Μαθήματα στα ερείπια σε σχολεία χωρίς ρεύμα, αλλά με όνειρα που ζωντανεύουν ξανά

Οι σκηνές που τώρα χρησιμοποιούνται ως αίθουσες διδασκαλίας είναι θορυβώδεις και λίγο χαοτικές αλλά ζωντανές. Κάποιοι δάσκαλοι κάνουν μάθημα σε πίνακες καλυμμένους με αγγλικά γράμματα· άλλοι καλούν τους μαθητές να πλησιάσουν και να γράψουν βασικές αραβικές λέξεις.

Δεν μοιάζει καθόλου με μια κανονική σχολική μέρα. Αλλά μετά την εκεχειρία Ισραήλ-Χαμάς τον Οκτώβριο, είναι μια αρχή.

Μετά από δύο χρόνια πολέμου, ο βουβός ήχος των μαθημάτων και οι συνομιλίες των συμμαθητών αντηχούν γύρω από τα ερείπια αυτού που κάποτε ήταν το Σχολείο Lulwa Abdel Wahab al-Qatami, στην γειτονιά Tel al-Hawa στο νοτιοδυτικό μέρος της πόλης της Γάζας.

Χτυπήθηκε τον Ιανουάριο του 2024 και για μήνες μετά, οι χώροι του χρησίμευαν ως καταφύγιο για εκτοπισμένες οικογένειες. Σήμερα είναι ξανά ένας χώρος μάθησης, έστω και σε αυτήν τη μορφή.

Περπατώντας σε ευθεία γραμμή, με τα μικρά τους χέρια να ακουμπούν στους ώμους του άλλου, οι μαθητές χαμογελούν καθώς κατευθύνονται στις πρόχειρες αίθουσες διδασκαλίας.

Για πολλούς, αυτή είναι η πρώτη επιστροφή στην ρουτίνα και την εκπαίδευση, από όταν άρχισε ο πόλεμος.

Σύμφωνα με την Unicef, το 97% των σχολείων στην Γάζα καταστράφηκαν στην διάρκεια του πολέμου. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις είχαν κάνει επανειλημμένως ισχυρισμούς ότι η Χαμάς χρησιμοποιούσε πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων σχολείων, για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων, αλλά σπανίως παρείχαν σταθερές αποδείξεις.

Στην Λωρίδα της Γάζας υπάρχουν 658.000 παιδιά σχολικής ηλικίας, τα περισσότερα από τα οποία δεν έχουν λάβει την βασική εκπαίδευση για σχεδόν δύο χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολλά έμαθαν από πρώτο χέρι πως η πείνα, η εκτόπιση και ο θάνατος μπορούν να διαμορφώσουν τις νεαρές τους ζωές.

Ο δεκατετράχρονος Naeem al-Asmaar φοιτούσε σε ένα σχολείο που πλέον έχει καταστραφεί. Έχασε την μητέρα του σε ισραηλινή αεροπορική επίθεση κατά την διάρκεια του πολέμου.

“Ήταν το πιο δύσκολο πράγμα που έχω περάσει ποτέ” λέει σιγανά.

Αν και ήταν εκτοπισμένος για μήνες, το σπίτι του Naeem στην πόλη της Γάζας έμεινε όρθιο. Μετά την εκεχειρία, επέστρεψε μαζί με την οικογένειά του.

“Μου έλειψε πολύ να πηγαίνω στο σχολείο” είπε ο Naeem, προσθέτοντας ότι η αλλαγή είναι απότομη.

“Πριν τον πόλεμο, το σχολείο ήταν σε κανονικές αίθουσες. Τώρα είναι σε σκηνές. Κάνουμε μόνο τέσσερα μαθήματα. Δεν υπάρχει αρκετός χώρος. Η εκπαίδευση δεν είναι η ίδια -αλλά μετράει που είμαστε εδώ. Το σχολείο γεμίζει τον χρόνο μου και πραγματικά το χρειαζόμουν.”

Η Rital Alaa Harb, μία μαθήτρια της τρίτης γυμνασίου που κάποτε φοιτούσε και αυτή σε σχολείο που πλέον έχει καταστραφεί, θέλει να γίνει οδοντίατρος.

“Η εκπαίδευσή μου επηρεάστηκε πλήρως από τον εκτοπισμό. Δεν υπήρχε χρόνος για μελέτη. Μου έλειψαν τόσο πολύ οι φίλοι μου -και το παλιό μου σχολείο.”

Το πρόχειρο σχολείο λειτουργεί από την Unicef και συγκεντρώνει παιδιά από το αρχικό σχολείο Lulwa καθώς και άλλα που έχουν εκτοπιστεί λόγω του πολέμου.

Δεν διδάσκεται ολόκληρο το παλαιστινιακό πρόγραμμα -μόνο τα βασικά: αραβικά, αγγλικά, μαθηματικά και φυσική.

Ο διευθυντής Mohammed Saeed Schheiber εργάζεται στην εκπαίδευση 24 χρόνια. Ανέλαβε τη διαχείριση του χώρου στα μέσα Νοεμβρίου.

“Ξεκινήσαμε με αποφασιστικότητα να αποζημιώσουμε τους μαθητές για όσα έχασαν.”

Το σχολείο αυτή την στιγμή εξυπηρετεί 1.100 αγόρια και κορίτσια, λειτουργώντας σε τρεις βάρδιες την ημέρα -με τα αγόρια και τα κορίτσια να πηγαίνουν εναλλάξ μέρες. Υπάρχουν μόνο 24 δάσκαλοι.

“Πριν τον πόλεμο” λέει ο Schheiber “οι μαθητές μας διδάσκονταν σε πλήρως εξοπλισμένα σχολεία -εργαστήρια φυσικής, υπολογιστών, σύνδεση στο ίντερνετ, εκπαιδευτικούς πόρους. Όλα αυτά πάνε.”

Δεν υπάρχει ηλεκτρισμός εδώ. Ούτε ίντερνετ. Και πολλοί μαθητές αντιμετωπίζουν τραύματα.

Περισσότεροι από 100 μαθητές στο σχολείο έχασαν έναν ή και τους δύο τους γονείς, είδαν τα σπίτια τους να καταστρέφονται ή έγιναν μάρτυρες δολοφονιών κατά την διάρκεια του πολέμου. Στο σύνολο, λέει ο Schheiber, κάθε μαθητής επηρεάστηκε, άμεσα ή έμμεσα.

Ένας σύμβουλος πραγματοποιεί τώρα συνεδρίες ψυχολογικής υποστήριξης, προσπαθώντας να βοηθήσει τα παιδιά να επεξεργαστούν όσα έχουν υποφέρει.

Παρά την προσπάθεια, η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ την ικανότητα.

“Έχουμε ήδη περισσότερους από 1.000 μαθητές εδώ” λέει ο Schheiber. Και συνεχίζει: “Όμως υπάρχουν μόνο έξι αίθουσες. Υπάρχει ένα στρατόπεδο εκτοπισμένων δίπλα στο σχολείο -οικογένειες από την βόρεια και την ανατολική Γάζα. Πολλά παιδιά θέλουν να εγγραφούν. Απλά δεν μπορούμε να τα πάρουμε.”

Για τους γονείς, η επιστροφή στο σχολείο έφερε ανακούφιση, όπως επίσης και ανησυχία.

Η Huda Bassam al-Dasouki, μητέρα πέντε παιδιών, εκτοπισμένη από το νότιο Rimal, λέει ότι η εκπαίδευση έχει γίνει ένα συντριπτικό πρόβλημα.

“Δεν είναι ότι η εκπαίδευση δεν υπάρχει, είναι ότι έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη.”

Ακόμη και πριν τον πόλεμο, τα σχολεία αντιμετώπιζαν ελλείψεις. Τώρα, τα βασικά είδη είναι απρόσιτα ή δεν υπάρχουν διαθέσιμα.

“Ένα τετράδιο που κόστιζε ένα shekel (0,31 δολάρια, 0,23 λίρες) πριν τον πόλεμο, τώρα κοστίζει πέντε και εγώ έχω πέντε παιδιά.”

Μερικά παιδιά λέει, έχουν μείνει πίσω τέσσερα χρόνια, συμπεριλαμβάνοντας τον χαμένο χρόνο, κατά την διάρκεια της πανδημίας του κορονοιού.

“Ο γιος μου δεν μπορεί να διαβάσει. Δεν μπορεί να γράψει. Δεν ξέρει πως να αντιγράφει από τον πίνακα”.

Η Unicef λέει ότι η κατάσταση επιδεινώνεται λόγω των περιορισμών στην είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στην Γάζα.

Ενώ στέκεται έξω από μία από τις σκηνές του σχολείου, ο Jonathan Crickx, εκπρόσωπος της Unicef, δείχνει αυτά που λείπουν.

“Χαρτί, τετράδια, μολύβια, γόμες, χάρακες…ζητάμε εδώ και πολύ καιρό να εισέλθουν αυτά τα εφόδια στη Λωρίδα της Γάζας και δεν έχουν επιτραπεί. Ισχύει το ίδιο για τα κιτ ψυχικής υγείας και κοινωνικοψυχολογικής αναψυχής -κιτ παιχνιδιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δραστηριότητες ψυχικής υγείας και ψυχαγωγικές δραστηριότητες με τα παιδιά” λέει.

Το Ισραήλ δηλώνει ότι τηρεί τις υποχρεώσεις του βάσει της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός με τη Χαμάς και διευκολύνει την αύξηση των παραδόσεων βοήθειας. Ο ΟΗΕ και αρκετές ανθρωπιστικές οργανώσεις το αμφισβητούν, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι συνεχίζει να περιορίζει την πρόσβαση σε βασικά αγαθά.

Παρά την εκεχειρία, οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ στην Γάζα συνεχίζονται -με σχεδόν καθημερινές επιθέσεις- ως απάντηση σε αυτά που ισχυρίζεται ότι είναι παραβιάσεις της συμφωνίας από τη Χαμάς.

Κι όμως, τα παιδιά συνεχίζουν να έρχονται.

Για την Kholoud Habib, μία δασκάλα στο σχολείο, αυτή η αποφασιστικότητα λέει πολλά.

“Η εκπαίδευση είναι το θεμέλιό μας. Ως Παλαιστίνιοι, είναι το κεφάλαιό μας. Χάσαμε σπίτια. Χάσαμε χρήματα. Χάσαμε τα πάντα, αλλά η γνώση είναι η μοναδική επένδυση που μπορούμε ακόμα να δώσουμε στα παιδιά μας”.

Μετάφραση από άρθρο του BBC