«Δεν μένουμε αμέτοχοι»: Η καθημερινή μάχη μαθητών κατά του φασισμού στα σχολεία
Μαθητές μιλούν για τα πώς και τα γιατί της ανόδου του φασισμού στην εποχή μας και τους τρόπους αντίστασης σε αυτό
Σε μια εποχή που νεοφασιστικά κινήματα ανεβαίνουν και βρίσκουν όλο και περισσότερο ευνοϊκό έδαφος και ευήκοα ώτα, ειδικά στη νέα γενιά, κάποιοι μαθητές προσπαθούν λίγο διαφορετικά να χτίσουν πυρήνες αντίστασης.
Την περασμένη Παρασκευή πραγματοποιήθηκε εκδήλωση του Ανυπόταχτου Μαθητή «Αντιφασισμός στα σχολεία και στην κοινωνία» όπου μίλησαν μία μαθήτρια, ο ιστορικός και υποψήφιος διδάκτορας στο ΑΠΘ Ανδρέας Βασιλείου και ο εκπαιδευτικός Γιώργος Κρεασίδης σε πλήθος μαθητών, και όχι μόνο, που έδωσαν δυναμικό παρόν.
Πλήθος θεμάτων συζητήθηκαν, όπως η ουσία της ίδιας της ιδεολογίας του φασισμού, η σχέση του εκπαιδευτικού συστήματος με αυτόν και η ανάγκη για αντίσταση σε αυτόν. Τονίστηκε επίσης η άμεση σύνδεση τής οικονομικής διάστασης με την άνοδο του φασισμού και τα εγκλήματά του -πως ιστορικά οι κυρίαρχες οικονομικά τάξεις το στήριξαν-, η σημασία της μελέτης της ιστορίας για την κατανόηση του φασισμού και πολλά ακόμη.
Μιλήσαμε με τρεις μαθητές, δύο εξ αυτών μέλη της οργάνωσης “Ανυπότακτος μαθητής”, για την άνοδο το φασισμού στο σήμερα, το πώς θα πρέπει να το αντιμετωπίσει η νέα γενιά, αλλά και για το τι σχολείο και κοινωνία ονειρεύονται οι ίδιοι.
Η συζήτησή μας θεωρώ πως μπορεί να αποτελέσει μια απάντηση στη συνηθισμένη μομφή περί απολιτίκ για τη νέα γενιά, καθώς και τα τρία άτομα είχαν άποψη και επιχειρήματα με υπόσταση.
Για παράδειγμα, για την Κατσία, η άνοδος του φασισμού οφείλεται εν πολλοίς και στην υποβάθμιση της παιδείας από πλευράς του κράτους, το οποίο “μειώνει την τέχνη που είναι πολύ σημαντικό γιατί αν οι νέοι και οι νέες μαθαίναν τέχνες, πολιτισμό, θρησκείες από άλλους λαούς δεν θα ήταν τόσο κλειστόμυαλοι”.
Ο Μάνος θα υποστηρίξει πως “ο φασισμός δεν είναι κάτι που έρχεται από τον ουρανό και απλώς πάμε να πολεμήσουμε τον φασισμό. Είναι κάτι που το οποίο τροφοδοτεί το σύστημα. Κάτι το οποίο συμφέρει το σύστημα”. Για να συνδέσει στη συνέχεια την άνοδο του φασισμού με το κυρίαρχο κοινωνικό-οικονομικό σύστημα “Όταν έχεις ένα λαό που βράζει και δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα δεν μπορείς να ρισκάρεις να τον αφήνεις να μπορεί να κινηθεί ελεύθερα προς αριστερές ιδεολογίες, από τις οποίες αν ανέβουν σε απήχηση θα κινδυνεύσει το κέντρο των επιχειρηματιών.
Θέλουν μια ιδεολογία η οποία θα φουσκώσει τα μυαλά του κόσμου και την οργή του να τη στρέψει προς το μετανάστη, προς τον ομοφυλόφιλο, προς τον αλλόθρησκο, προς όλες αυτές τις ομάδες ανθρώπων“.
Συμφώνησαν και οι τρεις μαθητές πως η μάχη ενάντια στον φασισμό χτίζεται κάθε μέρα:
“Αρχικά, δεν μένουμε αμέτοχοι σε καθημερινή βάση. Σαν μαθητές προσπαθούμε να οργανωθούμε μέσα στα σχολεία μας, όχι οργανώσεις αναγκαστικά, σε ομαδούλες 5-6 ατόμων που να μπορούμε να έχουμε ένα πυρήνα που θα προστατεύσει ένα παιδί που θα φάει bullying. Που να πει κάτι και να μην το αφήσει να περάσει έτσι“.
Επίσης, μετά πάει κλιμακωτά, προσπαθούμε να οργανωθούμε σε μεγαλύτερα σύνολα. Όπως ο Ανυπότακτος Μαθητής. Να παλέψουμε για μια καλύτερη κοινωνία. Να βάλουμε πιο μαζικά στόχους”.
Μέσα σε όλη αυτή τη διαδικασία οι μαθητές δεν είναι, η δεν θα έπρεπε να είναι μόνοι τους. Ενώ αρκετοί καθηγητές σφυρίζουν αδιάφορα, υπάρχουν και πολλοί καθηγητές οι οποίοι δεν στέκονται αμέτοχοι και παίρνουν θέση εναντίον περιστατικών βίας.
Η Κατσία θα μας πει πως “Υπάρχουν καθηγητές οι οποίοι θα το κατακρίνουν αυτό όταν θα δουν ένα φαινόμενο bullying και κατευθείαν θα το δράσουν, δεν θα το αφήσουν να περάσει έτσι. Θα ακούσουν ένα ρατσιστικό σχόλιο και έχεις φύγει διευθυντή. Θα το κατακρίνουν αυτό. Θέλουμε τέτοιους καθηγητές που κατακρίνουν καθημερινά τον φασισμό στην οποιαδήποτε μορφή του“.
Ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο το οποίο τονίστηκε στη συζήτησή μας ήταν η κανονικοποίηση, πλέον, της βίας. Σύμφωνα με τον Κατσία: “Είναι αδιανόητο να βλέπουμε στις ειδήσεις βιάστηκε η κοπέλα, σκοτώσανε τον τάδε και να λέμε ε, εντάξει, άλλο ένα περιστατικό, πλακώσανε ακόμα έναν στο ξύλο. Όχι! Πρέπει να είμαστε ενάντια στο ξύλο, ενάντια στην οποιαδήποτε μορφή βίας, σωματικής και ψυχικής βίας, γιατί ακόμα και τα άτομα τα οποία έχουν οδηγηθεί στο να αυτοκτονήσουν λόγω Bulling, είναι θύματα αυτής της συνθήκης”.
“Η βία δεν πρέπει να κανονικοποιείται αλλά να σταματάται και να κόβεται μαχαίρι”
Ενώ για τον Βασίλη “Πλέον έχουμε συνηθίσει σε όλα αυτά. Είναι κάτι τρομαχτικό το να βλέπουμε τόσα φρικτά πράγματα, λίγο να ανοίξεις το κινητό σου να δεις κάτι στο TikTok θα κάνεις πέντε scrolls και θα δεις να κάνουν αστεία για κάποιο παιδί αυτιστικό ή για τα παιδιά στη Γάζα που παρακαλάνε να τους κάνεις ένα share, να μπορέσουν να πάρουν κάτι. Έχουμε χάσει την ενσυναίσθησή μας“.
Ωστόσο, τα παιδιά ονειρεύονται, και ονειρεύονται μια διαφορετική κοινωνία και ένα σχολείο πιο ελεύθερο.
Ο Μάνος οραματίζεται “ένα σχολείο και μια κοινωνία απαλλαγμένα από τον φασισμό ή την ανεκτικότητα στον φασισμό. Γιατί δεν χρειάζεται ένα κράτος να είναι φασιστικό μπορεί απλώς να είναι ανεκτικό, να δίνει τη γραμμή. Και μετά οι καθηγητές να έχουν ανεκτικότητα ή να φοβούνται να αντιταχθούν.
Γενικά ονειρευόμαστε μια κοινωνία και ένα σχολείο το οποίο θα είναι χώρος ελεύθερης έκφρασης. Θα είναι χώρος που ο καθένας θα είναι ανοιχτός, ο καθένας θα είναι ελεύθερος να είναι ό,τι θέλει, όπως θέλει, να δείχνει ότι θέλει και να μην μπορεί να πει τίποτα ο οποιοσδήποτε για αυτό”.
Είναι ένα σχολείο πραγματικά ελεύθερο, ένα σχολείο το οποίο θα προωθεί και θα επιδιώκει να γίνεται ένας χώρος πολιτικής ζύμωσης όχι αναγκαστικά για συγκεκριμένες ιδεολογίες αλλά ένας χώρος που θα συζητάνε τα παιδιά και θα έχουν χώρο και ελευθερία να συζητάνε προβληματισμούς”.
Ενώ η Κατσία ονειρεύεται “Ένα σχολείο χωρίς κοινωνικά στίγματα χωρίς διαφοροποιήσεις και ένα σχολείο ανοιχτό να ακούει και να καταλαβαίνει τους μαθητές για αυτό που πραγματικά είναι και να μην προσπαθεί να τους χωρέσει σε οποιοδήποτε κουτάκι.
Ενάντια, επίσης, στην ρητορική μίσους και να μην την ανεχόμαστε με την πρόφαση ότι έχουμε ελευθερία του λόγου”.
Για να συνεχίσει ο Βασίλης πως “Σήμερα το σχολείο αντιμετωπίζει τους πάντες με τον ίδιο τρόπο, αντιμετωπίζει άτομα που μπορεί να βρουν δυσκολίες μπροστά τους με τον ίδιο τρόπο και μπορεί να μην ασχοληθεί μαζί τους. Αυτό δυσκολεύει ακόμη περισσότερο για τον δάσκαλο όταν πλέον υπάρχουν 20 25 παιδιά σε μια τάξη¨.
Η καταληκτική πρόταση του Μάνου θεωρώ πως συμπυκνώνει όλη τη συζήτηση για το μέλλον που οραματίζονται τα παιδιά και δίνει ελπίδα ότι είναι εφικτός ένας κόσμος στον οποίο “η ανθρώπινη ζωή, η ανθρώπινη τέχνη, η ανθρώπινη σκέψη και νόηση θα μπαίνει μπροστά και όχι τα κέρδη“.
Το σώμα “Ανυπότακτος Μαθητής” αποτελεί μαθητική συλλογικότητα και “όχι οργάνωση με μια γραμμή που πρέπει όλοι να πιστεύουν”, όπως θα μας πει ο Μάνος. Δραστηριοποιείται στην πόλη τα τελευταία 9 χρόνια στην και κάθε Σάββατο στις 12:00 μαζεύονται στις “Αναιρέσεις” μαθητές της οργάνωσης, αλλά και εκτός αυτής, και συζητάνε για προβλήματα στα σχολεία τους, για προσωπικές εμπειρίες σε αυτά και πιθανές μελλοντικές λύσεις.
