Ο πολιτισμικός πόλεμος του κλιματισμού εν μέσω του καύσωνα στην Ευρώπη
Ο κλιματισμός μετατρέπεται σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, με πάνω από 200.000 θανάτους τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αναδεικνύοντας την έλλειψη υποδομών ψύξης.
Καθώς οι καύσωνες γίνονται όλο και πιο συχνοί και έντονοι, η συζήτηση για τον κλιματισμό στην Ευρώπη ξεφεύγει από το πλαίσιο της απλής άνεσης και μετατρέπεται σε ένα πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Ενώ για τη Νότια Ευρώπη το air condition αποτελεί αναγκαιότητα, στη Βόρεια Ευρώπη η χρήση του έχει μετατραπεί σε «πολιτισμικό πόλεμο».
Σε πρόσφατο αναλυτικό του άρθρο, ο Guardian εξετάζει πώς η έλλειψη υποδομών ψύξης έχει πυροδοτήσει μια ιδεολογική σύγκρουση, με πολιτικές δυνάμεις να κατηγορούν την κυρίαρχη «κλιματική ιδεολογία» για την έλλειψη κλιματιστικών, την ώρα που οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων.
Μεταξύ «πανικού για τη ζέστη» και επιχειρημάτων για την προστασία του περιβάλλοντος, η Ευρώπη καλείται να βρει μια ισορροπία. Πώς απαντούν οι επιστήμονες στις ακραίες φωνές και γιατί ο κλιματισμός αποτελεί πλέον το επίκεντρο μιας τόσο εκρηκτικής συζήτησης;
Καθώς η απογευματινή ζέστη άγγιξε τους 41,7°C στο ανατολικό Βρανδεμβούργο την Κυριακή, οδηγώντας τις γερμανικές θερμοκρασίες σε πρωτοφανή επίπεδα, ο 65χρονος Μάριο έλαβε προφυλάξεις, αλλά δεν πανικοβλήθηκε. Πριν από δύο χρόνια, ένας σφοδρός καύσωνας τον ώθησε να αγοράσει μια ισχυρή συσκευή που ελάχιστοι Γερμανοί διαθέτουν: ένα κλιματιστικό.
«Τα καλοκαίρια γίνονται σιγά-σιγά πιο ζεστά», λέει ο συνταξιούχος τεχνίτης στο Νόιτσελε, στα γερμανοπολωνικά σύνορα, του οποίου το σπίτι ανήκει πλέον στο 6% των γερμανικών νοικοκυριών που διαθέτουν σταθερό κλιματισμό. «Και όσο μεγαλώνεις, η ζέστη γίνεται πιο δύσκολο να αντέξεις».
Η Ευρώπη κλονίζεται από τον χειρότερο καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ, και καθώς προετοιμάζεται για το επόμενο κύμα καυτού καιρού, η έλλειψη κλιματισμού έχει επικριθεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη λύση, την οποία οι κυβερνήσεις έχουν καθυστερήσει να προωθήσουν. Ο αναδυόμενος πολιτισμικός πόλεμος έχει απογοητεύσει τους ειδικούς υγείας, οι οποίοι επιθυμούν περισσότερο κλιματισμό για τις ευάλωτες ομάδες, αλλά είναι επιφυλακτικοί ως προς την ευρεία υιοθέτησή του σε ιδιωτικές κατοικίες.
«Μεγάλο μέρος των επενδύσεων της Ευρώπης έχει κατευθυνθεί δικαίως σε μακροπρόθεσμες λύσεις όπως η σκίαση, η μόνωση και τα κέντρα δροσιάς, παρά στον μηχανικό ψύξη», λέει ο Χανς Κλούγκε, επικεφαλής του γραφείου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη, ο οποίος συνιστά τη συνετή υιοθέτηση του κλιματισμού που προστατεύει όσους διατρέχουν υψηλό κίνδυνο. «Και τα δύο έχουν τον ρόλο τους».
Οι προσπάθειες προσαρμογής έχουν μειώσει τους απολογισμούς θανάτων κατά 75% για το είδος της ζέστης που θεωρούνταν ακραία πριν από δύο δεκαετίες, υποδηλώνουν μελέτες, αλλά οι καύσωνες έχουν γίνει ακόμα πιο θερμοί από τότε. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι πέθαναν από τη ζέστη στην Ευρώπη τα τελευταία τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΠΟΥ, και οι εκκλήσεις για ταχύτερη αλλαγή πληθαίνουν.
Η πολιτική διάσταση του κλιματισμού
Η συμβουλή των ειδικών για την εγκατάσταση κλιματιστικών στα μέρη όπου οι άνθρωποι τα χρειάζονται περισσότερο –νοσοκομεία, γηροκομεία, σχολεία και μέσα μαζικής μεταφοράς– χαίρει υποστήριξης από όλο το πολιτικό φάσμα. Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες, οι κατηγορίες ότι τα κύρια κόμματα μπλοκάρουν τον κλιματισμό για να σώσουν το περιβάλλον έχουν κυριαρχήσει στη συζήτηση.
Την επομένη του ρεκόρ ζέστης στη Γερμανία, ο Μαρκ Μπέρνχαρντ, εκπρόσωπος κατασκευών του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), δήλωσε ότι το κόμμα του θα σταματήσει τους ανθρώπους από το να «θυσιάζονται στον βωμό» της κυρίαρχης κλιματικής ιδεολογίας, όπως οι ενεργειακές αξιολογήσεις. «Η κλιματική υστερία οδηγεί σε περισσότερους θανάτους από τη ζέστη λόγω ιδεολογικών κατασκευαστικών σφαλμάτων, όπως η αποχή από τη χρήση κλιματιστικών».
Αυτή ήταν μια απότομη απομάκρυνση από τις απόψεις του κόμματος μόλις πριν από ένα χρόνο – όταν ο εκπρόσωπός του για θέματα υγείας, Μάρτιν Ζίχερτ, υποβάθμισε τους απολογισμούς θανάτων, απορρίπτοντας τον «πανικό της ζέστης» της κυβέρνησης.
Η τεταμένη συζήτηση εντός της Ευρώπης έχει πυροδοτηθεί από σχολιαστές στις ΗΠΑ, οι οποίοι προβάλλουν την έλλειψη κλιματιστικών στην Ευρώπη ως απόδειξη μιας φτωχής, παραπλανημένης και υπερρυθμισμένης ηπείρου. «Οι Ευρωπαίοι θα έπρεπε απλώς να εγκαταστήσουν κλιματισμό», αναφέρει μέρος ενός κειμένου που δημιουργήθηκε από chatbot στο X, το οποίο προωθήθηκε από τον Ίλον Μασκ και έχει προβληθεί σχεδόν 20 εκατομμύρια φορές. «Η αμερικανική προσέγγιση για το καλοκαίρι ήταν η σωστή από την αρχή».
Οι ειδικοί λένε ότι υπάρχουν μειονεκτήματα στον κλιματισμό. Η αποβολή θερμού αέρα στους γύρω δρόμους μπορεί να επιδεινώσει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Ωστόσο, ο κλιματικός αντίκτυπός του στην Ευρώπη είναι μικρός και πρόκειται να συρρικνωθεί περαιτέρω.
Η στάση των πολιτών και η επόμενη μέρα
Στη Γερμανία, η οποία έχει μία από τις χαμηλότερες υιοθετήσεις κλιματισμού στην Ευρώπη, ορισμένοι ιδιοκτήτες σπιτιών αισθάνονται ότι ακόμα και η ζέστη ρεκόρ του Ιουνίου δεν ήταν αρκετά ανατρεπτική ώστε να δικαιολογήσει την αγορά. «Θα σκεφτόμασταν να αποκτήσουμε κλιματισμό αν τα καλοκαίρια συνεχίσουν να γίνονται πιο ζεστά, αλλά όταν πρόκειται για λίγες μέρες, μπορούμε να το αντέξουμε», λέει η Γκαμπριέλε Βέρνερ, η οποία εργάζεται στο γραφείο τουριστικών πληροφοριών του Νόιτσελε.
Όταν ο Guardian επισκέφθηκε την περιοχή, η πιο συνηθισμένη απάντηση στην καυτή ζέστη του Σαββατοκύριακου ήταν η απάθεια. «Η κλιματική αλλαγή είναι απλώς μια λέξη που ακούγεται επίμονα», λέει ο Ράινχαρντ Λάνγκε, ένας συνταξιούχος ηλεκτρολόγος. «Τότε που ήμουν παιδί, έκανε επίσης ζέστη. Απλώς δεν γινόταν θέμα».
Ο Κλούγκε τονίζει ότι η προτεραιότητα τώρα είναι να διασφαλιστεί ότι ο κλιματισμός φτάνει σε ανθρώπους για τους οποίους αποτελεί ιατρική αναγκαιότητα. Παράλληλα, η Δρ. Κλόι Μπριμίκομπ, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, επισημαίνει: «Επί του παρόντος, εστιάζουμε μεγάλο μέρος της ενέργειας και των υδατικών πόρων μας κατά τη διάρκεια των καυσώνων στην ψύξη των κέντρων δεδομένων. Οι ζωές είναι πιο πολύτιμες για εμάς από την τεχνητή νοημοσύνη – ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι, σωστά;».
Πηγή: ieidiseis.gr
