Η τεράστια μαύρη τρύπα στον παγκόσμιο εναέριο χώρο από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ο πόλεμος στο Ιράν που κατακλύζει σχεδόν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή έχει «καθαρίσει» τους ουρανούς της περιοχής, αναγκάζοντας τις αεροπορικές εταιρείες να κάνουν δραστικά σχέδια αλλαγής της διαδρομής και αφήνοντας ένα τεράστιο κενό στον συνήθως πολυσύχναστο παγκόσμιο εναέριο χώρο.

Με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ να βομβαρδίζουν το Ιράν μέρα με τη μέρα – και την Τεχεράνη να απαντά με κύματα πυραύλων και επιθέσεων drones – οι αεροπορικές εταιρείες αναγκάστηκαν να εκτρέψουν τα επιβατικά τους αεροσκάφη μακριά από τον Κόλπο, διαφορετικά κινδυνεύουν με καταστροφικά ατυχήματα.

Πώς έκλεισε ο εναέριος χώρος;

Ο παγκόσμιος εναέριος χώρος χωρίζεται σε Περιοχές Πληροφοριών Πτήσεων (FIR), οι οποίες ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τα διεθνή σύνορα. Οι κυβερνήσεις είναι συνήθως υπεύθυνες για τις περιοχές από πάνω τους, παρέχοντας υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας.

Σε μια ακραία κατάσταση, όπως ένας περιφερειακός πόλεμος, οι αρχές θα ειδοποιήσουν τα αεροσκάφη ότι περιορίζουν ή κλείνουν τα FIR τους, εκδίδοντας μια ειδοποίηση που ονομάζεται Notam ή Notice to Air Missions (Ειδοποίηση για τις αεροπορικές αποστολές). Πολλά FIR στη Μέση Ανατολή έχουν κλείσει από τότε που άρχισαν οι βομβαρδισμοί κατά του Ιράν, δημιουργώντας ένα κενό 2,8m τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Κλείσιμο εναέριου χώρου στο Ιράν, 4 Μαρτίου:

Δεν είναι μόνο οι κυβερνήσεις που προκαλούν τους άδειους ουρανούς. Οι αεροπορικές εταιρείες λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με το πού δεν θα πετάξουν βάσει ορισμένων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των προειδοποιήσεων από τις χώρες όπου είναι εγγεγραμμένες (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο για την British Airways ή την Ινδία για την Air India) και εάν οι ασφαλιστές τους θα καλύψουν μια πτήση πάνω από επικίνδυνες περιοχές. Αερομεταφορείς παρακολουθούν συνεχώς τα γεγονότα για να εξασφαλίσουν ασφαλείς διαδρομές.

«Στο τέλος, η απόφαση για το εάν ένα κομμάτι του εναέριου χώρου είναι ασφαλές για να πετάξει τους επιβάτες σας μέσω αυτού είναι της αεροπορικής εταιρείας και των αερομεταφορέων της, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου», αναφέρει ο Βρετανός πρώην στρατιωτικός πιλότος και ειδικός στην αεροπορία David Learmount, μιλώντας στον Guardian. Αυτό εξηγεί την κατάσταση στον εν πολλοίς άδειο εναέριο χώρο πάνω από τον Λίβανο, ο οποίος σφυροκοπείται από ισραηλινές επιθέσεις. Ενώ το FIR του Λιβάνου δεν είναι τεχνικά κλειστό, οι περισσότερες αεροπορικές εταιρείες δεν θα διακινδυνεύσουν να πετάξουν εκεί.

Τι έχουν κάνει οι αεροπορικές εταιρείες;

Έχουν σημειωθεί σημαντικές αλλαγές στις κύριες διαδρομές της Μέσης Ανατολής που συνδέουν την Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία.

Όταν άρχισαν οι βομβαρδισμοί το Σάββατο, οι αεροπορικές εταιρείες μπόρεσαν να ξεκινήσουν αμέσως την αλλαγή δρομολογίων, όπως ένα κοπάδι πουλιών, καθώς υπήρχε σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης εδώ και χρόνια, στον οποίο είχαν ήδη προγραμματιστεί δρομολόγια στη Μέση Ανατολή που αποφεύγουν ορισμένες χώρες hotspot. Σε πολλές περιπτώσεις, τα αεριωθούμενα αεροπλάνα θα είχαν προ-προγραμματίσει αυτές τις διαδρομές στα συστήματα πλοήγησής τους.

Δύο μεγάλες επιλογές αλλαγής δρομολόγησης έχουν προκύψει για τις αεροπορικές εταιρείες – μία που κατευθύνεται βόρεια στον Καύκασο, αλλά κάτω από τον κλειστό εναέριο χώρο της Ουκρανίας, και η άλλη που διοχετεύει την εναέρια κυκλοφορία νότια μέσω της Αιγύπτου, αλλά και της Σαουδικής Αραβίας και του Ομάν, που υφίστανται περιοδικές επιθέσεις.

Αυτοί οι διάδρομοι απορροφούν την εκτοπισμένη κυκλοφορία, αλλά δημιουργούν επίσης ένα σημείο ασφυξίας, γεγονός που εξηγεί γιατί αυξάνονται οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις.

«Αυτό το πρόβλημα δεν βελτιώνεται, επιδεινώνεται», τόνισε ο Learmount και προσέθεσε: «Το βόρειο κομμάτι είναι ένας στενός εναέριος χώρος που δρομολογεί τα αεροσκάφη κάτω από τη νότια Ρωσία και την Ουκρανία, και πραγματικά συνεπάγεται τη διέλευση από το Αφγανιστάν, το οποίο δεν είναι πολύ φιλικό μέρος. Ή υπάρχει η επιλογή να περάσετε από τη νότια Σαουδική Αραβία. Οι αεροπορικές εταιρείες δεν έχουν πραγματικά επιλογή», υπογράμμισε.

Γιατί πραγματοποιούνται ορισμένες πτήσεις;

Τα αεροδρόμια κόμβων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του πιο πολυσύχναστου αεροδρομίου στον κόσμο με διεθνείς συγκοινωνίες, αυτό στο Ντουμπάι, έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό κλειστά εδώ και μέρες. Οι τοπικοί αερομεταφορείς Emirates, Qatar Airways και Etihad Airways επηρεάζονται βαθιά.

Ακυρώσεις πτήσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή:

Ωστόσο, έχουν αρχίσει να επαναλαμβάνονται περιορισμένες επιχειρήσεις για τον επαναπατρισμό και τη βασική διέλευση. Αυτό μπορεί να συμβεί κάτω από αυστηρές συνθήκες. Για παράδειγμα, το FIR της Emirates είναι μερικώς κλειστό, αλλά οι πτήσεις μπορούν να εκτελούνται με ειδική άδεια.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, περιστασιακά, μπορεί να δει κανείς να πραγματοποιούνται κάποιες πτήσεις σε φαινομενικά κλειστό εναέριο χώρο σε ιστότοπους παρακολούθησης πτήσεων. Ο εναέριος χώρος του Ομάν παραμένει επίσης ανοιχτός, παρά τις αρκετές επιθέσεις.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος;

Καθυστερήσεις, ακυρώσεις και ένα τεράστιο οικονομικό κόστος εκατομμυρίων.

Ακολουθεί ένα γράφημα που δείχνει την έκταση του αντίκτυπου που έχουν οι ακυρώσεις πτήσεων, οι οποίες αυξάνονται μετά τον πόλεμο στο Ιράν, στους μεγάλους αερομεταφορείς στην περιοχή:

Ο Steve Fox, διευθυντής λειτουργικού ελέγχου στον κορυφαίο πάροχο υπηρεσιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας του Ηνωμένου Βασιλείου, Nats, έγραψε σε μια ανάρτηση ότι η «τεράστια μαύρη τρύπα» στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής δημιουργούσε μια κατάσταση στην οποία οι αεροπορικές εταιρείες είχαν «σημαντικά μεγαλύτερες διαδρομές, χρόνους πτήσεων και ανυψώσεις καυσίμων». Όλα αυτά κοστίζουν πολλά χρήματα και σημειώθηκε ξεπούλημα μετοχών αεροπορικών εταιρειών.

Αυτό που φαίνεται βέβαιο, τόνισε ο Fox, «είναι ότι τα πράγματα θα είναι αβέβαια για αρκετό καιρό ακόμη».

Πηγή: in.gr – Νατάσα Ρουγγέρη