Αυτά είναι τα επτά ελληνικά νησιά που στερεύουν από νερό, τη στιγμή που το έχουν περισσότερο ανάγκη
Τα νησιά του Αιγαίου έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, προκειμένου να διαφυλάξουν τα αποθέματα νερού
Οι τουρίστες που ελπίζουν να απολαύσουν τη μοναδική ομορφιά των ελληνικών νησιών αυτό το καλοκαίρι, έχουν προειδοποιηθεί για τις υψηλές θερμοκρασίες και τις ελλείψεις νερού.
Η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, καταγράφει μεγάλη αύξηση του τουρισμού, τα νησιά αναμένουν φέτοςμ ακόμη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα, η οποία εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί και από την κυκλοφορία της νέας ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν, «Η Οδύσσεια».
Ήδη, σε ορισμένα νησιά, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες βασίζονται στο εμφιαλωμένο νερό, ενώ επτά νησιά του Αιγαίου έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, προκειμένου να διαφυλάξουν τα περιορισμένα αποθέματα νερού, καθώς η κλιματική αλλαγή κάνει τα καλοκαίρια ολοένα θερμότερα και τις βροχοπτώσεις όλο και πιο ακανόνιστες.
Πρόκειται για την Αστυπάλαια, την Τήνο, την Αλόννησο, τη Λέρο, την Πάτμο, τη Σύμη και την Κάρπαθο.
Πλέον, οι αρχές αγωνιούν για το εάν θα υπάρξουν επαρκείς βροχοπτώσεις τον επόμενο χρόνο, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των χιλιάδων τουριστών, οι οποίοι επιβαρύνουν σημαντικά τα ήδη περιορισμένα αποθέματα νερού, τη στιγμή που οι μόνιμοι κάτοικοι το έχουν περισσότερο ανάγκη.
Η Αστυπάλαια, η οποία βασίζεται στο εμφιαλωμένο νερό για την κάλυψη των αναγκών πόσιμου νερού, βρίσκεται ανατολικά της ηπειρωτικής Ελλάδας και δεν επωφελήθηκε από τις βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν στη βόρεια και δυτική χώρα, χαρίζοντας στην Ελλάδα τον πιο υγρό χειμώνα από το 2022. Για το νησί, η φετινή περίοδος ήταν η δεύτερη πιο ξηρή από το 2020, σύμφωνα με στοιχεία των τοπικών αρχών, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά διλήμματα για τους αρμόδιους.
«Αν συγκεντρώναμε όλο το νερό της βροχής που έπεσε στη διάρκεια του έτους σε έναν κουβά ή μια λεκάνη, το ύψος του δεν θα ξεπερνούσε τα 2,5 εκατοστά», δήλωσε ο δήμαρχος Νίκος Κομηνέας, δείχνοντας τη τεχνητή λίμνη του νησιού, τη μοναδική δεξαμενή νερού της Αστυπάλαιας, που κατασκευάστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και περιβάλλεται από ξερούς λόφους με αραιή χαμηλή βλάστηση.
Οι αγρότες βασίζονται στα πηγάδια
Τον Απρίλιο, οι αρχές διέκοψαν την παροχή νερού από τη τεχνητή λίμνη στην αγρότισσα Ευδοκία Παλατιανού, προκειμένου να εξοικονομήσουν νερό. Τα λαχανικά που καλλιεργούσε στο περιβόλι της μαράθηκαν, καθώς αναγκάστηκε να ποτίζει με υφάλμυρο νερό που αντλούσε από το πηγάδι της.
«Αν δεν βρέξει, δεν πρόκειται να φυτέψω τίποτα», λέει η 71χρονη, ενώ στέκεται δίπλα σε ένα ξερό δέντρο, που κάποτε ήταν γεμάτο μανταρίνια, στο παραθαλάσσιο χωριό Λιβάδι, την πιο εύφορη περιοχή του νησιού.
Η λίμνη που τροφοδοτεί με νερό τα νοικοκυριά και τις καλλιέργειες στο Λιβάδι, καθώς και τη Χώρα, την πρωτεύουσα και βασικό τουριστικό κέντρο της Αστυπάλαιας, περιέχει σήμερα περίπου 150.000 κυβικά μέτρα νερού, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο ένα έκτο της συνολικής χωρητικότητάς της.
Με τη θερινή κατανάλωση να ανέρχεται σε περίπου 900 κυβικά μέτρα νερού ημερησίως, τα υπάρχοντα αποθέματα επαρκούν για περίπου πέντεμισι μήνες.
Όπως ανέφερε ο δήμαρχος Νίκος Κομηνέας, οι αρχές κήρυξαν το νησί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας τον Μάιο, προκειμένου να επισπευστούν οι διαδικασίες εγκατάστασης μιας προσωρινής μονάδας αφαλάτωσης, η οποία θα παράγει 600 κυβικά μέτρα νερού ημερησίως για την κάλυψη των αναγκών της Χώρας. Παράλληλα, διακόπηκε η παροχή νερού άρδευσης προς τους αγρότες στο Λιβάδι, ώστε να διατηρηθούν τα αποθέματα της λίμνης μέχρι το φθινόπωρο.
«Το κάναμε με βαριά καρδιά, όμως ευτυχώς υπάρχει αυτή η εναλλακτική λύση γι’ αυτούς», είπε, προσθέτοντας ότι, εφόσον οι βροχοπτώσεις αναπληρώσουν τα αποθέματα της δεξαμενής στο Λιβάδι, η υδροδότηση των αγροτών θα αποκατασταθεί.
Σύμφωνα με χάρτη του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας Copernicus, η Αστυπάλαια επισημάνθηκε με πορτοκαλί χρώμα τον Ιούνιο, ένδειξη ότι το νησί βρισκόταν στα πρώτα στάδια εμφάνισης συνθηκών ξηρασίας.
Στο παραθαλάσσιο χωριό Ανάληψη, στην ανατολική πλευρά της Αστυπάλαιας, οι κτηνοτρόφοι που εκτρέφουν πρόβατα και κατσίκια, μεταφέρουν νερό για να γεμίσουν τις δεξαμενές τους ή χρησιμοποιούν νερό χαμηλής ποιότητας από γεωτρήσεις.
Η μονάδα αφαλάτωσης που τροφοδοτεί το χωριό με πόσιμο νερό δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες του πληθυσμού, ο οποίος από περίπου 1.400 κατοίκους εκτοξεύεται στους 7.000 κατά την κορύφωση του καλοκαιριού. Για τον λόγο αυτό εγκαταστάθηκε μια δεύτερη, προσωρινή μονάδα αφαλάτωσης στη Χώρα, έως ότου ολοκληρωθεί η κατασκευή της μόνιμης μονάδας, η οποία προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του έτους.
Στα ελληνικά νησιά λειτουργούν δεκάδες μονάδες αφαλάτωσης, μια τεχνολογία με υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις. Ο δήμαρχος Νίκος Κομηνέας δήλωσε ότι η προσωρινή μονάδα αποτελεί μια λύση έκτακτης ανάγκης απέναντι στη λειψυδρία, αναγνωρίζοντας πάντως ότι το κόστος λειτουργίας της είναι ιδιαίτερα υψηλό. «Η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι τι θα συμβεί αν και φέτος δεν βρέξει», τονίζει.
Ορισμένοι ξενοδόχοι στην Αστυπάλαια έχουν ήδη λάβει μέτρα για την εξοικονόμηση νερού. Η 42χρονη Μαρία Αλκαλάι, η οποία διατηρεί ξενοδοχείο σε λόφο της Χώρας με θέα στο κάστρο και το Αιγαίο Πέλαγος, προσφέρει στους πελάτες της κουπόνι αξίας 5 ευρώ, εφόσον επιλέξουν να μη γίνεται καθημερινός καθαρισμός του δωματίου τους. «Οι πελάτες έχουν ανταποκριθεί πολύ θετικά», δήλωσε.
Η ίδια σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα δεύτερο ξενοδοχείο στο νησί, το οποίο αντί για πισίνα ή τζακούζι θα διαθέτει δεξαμενή συλλογής βρόχινου νερού, ώστε να αξιοποιείται κάθε σταγόνα βροχής.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 15 εκατ. ευρώ για έργα αφαλάτωσης, αναβάθμισης των δικτύων ύδρευσης και εγκατάστασης δεξαμενών νερού σε εννέα από τα περισσότερα από 200 κατοικημένα ελληνικά νησιά. Από το ποσό αυτό, 1,5 εκατ. ευρώ προορίζονται για την Αστυπάλαια. Τον Ιούνιο, ο υπουργός ενημέρωσε τους ομολόγους του στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος, στο Λουξεμβούργο, σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας απέναντι στις προκλήσεις που σχετίζονται με τους υδάτινους πόρους.
«Για την Ελλάδα, το νερό δεν είναι μια θεωρητική έννοια· είναι ζήτημα ασφάλειας, οικονομικής ανάπτυξης και προστασίας των τοπικών κοινωνιών», υποστήριξε.
Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», η ξηρασία ενδέχεται να επιδεινωθεί έως το 2049, καθώς η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας αναμένεται να εντείνει τη λειψυδρία στα ιδιαίτερα ευάλωτα ελληνικά νησιά.
Πηγή: Independent
