14 Μαΐου 1920: Σαν σήμερα η Θράκη απελευθερώνεται
Το χρονικό και τα πρόσωπα που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ενσωμάτωση της περιοχής στην Ελλάδα
Εικόνα: Sakis Moud- ομάδα FB “Ροδόπη χθες και σήμερα”
Ακριβώς 99 χρόνια μετά την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης και πέντε αιώνες υπό τον Οθωμανικό ζυγό η Δυτική Θράκη ενσωματώνεται με το υπόλοιπο ελληνικό απελευθερωμένο κράτος στις 14 Μαΐου του 1920. Αφού η περιοχή πέρασε πρώτα από “40 κύματα” και “40 χέρια”, με αποτέλεσμα να “κατακρεουργηθεί” στους Βαλκανικούς Πολέμους αλλά και στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατάφερε να στεριώσει οριστικά στην Ελλάδα αποτελώντας από τότε το βορειότερο γεωγραφικό της σημείο. Με την εφαρμογή της συνθήκης των Σεβρών πραγματοποιήθηκε επίσημα η προσάρτηση της Δυτικής Θράκης μετά από αιώνες ανταλλαγής και κατάκτησης μεταξύ μαχόμενων κρατών.
Μια ιστορική αναδρομή
Από τον 14ο αιώνα μ.Χ. γύρω στο 1360, η Θράκη βρισκόταν υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εκατονταετίες αργότερα, μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο το 1877–1878 εφαρμόστηκε η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου η οποία παρείχε μεγάλο μέρος της Μακεδονίας και τη Δυτική Ανατολική Θράκη με σκοπό την δημιουργία της “Μεγάλης Βουλγαρίας” έχοντας την θερμή υποστήριξη της Ρωσίας. Οι Μεγάλες Δυνάμεις όμως, φρόντισαν η συνθήκη αυτή να ακυρωθεί καθώς υπήρξε ανησυχία πως η θέσπιση μιας “Μεγάλης Βουλγαρίας” θα αποτελούσε απειλή και για τις υπόλοιπες χώρες.
Μετά το πέρας των Βαλκανικών πολέμων η Δυτική Θράκη συνέχισε να βρίσκεται υπό την κυριαρχία της Βουλγαρίας χάνοντας όμως την Μακεδονία μέσω της Συνθήκης του Βουκουρεστίου. Την περίοδο εκείνη ο ελληνικός πληθυσμός της περιοχής βίωσε αβάσταχτες δυσκολίες λόγω της κατοχής αλλά και διωγμούς από τις κοινότητες τους.
Αυτό φυσικά δεν κράτησε για πολύ, καθώς μετά το πέρας του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου η Βουλγαρία βρέθηκε στο πλευρό των ηττημένων. Έτσι με τη Συνθήκη του Νεϊγύ υποχρεώθηκε να παραχωρήσει τη Δυτική Θράκη στους Συμμάχους, με αποτέλεσμα για πολλοστή φορά η περιοχή να αλλάξει χέρια.
Η διπλωματική μάχη όμως δεν είχε τελειώσει για την Ελλάδα. Οι Μεγάλες Δυνάμεις θέσπισαν ένα διασυμμαχικό κράτος στην Θράκη το οποίο διοικούνταν από τις ίδιες. Μέσω όμως των διπλωματικών του κινήσεων, ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατάφερε να εντάξει την περιοχή της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα.
Έτσι στις 14 Μαΐου του 1920 ο ελληνικός στρατός εισήλθε θριαμβευτικά στην Κομοτηνή και στην Αλεξανδρούπολη, σηματοδοτώντας την απελευθέρωση και την ενσωμάτωση της Δυτικής Θράκης στο ελληνικό κράτος με την συνθήκη των Σεβρών να οριστικοποιεί την προσάρτηση αυτή μέχρι και σήμερα.
Τα πιο σημαντικά πρόσωπα που καθόρισαν την πορεία της Δυτικής Θράκης
Υπήρξαν πολλά πρόσωπα που έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην απελευθέρωση και προσάρτηση της Θράκης στο ελληνικό κράτος.
Ένα από αυτά τα πρόσωπα είναι και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, από τους πιο γνωστούς και εμβληματικούς πρωθυπουργούς που εκλέχτηκε ποτέ στην Ελλάδα. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ενσωμάτωση της Δυτικής Θράκης με την κύρια χώρα, ενώ λόγω των διπλωματικών του ικανοτήτων κατάφερε να πείσουν τις Μεγάλες Δυνάμεις να υποστηρίξουν την διεκδίκηση της περιοχής αυτής από την Ελλάδα.
Έτσι το 1919 στην Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, ο Βενιζέλος πέτυχε την διπλωματική αποδυνάμωση της Βουλγαρίας παρουσιάζοντας ελληνικές διεκδικήσεις για την Θράκη και την Μικρά Ασία, τονίζοντας πως σημαντικός αριθμός ελληνικού πληθυσμού ζούσε ήδη εκεί. Παράλληλα εξήγησε, ότι η περιοχή έπρεπε να απομακρυνθεί από τη Βουλγαρία λόγω της συμμαχίας της με τις Κεντρικές Δυνάμεις στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και άσκησε γενικότερη πίεση στις Μεγάλες Δυνάμεις εξασφαλίζοντας την θέσπιση της Συνθήκης του Νεϊγύ.
Ακόμη ένας άνθρωπος που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο θέμα της Δυτικής Θράκης, ήταν ο Χαρίσιος Βαμβακάς. Αν και η δράση του αφορούσε την περίοδο μετά την ενσωμάτωση της περιοχής στην Ελλάδα, δεν ήταν καθόλου ασήμαντη. Ο Βαμβακάς βοήθησε να οργανωθεί η ελληνική διοίκηση στη Δυτική Θράκη και συμμετείχε στη διαδικασία ομαλής μετάβασης από τη συμμαχική διοίκηση των Γάλλων και των Συμμάχων στην ελληνική.
Η Θράκη από τα αρχαία χρόνια αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της Ελληνικής ιστορίας, η κάθε κατάκτηση της από ξένες χώρες, θέσπιζε και ρίζωνε ακόμη περισσότερο το ελληνικό πνεύμα που είχαν οι κάτοικοι των περιοχών αυτών. Από την εποχή των αρχαίων Θρακών μέχρι τη σημερινή εποχή των Θρακιωτών της Ροδόπης, του Έβρου, και της Ξάνθης η καρδιά του ελληνισμού θα συνεχίσει να χτυπά για πάντα εκεί.
