ΕXPLAINER: Η ακροδεξιά ρητορική μίσους πίσω από τα επεισόδια στο Μπέλφαστ

Ένα βίντεο γίνεται viral μέσα σε λίγες ώρες στα social media. Ένας 30χρονος από το Σουδάν εμφανίζεται να μαχαιρώνει στο πρόσωπο και τον λαιμό έναν 40χρονο άνδρα, ενώ φωνάζει στα αραβικά. Το θύμα, ο Στίβεν Όγκιλβι, δίνει μάχη για τη ζωή στο νοσοκομείο, ενώ έχει ήδη χάσει το ένα του μάτι και έχει σοβαρά τραύματα στο πρόσωπο, την πλάτη και το λαιμό από την επίθεση στη Βόρεια Ιρλανδία.

Ο ύποπτος για την επίθεση, Χάντι Αλόντιντ κατηγορείται για απόπειρα ανθρωποκτονίας και έχει προφυλακιστεί για τέσσερις εβδομάδες.

Αυτή ήταν η αφορμή για να ξεσπάσουν βίαιες συγκρούσεις με φυλετικό υπόβαθρο στο Μπέλφαστ. Διαδηλωτές απέκλεισαν δρόμους, έσπασαν παράθυρα από αυτοκίνητα και έκαψαν αυτοκίνητα. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης εκκένωναν ανθρώπους από φλεγόμενα σπίτια σε έναν κατοικημένο δρόμο, ενώ στο βάθος ηχούσαν σειρήνες.

Σε μία έκρηξη κοντά στην οδό Shankill, μια ομάδα εισέβαλε σε ένα σπίτι που κατοικούνταν από μια οικογένεια Ρομά, ισχυριζόμενη ότι το «απελευθέρωνε».

Μικρότερες διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκαν στην Αγγλία, όπου διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην πλατεία του Κοινοβουλίου του Λονδίνου, αλλά και στη Σκωτία.

Το παρασκήνιο

Ο Αλόντιντ, ο ύποπτος για την επίθεση και Σουδανός υπήκοος, εισήλθε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2023 και του δόθηκε το καθεστώς του πρόσφυγα την ίδια χρονιά.

Του χορηγήθηκε άδεια παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο έως το 2028, ανέφερε το Υπουργείο Εσωτερικών.

Ο Αλόντιντ ταξίδεψε από το Δουβλίνο στο Μπέλφαστ με λεωφορείο στις 10 Φεβρουαρίου 2023 και ζήτησε άσυλο, δήλωσε Τζον Μπάουτσερ, αρχηγός της αστυνομίας της Βόρειας Ιρλανδίας. «Δεν υπάρχει κανένα ίχνος αυτού του υπόπτου σε καμία από τις βάσεις δεδομένων εθνικής ασφάλειας και δεν ήταν γνωστός στην Αστυνομική Υπηρεσία της Βόρειας Ιρλανδίας. Ήμουν σε άμεση επαφή με τον επικεφαλής της αστυνόμευσης κατά της τρομοκρατίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αυτό το στάδιο, δεν έχουμε πληροφορίες που να υποδηλώνουν ότι αυτό σχετιζόταν με τρομοκρατία».

Ο αρχηγός της αστυνομίας ζήτησε από τους διαδηλωτές να μην παρασυρθούν σε ταραχές: «Ο κόσμος υποκινείται από ανώνυμους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν τίποτα για αυτόν τον υπέροχο, ζωντανό τόπο. Μην ξεγελιέστε και μην παρασύρεστε από ανθρώπους στο διαδίκτυο».

Οι κοινότητες μεταναστών εξέφρασαν τον φόβο ότι θα γίνουν στόχος επιθέσεων. Οι Σουδανοί ιδιοκτήτες καταστημάτων στο κέντρο του Μπέλφαστ, έκλεισαν τα καταστήματά τους με ρολά στις 4 το απόγευμα και δήλωσαν ότι σχεδίαζαν να μείνουν στα σπίτια τους εκείνο το βράδυ.

Το Ισλαμικό Κέντρο του Μπέλφαστ ακύρωσε τις βραδινές προσευχές. «Λέμε στους πιστούς μας να πάνε σπίτι, να μην βγουν έξω, να φροντίσουν τα παιδιά τους, να μην διαδίδουν φήμες και να ακούνε τις αρχές».

Οι αναταραχές αυτές έρχονται ακριβώς ένα χρόνο μετά το ξέσπασμα των αντιμεταναστευτικών ταραχών μετά από φερόμενη σεξουαλική επίθεση σε έφηβη, στη Μπαλιμένα της Βόρειας Ιρλανδίας. Η τοπική κοινωνία είχε εξαγριωθεί για αρκετές ημέρες και τότε, όμως η Αστυνομική Υπηρεσία είχε ζητήσει άμεση παύση της τρέχουσας αναταραχής και επιστροφή στην ηρεμία.

Τα επεισόδια έρχονται επίσης λίγες ημέρες μετά το ξέσπασμα βίας στο Σαουθάμπτον της Αγγλίας, για τον θάνατο ενός φοιτητή στον οποίο πέρασαν χειροπέδες αστυνομικοί αφού είχε μαχαιρωθεί.

Η δολοφονία του 18χρονου φοιτητή Χένρι Νόβακ έχει τραβήξει την προσοχή ολόκληρης της χώρας και έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τον αντιμετώπισε η αστυνομία τις τελευταίες στιγμές της ζωής του. Ο Νόβακ μαχαιρώθηκε θανάσιμα από τον Βίκρουμ Ντίγκουα, ο οποίος ισχυρίστηκε ψευδώς ότι είχε υποστεί ρατσιστική επίθεση και ότι ενήργησε σε αυτοάμυνα.

Ωστόσο, σε βίντεο από τις κάμερες αστυνομικών φαίνεται ο Νόουακ να δέχεται χειροπέδες ενώ βρισκόταν ετοιμοθάνατος, οδήγησε σε εντατική εξέταση της αντίδρασης της αστυνομίας, προκαλώντας εκκλήσεις για δημόσια έρευνα και πυροδοτώντας ευρύτερες συζητήσεις σχετικά με τη νομοθεσία για τα μαχαίρια, τη φυλή, την αστυνόμευση και την εμπιστοσύνη του κοινού.

Ο τοξικός ρόλος των social media και της ακροδεξιάς πολιτικής 

H ακροδεξιά ρητορική βρήκε πρόσφορο έδαφος εκεί που βρίσκει πάντα τα τελευταία χρόνια – στα social media.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ καταδίκασε τις «εντελώς απαράδεκτες» σκηνές και δήλωσε ότι είναι «σαφές ότι άνθρωποι στοχοποιήθηκαν χθες το βράδυ λόγω του υποβάθρου τους και δεν θα το ανεχτώ».

Η υπουργός Δικαιοσύνης της Βόρειας Ιρλανδίας, Ναόμι Λονγκ, επέκρινε «σχολιαστές της ακροδεξιάς, οι οποίοι σαφώς προσπαθούσαν να πυροδοτήσουν φυλετικές εντάσεις» και ζήτησε να σταματήσει η βία. «Υπήρξαν κακόπιστοι δράστες, τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και αλλού… οι οποίοι ενθάρρυναν σκόπιμα τους ανθρώπους να βγουν στους δρόμους, μετατρέποντας σκόπιμα σε όπλο τον πόνο και την αγωνία ενός τραυματισμένου άνδρα και μιας φοβισμένης κοινότητας», δήλωσε ο Λονγκ.

«Αναγνωρίζουμε στη Βόρεια Ιρλανδία ότι η μετανάστευση είναι ένα ακανθώδες ζήτημα και υπάρχει μια συζήτηση που μπορούμε να κάνουμε ορθολογικά και με λογική σχετικά με αυτό, αλλά υπάρχουν και άλλοι που την χρησιμοποιούν ως όπλο για να προκαλέσουν φυλετικές εντάσεις, να προκαλέσουν διχασμό», συνέχισε. «Γνωρίζουμε τις συνέπειες όταν δαιμονοποιούμε ένα τμήμα της κοινότητάς μας… το έχουμε βιώσει αυτό πρόσφατα και δεν χρειάζεται να το ξαναζήσουμε», είπε.

Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό εγκληματικότητας στη Βόρεια Ιρλανδία μειώθηκε πέρυσι κατά 3,3% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο και έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδό του από το 1998, τα ρατσιστικά εγκλήματα μίσους έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδό τους από το 2004.

Η ακροδεξιά παραμένει ζωντανή σε κάθε πτυχή του πλανήτη. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δίνουν το βήμα σε εξτρεμιστές να σπείρουν το σκοτάδι, το μίσος και τη διχόνοια, ενώ το αφήγημα της μετανάστευσης προωθείται ως η αιτία κάθε κακού.

*Με πληροφορίες από The Guardian, TIME, BBC, ethnos.gr