Ιράν: Αναφορές για τουλάχιστον 25 νεκρούς στις διαδηλώσεις

Τουλάχιστον 25 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Ιράν κατά τη διάρκεια των πρώτων εννέα ημερών των διαμαρτυριών που ξεκίνησαν στην αγορά της Τεχεράνης λόγω της πτώσης της αξίας του νομίσματος και της αύξησης του πληθωρισμού, σύμφωνα με ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι αρχές έχουν αναγνωρίσει τις οικονομικές δυσκολίες, αλλά κατηγόρησαν δίκτυα που συνδέονται με ξένες δυνάμεις ότι υποδαυλίζουν τις διαμαρτυρίες. Την Τρίτη, ο αρχηγός της αστυνομίας του Ιράν δεσμεύτηκε να «αντιμετωπίσει και τον τελευταίο από αυτούς τους ταραχοποιούς».

Η διαμαρτυρία των καταστηματαρχών συνεχίστηκε την Τρίτη στο παζάρι, με περίπου 150 άτομα να επικεντρώνονται σε οικονομικά αιτήματα, μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Οι διαμαρτυρίες έχουν εξαπλωθεί σε ορισμένες πόλεις στο δυτικό και νότιο Ιράν, αλλά δεν αντιστοιχούν στην κλίμακα των αναταραχών που σάρωσαν το έθνος το 2022-23 λόγω του θανάτου της Mahsa Amini, η οποία πέθανε ενώ βρισκόταν υπό κράτηση από την αστυνομία ηθικής για φερόμενη παραβίαση του αυστηρού ενδυματολογικού κώδικα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ωστόσο, αν και μικρότερες, αυτές οι διαμαρτυρίες επεκτάθηκαν γρήγορα από μια οικονομική εστίαση σε ευρύτερες απογοητεύσεις, με ορισμένους διαδηλωτές να συνθέτει συνθήματα κατά των κληρικών ηγετών της χώρας.

Το Ιράν παραμένει επίσης υπό διεθνή πίεση, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί την Παρασκευή να σπεύσει να βοηθήσει τους διαδηλωτές εάν οι δυνάμεις ασφαλείας πυροβολήσουν εναντίον τους. Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ορκίστηκε να μην «υποκύψει στον εχθρό».

Η Hengaw, μια κουρδική ιρανική οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανέφερε τον αριθμό των νεκρών σε 25, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων κάτω των 18 ετών. Ανέφερε ότι έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 1.000. Η HRANA, ένα δίκτυο ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ανέφερε ότι τουλάχιστον 29 είχαν σκοτωθεί, συμπεριλαμβανομένων δύο αστυνομικών, εκτός από 1.203 συλλήψεις, μέχρι τις 5 Ιανουαρίου.

Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους αριθμούς. Οι ιρανικές αρχές δεν έχουν δώσει στη δημοσιότητα απολογισμό νεκρών διαδηλωτών, αλλά έχουν δηλώσει ότι τουλάχιστον δύο μέλη των υπηρεσιών ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους και περισσότερα από δώδεκα έχουν τραυματιστεί.

Οι αρχές έχουν προσπαθήσει να διατηρήσουν μια διττή προσέγγιση στις αναταραχές, λέγοντας ότι οι διαμαρτυρίες για την οικονομία είναι νόμιμες και θα αντιμετωπιστούν με διάλογο, ενώ αντιμετωπίζουν ορισμένες διαδηλώσεις με δακρυγόνα εν μέσω βίαιων αντιπαραθέσεων στους δρόμους.

Ο αρχηγός της αστυνομίας, Αχμαντρεζά Ραντάν, αναφέρθηκε την Τρίτη από κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι δήλωσε ότι έκαναν διάκριση μεταξύ διαδηλωτών και αυτών που αποκάλεσε ταραξίες, με τους τελευταίους να αντιμετωπίζουν συλλήψεις επί τόπου ή μετά από ταυτοποίηση από μονάδες πληροφοριών.

«Υπόσχομαι ότι θα αντιμετωπίσουμε και τον τελευταίο από αυτούς τους ταραχοποιούς. Είναι ακόμα καιρός όσοι εξαπατήθηκαν από ξένες υπηρεσίες να αυτοπροσδιοριστούν και να αξιοποιήσουν το μεγαλείο της Ισλαμικής Δημοκρατίας», δήλωσε ο Ραντάν.

Μάρτυρας αναφέρει αστυνομική παρουσία

Το Fars ανέφερε ότι η συγκέντρωση καταστηματαρχών την Τρίτη στην οδό Saadi στην Τεχεράνη έληξε χωρίς «επέκταση της παρουσίας της αστυνομίας».

Ο Μοχάμεντ, 63 ετών, ιδιοκτήτης κοσμηματοπωλείου στο παζάρι, δήλωσε στο Reuters ότι υπάρχει έντονη παρουσία αστυνομικών ΜΑΤ και δυνάμεων ασφαλείας με πολιτικά μέσα και γύρω από την περιοχή.

«Ανάγκαζαν τους καταστηματάρχες που απεργούσαν να ανοίξουν τα καταστήματά τους. Δεν το είδα ο ίδιος, αλλά άκουσα ότι υπήρξαν συγκρούσεις έξω από το παζάρι και η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων», δήλωσε στο Reuters τηλεφωνικά. Αρνήθηκε να δώσει το επώνυμό του.

Πλάνα που κοινοποιήθηκαν στο Telegram την Τρίτη από το Vahid Online, το οποίο δημοσιεύει βίντεο από τις διαμαρτυρίες σε περισσότερους από 650.000 ακολούθους, φαίνεται να δείχνουν δεκάδες δυνάμεις ασφαλείας με μοτοσικλέτες να περιπολούν τον δρόμο και το άγνωστο άτομο που τράβηξε το βίντεο ακούγεται να λέει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση δακρυγόνων.

Το Reuters επιβεβαίωσε ότι το βίντεο γυρίστηκε στην οδό Saadi, αλλά δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την ακριβή ημερομηνία λήψης του.

Η κυβέρνηση υπόσχεται μεταρρυθμίσεις 

Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει υποσχεθεί μεταρρυθμίσεις που θα βοηθήσουν στη σταθεροποίηση του νομισματικού και τραπεζικού συστήματος και στην προστασία της αγοραστικής δύναμης.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μια μεταρρύθμιση των επιδοτήσεων, καταργώντας τις προτιμησιακές συναλλαγματικές ισοτιμίες για τους εισαγωγείς υπέρ των άμεσων μεταφορών προς τους Ιρανούς, με στόχο την ενίσχυση της αγοραστικής τους δύναμης για βασικά αγαθά. Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ στις 10 Ιανουαρίου.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας αντικαταστάθηκε επίσης στις 29 Δεκεμβρίου.

Το ριάλ υποχώρησε περαιτέρω στα 1.489.500 την Τρίτη, αντιπροσωπεύοντας πτώση 4% από την έναρξη των διαμαρτυριών.