Επιστρέφει η θανατική ποινή;

Στο Ισραήλ θεσπίζεται η θανατική ποινή για τρομοκράτες που έχουν καταδικαστεί για δολοφονίες. Θεωρητικά η θανατική ποινή προβλέπεται ήδη στο Ισραήλ, αλλά δεν εφαρμόζεται στην πράξη. Φαίνεται όμως ότι αυτό αλλάζει, με αποτέλεσμα το Ισραήλ να έρχεται σε αντίθεση με την τάση για κατάργηση της θανατικής ποινής, που επικρατεί διεθνώς.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία (Amnesty International) συνολικά 113 χώρες σε όλον τον κόσμο έχουν καταργήσει πλήρως τη θανατική ποινή. Υπάρχουν κράτη όπου η θανατική ποινή έχει καταργηθεί για τα συνήθη ποινικά αδικήματα, αλλά επιβάλλεται από στρατοδικεία. Σε άλλες χώρες πάλι ισχύει ένα «μορατόριουμ», κάτι που σημαίνει ότι η θανατική ποινή δεν εφαρμόζεται στην πράξη, αν και προβλέπεται θεωρητικά.

ΗΠΑ: Συνεχίζονται οι εκτελέσεις

Το 2024 εφαρμόστηκαν περισσότερες από 2.000 θανατικές καταδίκες σε 46 χώρες, επισημαίνει η τελευταία ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για το ζήτημα αυτό. Στην Ευρώπη θανατική καταδίκη εφαρμόστηκε μόνο στη Λευκορωσία και αυτό μία και μοναδική φορά. Στη Βόρεια και Νότια Αμερική οι περισσότερες θανατικές καταδίκες  καταγράφονται στις ΗΠΑ (26), ενώ άλλη μία εκτελέστηκε στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο, νησιωτική χώρα της Καραϊβικής.

Εκατοντάδες θανατικές καταδίκες σε 14 χώρες καταγράφει η Υποσαχάρια Αφρική (180 στη Νιγηρία και 125 στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό), ενώ παρόμοια εικόνα εμφανίζει και η Μέση Ανατολή. Πάνω από 800 ήταν οι θανατικές καταδίκες στην περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού. Τριψήφιος αριθμός καταγράφεται σε Μπαγκλαντές, Ινδία, Πακιστάν, Ταϊλάνδη και Βιετνάμ. Οι αριθμοί δεν μπορούν συνήθως να επιβεβαιωθούν με ακρίβεια, ενώ δεν υπάρχουν καν επίσημα στοιχεία για ορισμένες χώρες (Αφγανιστάν, Κίνα, Βόρεια Κορέα).

Άλλο επιβολή, άλλο εκτέλεση της ποινής

Από τη στιγμή που επιβάλλεται η θανατική ποινή, αυτό δεν σημαίνει ότι εκτελείται πάντα. Πολλές φορές η εκτέλεσή της αναστέλλεται. Σε άλλες περιπτώσεις εκτελείται μία θανατική ποινή που είχε επιβληθεί πριν πολλά χρόνια. Για όλους αυτούς τους λόγους ακόμα και τα επίσημα στατιστικά στοιχεία δεν παρέχουν πάντα μία πλήρη εικόνα.

Περισσότεροι από 1.500 άνθρωποι εκτελέστηκαν το 2025 στο Ιράν σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights (IHR). Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό των τελευταίων 35 ετών. Αλλά και στη Σαουδική Αραβία ο αριθμός των εκτελέσεων το 2025 ήταν πολύ υψηλός (τουλάχιστον 356 σύμφωνα τα Ηνωμένα Έθνη).

Πάντως, η Διεθνής Αμνηστία εκτιμά ότι η Κίνα βρίσκεται στην πρώτη θέση της σχετικής κατάταξης, έστω και αν το καθεστώς του Πεκίνου δεν δίνει στη δημοσιότητα κανένα στοιχείο. Το Ιράν τοποθετείται στη δεύτερη θέση, ενώ ακολουθεί η Σαουδική Αραβία.

Τέλος, παρατηρώντας προσεκτικά τα στοιχεία των τελευταίων ετών θα διαπιστώσουμε ότι, ενώ το 2015 είχαν εκτελεστεί 1.634 θανατικές καταδίκες σε όλον τον κόσμο (αριθμός-ρεκόρ), το 2020 εκτελέστηκαν «μόνο» 483. Έκτοτε οι αριθμοί αυξάνονται και πάλι, κάθε χρόνο, για να φθάσουν σε επίπεδα-ρεκόρ το 2024. Και αυτό, παρ’ ότι αυξάνεται σταθερά και ο αριθμός των χωρών που καταργούν τη θανατική ποινή…