέντε δεκαετίες πραγματοποιήθηκε στο Νταβός και έκτοτε αποτελεί το κέντρο της ετήσιας συγκέντρωσής του κάθε χρόνο, με το όνομα του θέρετρου να αποτελεί μάλιστα την κοινή συντομογραφία της εκδήλωσης.

Ποιος συμμετέχει στο Νταβός;

Τι κοινό έχουν ο Ντόναλντ Τραμπ, η Γκρέτα Τούνμπεργκ και ο Έλτον Τζον; Επιφανειακά, μάλλον τίποτα απολύτως, αλλά το μόνο πράγμα που τους ενώνει όλους είναι ότι έχουν συμμετάσχει στο παρελθόν στο Νταβός.

Ένα από τα πιο μοναδικά πράγματα στο Νταβός είναι αυτοί που συμμετέχουν. Αν και συχνά επικρίνεται ως ένα κέντρο συζητήσεων για το προνομιούχο 1% του κόσμου, είναι επίσης το μέρος όπου οι άνθρωποι έρχονται για να προσπαθήσουν να ασκήσουν πιέσεις και να επηρεάσουν αυτές τις ισχυρές ελίτ, προκειμένου να επηρεάσουν την αλλαγή σε παγκόσμια κλίμακα.

Συνήθως, μπορείτε να περιμένετε να παρευρεθούν παγκόσμιοι ηγέτες – συνήθως ο εν ενεργεία πρόεδρος των ΗΠΑ, η ηγεσία της ΕΕ και του ΟΗΕ κ.ο.κ. – αλλά και ηγέτες επιχειρήσεων και επιχειρηματίες, διακεκριμένοι στοχαστές και ακαδημαϊκοί, επικεφαλής ΜΚΟ και του φιλανθρωπικού τομέα, καινοτόμοι, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η κοινωνία των πολιτών, ακτιβιστές όλων των δογμάτων – ακόμη και διασημότητες της εκάστοτε περιόδου.

Και βρίσκονται όλοι τους εξαιρετικά σε ένα μέρος, την ίδια στιγμή, πράγμα που σημαίνει πρωτοφανή πρόσβαση για πολλούς σε παγκόσμιους φορείς λήψης αποφάσεων.

Ο επίσημος κατάλογος προσκεκλημένων είναι συχνά πολύ κλειστός και αποτελείται από περίπου 2.000 έως 3.000 συμμετέχοντες και ομιλητές, αλλά η ίδια η συνάντηση προσελκύει χιλιάδες περισσότερους στις εκδηλώσεις της που γίνονται στο περιθώριο.

Είναι επίσης το μέρος όπου οι εταιρείες, ακόμη και χώρες και περιφέρειες στήνουν τους πάγκους τους για να πουλήσουν ιδέες και υπηρεσίες ή να προσελκύσουν επενδύσεις.

Κατά μήκος της Promenade, της κύριας λεωφόρου του Νταβός, υπάρχουν αυτά που έχουν γίνει γνωστά ως “σπίτια”, όπου οι εταιρείες μπορούν να νοικιάσουν χώρο (συχνά καταστήματα λιανικής πώλησης που ενοικιάζονται για την εβδομάδα) για να στήσουν πρεσβείες ή γραφεία για να υποδεχτούν επισκέπτες, ώστε να πραγματοποιήσουν συναντήσεις κ.λπ.

Πέρα από τις κεντρικές ομιλίες και τα πάνελ στο Συνεδριακό Κέντρο, τον κύριο κόμβο του Νταβός, αυτό από μόνο του έχει αποτελέσει εξέχον χαρακτηριστικό γνώρισμα της ετήσιας εκδήλωσης.

Γιατί πάνε στο Νταβός;

Μία από τις ιδρυτικές αρχές του WEF ήταν να είναι αμερόληπτο, ανεξάρτητο και απαλλαγμένο από ειδικά συμφέροντα. Αλλά πέρα από αυτά τα αισθήματα, η κριτική δεν είναι ποτέ μακριά στο Νταβός.

Δεδομένης της αντιπαράθεσης ανταγωνιστικών προγραμμάτων και της αλληλοεπικάλυψης της πολιτικής και της εταιρικής σφαίρας, το WEF βρίσκεται συχνά στη γραμμή πυρός των ανταγωνιστών που υποστηρίζουν ότι είναι μια κακοήθης δύναμη στον κόσμο.

Ο οικονομικός ανταποκριτής των New York Times Πίτερ Γκούντμαν, για παράδειγμα, τόνισε στο βιβλίο του “Davos Man” την αντίφαση του να ζητά από δισεκατομμυριούχους και ελίτ, που οι επικριτές κατηγορούν ότι προκαλούν τα μεγαλύτερα προβλήματα του κόσμου, να βρουν τρόπους για την επίλυσή τους.

Μια από τις κύριες επικρίσεις που ασκούνται κάθε χρόνο στους διοργανωτές της εκδήλωσης, για παράδειγμα, είναι η υποκρισία του να υπάρχει η κλιματική κρίση στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης, ενώ ένας στους 10 συμμετέχοντες το 2022 ταξίδεψε με ιδιωτικό τζετ για να φτάσει εκεί.

Μπορεί να είναι ένας τόπος για να μιλήσουν για δουλειές οι πλούσιοι και ισχυροί του κόσμου, το Νταβός είναι όμως ένα απαράμιλλο φόρουμ συζητήσεων και αντιπαραθέσεων σε παγκόσμια κλίμακα και έχει να επιδείξει ορισμένα σημαντικά επιτεύγματα στην 50χρονη ιστορία του.

Το 1988, μια συμφωνία που υπογράφηκε στη συνάντηση από τον Ανδρέα Παπανδρέου και τον Τουργκούτ Οζάλ, γνωστή ως Διακήρυξη του Νταβός, πιστώθηκε ότι βοήθησε την Τουρκία και την Ελλάδα να απομακρυνθούν από το χείλος μιας ένοπλης σύγκρουσης και να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους.

Το 1992, ο Νέλσον Μαντέλα και ο τότε πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Φρεντερίκ ντε Κλερκ έκαναν την πρώτη τους κοινή εμφάνιση στη διεθνή σκηνή του Νταβός. Ήταν αναμφισβήτητα ένα σημαντικό βήμα προς τον τερματισμό του απαρτχάιντ. Το ζευγάρι κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης την επόμενη χρονιά.

Το 2000, η Παγκόσμια Συμμαχία για τα Εμβόλια και την Ανοσοποίηση (Gavi) εγκαινιάστηκε στο Νταβός και έκτοτε έχει βελτιώσει την πρόσβαση σε εμβόλια για εκατομμύρια ανθρώπους. Από τη δημιουργία της, έχει συμβάλει στον εμβολιασμό 760 εκατομμυρίων παιδιών παγκοσμίως.

Πηγή: Deutsche Welle / euronews