«Η ταφόπλακα της γλώσσας» – Το μήνυμα ενός καθηγητή του ΑΠΘ για την υποχρεωτική χρήση των τάμπλετ
Η επιστολή του Χάρη Γκανάτσιου περί υποχρεωτικότητας χρήσης tablet στο ΑΠΘ
Επιστολή προς το Τμήμα Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ στέλνει ο καθηγητής Χάρης Γκανάτσιος, ο οποίος διδάσκει εκεί, με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση των πρυτανικών αρχών του Ιδρύματος περί «υποχρεωτικότητας χρήσης tablet» στις εξετάσεις στου ΑΠΘ.
«Η εκπαίδευση δίνει επιλογές, δεν επιβάλλει, ενθαρρύνει. Εάν ίσως κάτι θα έπρεπε να έχει υποχρεωτικότητα είναι η ανάγκη εκπαίδευσης που καλλιεργεί το σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.
Εξίσου αναγκαία θα έπρεπε να είναι η υποχρεωτικότητα στην καλλιέργεια ανθρωπιστικών αξιών που θρέφουν την κοινωνική συνοχή, τις ποιότητες της καρδιάς όπως η εμπιστοσύνη, η ανιδιοτέλεια, η εντιμότητα, η ακεραιότητα, η απλότητα, η ανεκτικότητα, η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη, η ευγένεια, η μεγαλοψυχία, η γενναιοδωρία κ.λ.π.), ώστε νια να ελευθερωθεί το πνεύμα και να συλλάβει τρόπους διαβίωσης με ειρήνη, ευημερία και αφθονία. Το πεπρωμένο μιας κοινωνίας διαμορφώνεται και από τις προτεραιότητες που βάζει. Οι προτεραιότητες διαμορφώνονται μετά από την αξιολόγηση των πιο σημαντικών αναγκών μιας κοινωνίας», αναφέρει μεταξύ άλλων ο κ.Γκανάτσιος.
Αναλυτικά η επιστολή του Χάρη Γκανάτσιου:
«Αγαπητοί συνάδελφοι,
Με αφορμή την ανακοίνωση: «Η χρήση των τάμπλετ σύμφωνα με την απόφαση της Συγκλήτου του περασμένου Σεπτεμβρίου είναι υποχρεωτική για όλα τα μαθήματα κατά τη διεξαγωγή των εξετάσεων του Ιουνίου, στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης του Α.Π.Θ.», επιθυμώ να δώσω μια ακόμα διάσταση στο θέμα που ίσως ήδη τη σκεφτήκατε και εσείς.
Η εφαρμογή μιας απόφασης ή ενός νόμου που αντιβαίνει στις θεμελιώδεις εκπαιδευτικές αρχές ή στις ανθρωπιστικές αξίες, αυτόματα καθιστά όλους όσους την εφαρμόζουν συνυπεύθυνους για ότι αυτό συνεπάγεται. Η υποχρεωτικότητα στην προκειμένη περίπτωση φιμώνει το δικαίωμα στη γλώσσα και την ελεύθερη χρήση και ανάπτυξή της.
Η εκπαίδευση δίνει επιλογές, δεν επιβάλλει, ενθαρρύνει. Εάν ίσως κάτι θα έπρεπε να έχει υποχρεωτικότητα είναι η ανάγκη εκπαίδευσης που καλλιεργεί το σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον. Εξίσου αναγκαία θα έπρεπε να είναι η υποχρεωτικότητα στην καλλιέργεια ανθρωπιστικών αξιών που θρέφουν την κοινωνική συνοχή, τις ποιότητες της καρδιάς όπως η εμπιστοσύνη, η ανιδιοτέλεια, η εντιμότητα, η ακεραιότητα, η απλότητα, η ανεκτικότητα, η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη, η ευγένεια, η μεγαλοψυχία, η γενναιοδωρία κ.λ.π.), ώστε νια να ελευθερωθεί το πνεύμα και να συλλάβει τρόπους διαβίωσης με ειρήνη, ευημερία και αφθονία. Το πεπρωμένο μιας κοινωνίας διαμορφώνεται και από τις προτεραιότητες που βάζει. Οι προτεραιότητες διαμορφώνονται μετά από την αξιολόγηση των πιο σημαντικών αναγκών μιας κοινωνίας.
Χρειάζεται όλοι να αναρωτηθούμε εάν είναι σημαντικότερη ανάγκη μας η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή ή στην ηθική εποχή. Η ηθική είναι ο μόνος τρόπος για να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή. Είναι πολλά τα παραδείγματα γειτονικών χωρών με κατεστραμμένο κοινωνικό ιστό όπου επικρατεί το χάος. Το πανεπιστήμιο, ως πνευματικός τόπος, έχει χρέος να δώσει το παράδειγμα με την εύρεση τρόπων ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, διότι η μονόπλευρη εκπαίδευση σε νοητικές δεξιότητες μπορεί να δημιουργήσει έξυπνες βόμβες αλλά ανώριμες κοινωνίες να αντιληφθούν ότι η ανάγκη του σήμερα και του αύριο είναι η ειρήνη.
Η εκπαίδευση εξ ορισμού περιλαμβάνει προφορικό και γραπτό λόγο. Γιατί η τεχνολογία έγινε από χρήσιμο εργαλείο μάθησης, μοναδικό μέσο εκπαίδευσης που μάλιστα επιβάλλεται; Τι σχέση έχει μια τέτοια επιβολή με τις θεμελιώδεις αξίες που υποτίθεται υπηρετούμε ως εκπαιδευτικοί; Στην προκειμένη περίπτωση, τίθεται σε κίνδυνο ο γραπτός λόγος και επομένως η ίδια η γλώσσα μας που ήδη τόσο πολύ κακοποιείται στις μέρες μας (greeklish, ελληνοαγγλικά….). Είναι δυνατόν το ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα να απαξιώνει το γραπτό λόγο και κατ’ επέκταση το βασικό εκπαιδευτικό εργαλείο, που είναι η γλώσσα; Μέσω των γραπτών εξετάσεων οι φοιτητές ενθαρρύνονται να χρησιμοποιήσουν χαρτί και στυλό. Οι εξετάσεις, είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία που έχει ο σπουδαστής να χρησιμοποιήσει το γραπτό λόγο. Η νευροεπιστήμη, είναι ξεκάθαρη για την αναγκαιότητα αυτής της δράσης και τα οφέλη της στην υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου. Το αντίθετο έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα (π.χ. η παιδική κατάθλιψη καθώς και η διάσπαση προσοχής, μείωση κριτικής σκέψης και αντίληψης οφείλονται στη χρήση tablet-smartphone και την έλλειψη ελεύθερου χρόνου). Επίσης, το πληκτρολόγιο έχει τους περιορισμούς του. Αναγνωρίζοντας τα προβλήματα που δημιούργησαν τα tablet στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, η κυβέρνηση της Αυστραλίας τα απέσυρε. Διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά που πρωτοαντίκρισαν μια κόλλα χαρτί, δεν ήξεραν πώς να χρησιμοποιήσουν το στυλό και με το δάχτυλό τους έκαναν επάνω στο χαρτί τις κινήσεις που γίνονται στις οθόνες αφής.
Η γλώσσα μας είναι το σημαντικότερο στοιχείο της ταυτότητάς μας. Η υποχρεωτικότητα μη χρήσης γραπτού λόγου, είναι η ταφόπλακά της.
Γκανάτσιος Χάρης»
