Τι συμβαίνει με πάνω από 500 σεισμούς στην Ανταρκτική
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σεισμική δραστηριότητα στην Ανταρκτική είχε υποτιμηθεί στο παρελθόν.
Ομάδα επιστημόνων από τις ΗΠΑ και την Ισπανία εντόπισε πάνω από 500 βαθιούς σεισμούς βαθιά κάτω από την Ανταρκτική και προσπαθεί να βρει εξηγήσεις που να ταιριάζουν με τα δεδομένα, γράφει το Science Alert.
Πρόκληση οι ενδοπλακικοί σεισμοί
Οι σεισμοί έχουν καταγραφεί στην Ανατολική Ανταρκτική, κάτω από τον παγετώνα David, σε βάθη από 100 έως 150 χιλιόμετρα.
Είναι δηλαδή σεισμοί ενδιάμεσου βάθους, με τοπικά μεγέθη από 1,6 έως 3,5, δηλαδή σχετικά μικρούς σε σεισμολογικούς όρους. Η ιδιαιτερότητά τους, όμως, είναι ότι συμβαίνουν στο εσωτερικό μιας τεκτονικής πλάκας και όχι στα όριά της, όπου δημιουργούνται οι σεισμοί λόγω τριβής και παραμόρφωσης.
Οι επονομαζόμενοι και ενδοπλακικοί σεισμοί αποτελούν πρόκληση για το κλασικό μοντέλο της τεκτονικής των πλακών, σύμφωνα με το οποίο το εσωτερικό των πλακών θα έπρεπε να παρουσιάζει μικρή παραμόρφωση. Ακόμη πιο δύσκολο είναι να εξηγηθούν όταν συμβαίνουν σε μεγάλα βάθη, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις του ανώτερου μανδύα δεν ευνοούν τη θραύση των πετρωμάτων.
Οι ερευνητές συνέλεξαν παρατηρήσεις από 49 σεισμολογικούς σταθμούς στην Ανατολική Ανταρκτική και αξιοποίησαν μεθόδους βαθιάς μηχανικής μάθησης για να διαχωρίσουν τα πραγματικά σεισμικά γεγονότα από το περιβαλλοντικό «θόρυβο». Εξετάζοντας τα κύματα P, τα οποία μπορούν να διαδοθούν μέσα από όλα τα υλικά, μαζί με τα κύματα S που κινούνται μόνο σε στερεά πετρώματα, εντόπισαν περιστατικά θραύσης πετρωμάτων και υπολόγισαν το σημείο προέλευσής τους.
Πώς σχηματίζονται οι δονήσεις του υπεδάφους
Η συγκεκριμένη ζώνη δεν συμπίπτει με κλασικό όριο λιθοσφαιρικών πλακών, όμως βρίσκεται κοντά σε μια μετάβαση ανάμεσα σε δύο τύπους λιθόσφαιρας με διαφορετικά χαρακτηριστικά: την παχιά και χαμηλής θερμοκρασίας λιθόσφαιρα της Ανατολικής Ανταρκτικής και την πιο λεπτή και θερμότερη αντίστοιχη της Δυτικής. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτή η μετάβαση δημιουργεί απότομες αλλαγές στην ανθεκτικότητα των πετρωμάτων, επιτρέποντας τη συσσώρευση τάσεων.
Στο ίδιο σύστημα δρουν δύο αντίθετες δυνάμεις: από τα βάθη ανεβαίνει θερμό υλικό του μανδύα, ενώ από την επιφάνεια η μάζα του παγετώνα ασκεί ισχυρή καθοδική πίεση. Ο συνδυασμός αυτών των επιδράσεων μπορεί να εξηγήσει την εμφάνιση σεισμικών γεγονότων σε μεγάλα βάθη, μακριά από τις γνωστές τεκτονικές ζώνες.
Τι παραμένει άγνωστο
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σεισμική δραστηριότητα στην Ανταρκτική είχε υποτιμηθεί στο παρελθόν και ότι υπάρχουν περισσότεροι μηχανισμοί γένεσης σεισμών από όσους θεωρούσαμε μέχρι σήμερα. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένα ζητήματα δεν έχουν απαντηθεί ακόμη. Η κάμψη και παραμόρφωση των πετρωμάτων εξηγεί το μεγάλο βάθος των σεισμών, αλλά δεν αποσαφηνίζει γιατί συγκεντρώνονται κυρίως κάτω από τον παγετώνα David, τη στιγμή που παρόμοιες γεωλογικές δομές εντοπίζονται και σε άλλα σημεία των Υπερανταρκτικών Ορέων.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η χρήση τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό σεισμικών σημάτων μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές του πλανήτη, αποκαλύπτοντας αντίστοιχα φαινόμενα που μέχρι τώρα δεν είχαν καταγραφεί. Η εργασία τους έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό Science.
Πηγή: ieidiseis.gr
