Ελληνόφωνη Deutsche Welle: Μια φωνή που σβήνει και «παίρνει» μαζί της μια ολόκληρη εποχή
Το ελληνικό πρόγραμμα της DW είναι το μοναδικό από τα 32 ξενόγλωσσα που κλείνει - Απόψεις καταξιωμένων δημοσιογράφων, πρωτοσέλιδα και μαζικές αντιδράσεις από ελληνικές κοινότητες
«Η ελληνόφωνη υπηρεσία της DW θα διακοπεί. Αυτή η υπηρεσία παρείχε ανεξάρτητη πληροφόρηση στο κοινό στην Ελλάδα, ακόμη και κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας.
Λειτούργησε ως σημαντικό κανάλι διαλόγου κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ, μεταφέροντας τις γερμανικές απόψεις στο ελληνικό κοινό», αναφερόταν, με την προσθήκη ότι «η Ελλάδα είναι από καιρό μέλος της Ευρωπαϊκής Eνωσης και είναι μια σταθερή δημοκρατία, με ένα ποικίλο τοπίο Μέσων Ενημέρωσης, γι’ αυτό και η DW πρέπει να προχωρήσει στις περικοπές σε αυτόν τον τομέα».
Στις 18 Φεβρουαρίου 2026 ανακοινώθηκε ότι η ελληνόφωνη υπηρεσία της Deutsche Welle θα σταματήσει τη λειτουργία της από τον Ιανουάριο του 2027. Ένα πρόγραμμα που λειτουργούσε επί 62 χρόνια ολοκληρώνεται, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής.
Μιας εποχής που έζησε την ιστορία της Ελλάδας – και δεν την έζησε απλώς, αλλά υπήρξε μέρος της. Μιας χώρας που μέσα σε αυτά τα χρόνια πέρασε πολλά. Το ελληνικό πρόγραμμα της DW ιδρύθηκε πριν από τη Χούντα, ήταν παρούσα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας χωρίς να σταματήσει να μεταδίδει και συνέχισε τη λειτουργία της και μετά την πτώση της.
Στο ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle μπαίνει λουκέτο. Αξίζει να σημειωθεί πως η ελληνόφωνη υπηρεσία της DW είναι η μοναδική -από τις 32 σε όλο τον κόσμο – που κλείνει, γεγονός που έχει προκαλέσει μαζικές αντιδράσεις.
Γερμανικά πρωτοσέλιδα, ανακοινώσεις από ελληνικές κοινότητες της Γερμανίας, αλλά και ελληνικά άρθρα που καταδικάζουν αυτή την απόφαση κατέκλυσαν το διαδίκτυο το τελευταίο διάστημα, σε μια συλλογική προσπάθεια που συνεχίζεται για να μην κλείσει η υπηρεσία.
Τι κρύβεται πίσω από του λουκέτο;
Η μείωση της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης κατά 21 εκατ. ευρώ οδηγεί τη Deutsche Welle σε σαρωτικές περικοπές, με πλήρη διακοπή της ελληνικής υπηρεσίας και αναδιάρθρωση σε άλλες γλώσσες, προκαλώντας ανησυχία για την εμβέλεια και τον διεθνή ρόλο του μέσου.
Η γενική διευθύντρια της Deutsche Welle, Μπάρμπαρα Μάσινγκ, τόνισε ότι οι εξοικονομήσεις που έχουν καταστεί αναγκαίες λόγω των κρατικών περικοπών και της έλλειψης αντιστάθμισης για τις συμφωνημένες συλλογικές αυξήσεις μισθών είναι ιδιαίτερα επώδυνες, επισημαίνοντας πως αποδυναμώνουν την ανταγωνιστικότητα του οργανισμού σε μια περίοδο κατά την οποία η ισχυρή γερμανική και ευρωπαϊκή παρουσία αποκτά αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η DW θεωρείται ευρέως αξιόπιστη και ανεξάρτητη πηγή ενημέρωσης, τόσο σε αγορές όπου επικρατεί λογοκρισία όσο και σε χώρες στις οποίες η Γερμανία αναπτύσσει στρατηγικές συνεργασίες, προσθέτοντας πως η βιώσιμη χρηματοδότηση είναι κρίσιμη για να μπορέσει ο οργανισμός να ανταποκριθεί στη δημοσιογραφική του αποστολή μέσα σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον ενημέρωσης.
Μαζικές αντιδράσεις από ελληνικές κοινότητες της Γερμανίας
Μαζικές αντιδράσεις καταγράφονται από ελληνικές κοινότητες στη Γερμανία, με την Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου να θέτει κρίσιμα ερωτήματα για την πλήρη κατάργηση της ελληνικής γλώσσας από την Deutsche Welle.
Όπως επισημαίνεται, αμφισβητείται η απόφαση, δεδομένου ότι η ελληνική αποτελεί επίσημη γλώσσα δύο κρατών-μελών της ΕΕ, ενώ τίθεται και το ζήτημα της παρουσίας άνω των 500.000 Ελλήνων στη Γερμανία και του μηνύματος που εκπέμπεται για τις ελληνογερμανικές σχέσεις.
«Η πλήρης κατάργηση εγείρει σοβαρά ερωτήματα: Γιατί καταργείται πλήρως η γλώσσα που αποτελεί επίσημη γλώσσα δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ελλάδας και Κύπρου); Πώς λαμβάνεται υπόψη η παρουσία άνω των 500.000 Ελλήνων στη Γερμανία; Ποιο μήνυμα αποστέλλεται στις ελληνογερμανικές σχέσεις;», τονίζεται χαρακτηρίζεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση τους.
Η Κοινότητα ανακοίνωσε ότι θα αποστείλει επιστολές προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, τα αρμόδια όργανα και τη διοίκηση της DW, ζητώντας αναστολή και επανεξέταση της απόφασης, ενώ θα απευθυνθεί και στον Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, υπογραμμίζοντας τη σημασία του ζητήματος για τις διμερείς σχέσεις και την ευρωπαϊκή πολυμορφία.
Η Ελληνική Κοινότητα Βερολίνου απευθύνει επίσης έκκληση στους Ελληνες και τους Κύπριους και σε όλους τους ελληνικούς φορείς στη Γερμανία: «Να ενημερωθούν, να τοποθετηθούν δημόσια και να στηρίξουν ενεργά την προσπάθεια διατήρησης της ελληνικής φωνής στη Deutsche Welle», τονίζοντας ότι «το οφείλουμε στη γλώσσα μας, στην ιστορία μας και στις επόμενες γενιές» και ότι «η ελληνική γλώσσα δεν είναι απλώς μέσο επικοινωνίας, είναι ταυτότητα, μνήμη και μέλλον, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής ταυτότητας», ενώ «η πολυφωνία είναι δημοκρατία».
Ο Σύλλογος Ελλήνων Επιστημόνων Φρανκφούρτης τονίζει ότι η Deutsche Welle δεν υπήρξε απλώς ένας ειδησεογραφικός οργανισμός, αλλά μια ουσιαστική γέφυρα πολιτισμού και επιστήμης μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας.
«Για εμάς, τους Ελληνες επιστήμονες που ζούμε και εργαζόμαστε στη Γερμανία, η Deutsche Welle δεν υπήρξε ποτέ ένας απλός ειδησεογραφικός οργανισμός».
Υπογραμμίζει ιδιαίτερα τον ιστορικό της ρόλο την περίοδο της δικτατορίας, σημειώνοντας πως η ελληνική εκπομπή αποτέλεσε βασική φωνή αντίστασης και πηγή ελπίδας, καθώς μετέδιδε την αλήθεια σε Έλληνες που την άκουγαν κρυφά.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το ελληνικό τμήμα της DW ξεχώρισε για την τεκμηριωμένη και ποιοτική δημοσιογραφία του, ειδικά σε επιστημονικά θέματα, λειτουργώντας ως αξιόπιστο αντίβαρο στην παραπληροφόρηση και τον λαϊκισμό.
Ο Γερμανο-ελληνικός Επιχειρηματικός Σύνδεσμος DHW επισημαίνει ότι η Deutsche Welle συνέβαλε ιστορικά στην εδραίωση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, λειτουργώντας παράλληλα ως βασικό εργαλείο προβολής της Γερμανίας και της «ήπιας ισχύος» της στο εξωτερικό.
Ο πρόεδρος, χαρακτηρίζει την ελληνόφωνη σύνταξη «ανεκτίμητης αξίας» για τις γερμανοελληνικές σχέσεις, τονίζοντας ότι ιδιαίτερα σε δύσκολες περιόδους ενισχύει την αμοιβαία κατανόηση και περιορίζει τις προκαταλήψεις.
Παράλληλα, σημειώνει ότι στη σημερινή συγκυρία, με αναζωπύρωση αντιγερμανικών αισθημάτων λόγω ιστορικών ζητημάτων, το ελληνικό πρόγραμμα της DW λειτουργεί κατευναστικά, προσφέροντας τεκμηριωμένη ενημέρωση και ιστορικό πλαίσιο.
«Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η πορεία της Ελλάδας προς τη σταθερότητα δεν ήταν αυτονόητη, αλλά οφείλεται μεταξύ άλλων στον ιστορικό ρόλο της DW, η οποία, παράλληλα με τον αγώνα των Ελλήνων στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, συνέβαλε αποφασιστικά στην εδραίωση της δημοκρατίας στην πατρίδα μας»
Ο Σύνδεσμος εκφράζει τέλος την έκπληξή του για την κατάργηση, υποστηρίζοντας ότι το κόστος του προγράμματος είναι μικρό σε σχέση με τον προϋπολογισμό της DW, ενώ η ζημιά για την εξωτερική πολιτική και τον πολιτισμό θα είναι δυσανάλογα μεγάλη.
Τρεις καταξιωμένοι δημοσιογράφοι μιλούν στην Parallaxi για το κλείσιμο της Ελληνικής Υπηρεσίας της DW
Ασημάκης Χατζηνικολάου επί 40 χρόνια αθλητικός δημοσιογράφος του ελληνικού προγράμματος της βαυαρικής ραδιοφωνίας στο Μόναχο
«Στεναχωρήθηκα πολύ όταν έμαθα την είδηση. Η DW έχει γράψει μια ιδιαίτερη ιστορία, ξέρω τι σήμαινε για τους έλληνες το πρόγραμμα κατά την περίοδο της Χούντας.
Μπορεί να μη δούλεψα στη DW αλλά είχαμε καθημερινή επαφή με τους ανθρώπους που εργάζονταν εκεί, υπήρχε μια στενή συνεργασία ανάμεσά μας.
Είναι και κρίμα για τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί, όπως ήταν δύσκολο για εμάς όταν η υπηρεσία που εργαζόμουν για 40 χρόνια έκλεισε το 2002. Όταν συζητάω με ανθρώπους της Ελλάδας για το κλείσιμο μου λένε «πώς είναι δυνατόν να κλείνει μια τέτοια ιστορική υπηρεσία, που την ακούγαμε με κλειστά παράθυρα και κλειστά φώτα στα κρυφά…»
Μετά από τόσα χρόνια που ζω στη Γερμανία, ξέρω πως όταν αποφασίσει κάτι, θα το ολοκληρώσει. Το 2002 έγιναν πάρα πολλές προσπάθειες από όλους, ακόμα και από πολιτικούς υπήρχαν παρεμβάσεις για να σωθεί η υπηρεσία αλλά δεν άλλαξε τίποτα… Μακάρι να σωθεί η ελληνόφωνη υπηρεσία της DW, οι έλληνες είναι δεμένοι με αυτήν».
Γιώργος Χρηστίδης δημοσιογράφος με συνεργασίες, όπως το BBC, το Der Spiegel, ο Guardian και το ARD
«Και τι θα κάνεις από δουλειά τώρα που κλείνουν την Deutsche Welle;» με ρώτησε ανήσυχος μακρινός συγγενής μου τις προάλλες, όταν διάβασε ότι η ελληνική της υπηρεσία οδηγείται σε κλείσιμο.
Ήξερε ότι εδώ και χρόνια δουλεύω ή συνεργάζομαι με γερμανικά ΜΜΕ, και για εκείνον, όπως και για πολλούς Έλληνες, γερμανικά ΜΜΕ ίσον DeutscheWelle, ένας γενικός όρος ταυτισμένος με τα γερμανικά μέσα όπως είναι το άζαξ με τα καθαριστικά τζαμιών ή, για όσους είμαστε μιας ηλικίας, τα σπορτέξ με τα αθλητικά παπούτσια.
Δεν θα σταθώ στους ισχυρούς συναισθηματικούς και ιστορικούς λόγους που πυροδοτούν τις εύλογες αντιδράσεις, ούτε στην πολύ μεγάλη απήχηση της ελληνικής υπηρεσίας της DW, ούτε στη δεδομένη συναδελφική αλληλεγγύη. Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι πώς οι φημισμένοι για τον ορθολογισμό και την ποδοσφαιροφιλία τους Γερμανοί είναι ικανοί για ένα τόσο απίθανο γεωπολιτικό αυτογκόλ.
Η Deutsche Welle δεν είναι ένα περιττό παρακλάδι της γερμανικής δημόσιας σφαίρας. Είναι ένα ισχυρό εργαλείο ήπιας ισχύος της Γερμανίας βάσει της ίδιας της ιδρυτικής αποστολής της. Μια ανεξάρτητη, μετριοπαθής φωνή, ένα παράθυρο για τους Έλληνες στον κόσμο της γερμανικής πολιτικής και κοινωνίας και αντιστρόφως, ένα μέσο καλλιέργειας της κατανόησης και της συνεργασίας ανάμεσα σε δύο χώρες και λαούς με ειδικό βάρος στην Ευρώπη και μια ιδιαίτερη σχέση, φορτωμένη και φορτισμένη ιστορικά.
Η απώλεια της ελληνικής υπηρεσίας της DW εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση συρρίκνωσης, υποβάθμισης και υποχρηματοδότησης δημόσιων φορέων ενημέρωσης σε Ευρώπη και Αμερική, ειδικά των ανταποκριτικών τους γραφείων και των διεθνών τμημάτων, από το BBC μέχρι το NPR. Και έρχεται σε μια συγκυρία που οι πολίτες, ειδικά σε χώρες με προβληματικό μιντιακό τοπίο όπως η Ελλάδα, έχουν απόλυτη ανάγκη από φωνές που προσφέρουν αξιόπιστη, νηφάλια ενημέρωση ως ασπίδα στην παραπληροφόρηση και τη χειραγωγούμενη πληροφορία.
Έρχεται επίσης την ώρα που απολυταρχικά και ανελεύθερα καθεστώτα επενδύουν μαζικά στα δικά τους διεθνή ΜΜΕ και σε στρατιές από μποτ, τρολ και κατασκευασμένο AI περιεχόμενο. Κοντόφθαλμοι πολιτικοί και κυβερνήσεις στη Δύση θεωρούν εύκολο και πολιτικά εύπεπτο στόχο τα δημόσια ΜΜΕ στο όνομα, υποτίθεται, της δημοσιονομικής εξυγίανσης, ακριβοί στα πίτουρα και φτηνοί στ’ αλεύρι. Αλλά, όπως σοφά προειδοποιούν οι Γερμανοί, Wer am falschen Ende spart, zahlt am Ende drauf (Όσοι κάνουν λάθη καταλήγουν να πληρώνουν το τίμημα)».
Νίκος Παναγιώτου, Καθηγητής στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
«Η ενδεχόμενη διακοπή της ελληνικής υπηρεσίας της Deutsche Welle δεν συνιστά απλώς μια διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά μια απόφαση με άμεσες επιπτώσεις στη θέση της Ελλάδας στο διεθνές ενημερωτικό περιβάλλον. Δεν πρόκειται απλώς για ένα μέσο ενημέρωσης· η ίδια η λειτουργία της υπογραμμίζει τη σημασία της χώρας μας για τα διεθνή κέντρα ενημέρωσης και λήψης αποφάσεων.
Σε μια περίοδο εντεινόμενου ανταγωνισμού αφηγημάτων και πληροφοριακής επιρροής, η απώλεια ενός τέτοιου αξιόπιστου, διεθνούς δημόσιου μέσου περιορίζει τη δυνατότητα προβολής τεκμηριωμένου λόγου για κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα.
Παράλληλα, η ελληνική υπηρεσία της Deutsche Welle έχει διαχρονικά λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για την αξιόπιστη ενημέρωση, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της δημοκρατικής κουλτούρας.
Η ενδεχόμενη απουσία της δεν αφορά μόνο το κενό στην ενημέρωση, αλλά και την αποδυνάμωση μιας διεθνούς πλατφόρμας που ενισχύει την πολυφωνία και λειτουργεί ως αντίβαρο στην παραπληροφόρηση. Για τον λόγο αυτό, η διατήρησή της πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ζήτημα στρατηγικής σημασίας για τη χώρα μας».
ΤΙ ΛΕΝΕ ΤΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΜΜΕ
Η εφημερίδα ZEIΤ, στην έντυπη έκδοσή της, γράφει για το κλείσιμο του ελληνικού προγράμματους της Deutsche Welle και κάνει λόγο για «πολύ σοβαρό λάθος» και τονίζει πως η ύπαρξη της ελληνόφωνης υπηρεσίας είναι «επειγόντως απαραίτητη» στην Ελλάδα.
«Δεν μπορεί κανείς να κατανοήσει στην Ελλάδα, ενώ και στη Γερμανία δεν είναι σαφές γιατί η DW θέλει να καταργήσει ειδικά την ελληνική της υπηρεσία στο τέλος του έτους. Πέραν των παγκόσμιας εμβέλειας γλωσσών, συμπεριλαμβάνονται στην DW και λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες, όπως τα κροατικά και τα βοσνιακά, που είναι και αρκετά παρόμοια μεταξύ τους, τα μακεδονικά ή τα αμχαρικά που ομιλούνται στην Αιθιοπία. Όλα αυτά είναι πολύ αξιέπαινα, ωστόσο μεταξύ όλων αυτών των γλωσσών γιατί θεωρείται η ελληνική ως αυτή που μπορεί να αφαιρεθεί πιο εύκολα»;
Όπως επισημαίνει περαιτέρω η ZEIT, «η DW απολαμβάνει αξιοσημείωτη δημοτικότητα στην Ελλάδα. Στην τελευταία μέτρηση του σταθμού πριν από πέντε χρόνια, το 43% των Ελλήνων χρησιμοποιούσε τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές υπηρεσίες της. Έκτοτε, η ελληνική υπηρεσία έχει ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».
Αυτό που φαίνεται περιττό στη Γερμανία, είναι σημαντικό αλλού
Η ZEIT υπενθυμίζει ακόμα πως «οι παλαιότεροι φίλοι της DW στην Ελλάδα θυμούνται τον σημαντικό ρόλο που διετέλεσε κατά τη διάρκεια της χούντας. Τότε πολλοί Έλληνες δημοσιογράφοι βρήκαν καταφύγιο στην DW και μετέδιδαν ελεύθερα από την Κολωνία προς την πατρίδα τους.
Ωστόσο, δεν χρειάζεται να πάει κανείς τόσο πίσω για να θελήσει να υπάρχει μια ανεξάρτητη φωνή στην Ελλάδα. Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης βρίσκονται υπό τριπλή πίεση: από επιχειρηματίες, που χρησιμοποιούν τα μέσα για πολιτικούς και οικονομικούς σκοπούς, από το κράτος, που προσπαθεί να παρεμβαίνει στις συντακτικές ομάδες, αλλά και από όσους μηνύουν και εκφοβίζουν ανεξάρτητους δημοσιογράφους. Σύμφωνα με τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα, η Ελλάδα βρίσκεται τελευταία στην ΕΕ αναφορικά με την ελευθερία του Τύπου και παγκοσμίως στη διόλου τιμητική 89η θέση.
Βάσει των ανωτέρω, προς όφελος δηλαδή των διμερών σχέσεων Ελλάδας-Γερμανίας, της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας αλλά και για λόγους γεωπολιτικούς, η διατήρηση της ελληνικής υπηρεσίας της DW «όσο περιττή και αν φαίνεται σε κάποιους από εμάς στη Γερμανία, είναι πολύ σημαντική για άλλους».
Frankfurter Allgemeine Zeitung: «Η κατάργηση του Ελληνικού Προγράμματος της DW αποτελεί μοιραίο λάθος»
«Μετά από 60 χρόνια η Deutsche Welle καταργεί το Ελληνικό Πρόγραμμα. Στην Ελλάδα, Αριστεροί και Συντηρητικοί προβάλλουν αντίσταση», διαβάζουμε στον υπότιτλο ολοσέλιδου άρθρου της Frankfurter Allgemeine Zeitung με τίτλο «Πυλώνας Αξιοπιστίας». Στην ιστοσελίδα της εφημερίδας το ίδιο άρθρο έχει τίτλο «Η κατάργηση του Ελληνικού Προγράμματος της DW αποτελεί μοιραίο λάθος»:
«Στη Γερμανία, η απόφαση της Deutsche Welle, να καταργήσει το ελληνόφωνο πρόγραμμα τέλη του έτους δεν έλαβε ιδιαίτερη δημοσιότητα. Το αντίθετο συνέβη στην Ελλάδα. Ένας ευρύς συνασπισμός πολιτικών, δημοσιογράφων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών προσπαθεί να ανατρέψει την απόφαση.
Η διεύθυνση της DW αναφέρει ότι η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και εδώ και δεκαετίες, σταθερή δημοκρατία με ένα ποικιλόμορφο τοπίο μέσων ενημέρωσης, γι’ αυτό και η DW προχωρά τώρα σε περικοπές».
Ο συντάκτης του άρθρου και ανταποκριτής της FAZ εκτιμά ότι το ελληνικό τοπίο μέσων ενημέρωσης, το οποίο φέρει σφραγίδα “ολιγαρχών”, όπως χαρακτηρίζει τους εύπορους επιχειρηματίες που ελέγχουν αρκετά μέσα ενημέρωσης, «θα υποστεί ζημιά εάν διακοπεί το ελληνικό πρόγραμμα της Deutsche Welle. Αυτό συμβαίνει επειδή η ελληνική συντακτική ομάδα της Deutsche Welle δεν εξαρτάται από μεγιστάνες της ναυτιλίας ή κομματικούς αξιωματούχους. Έχει τη δυνατότητα να ασχοληθεί με θέματα που δεν καλύπτονται από πολλά τηλεοπτικά κανάλια. Επιπλέον, η DW θεωρείται μετριοπαθής φωνή, ειδικά σε δύσκολες περιόδους, όπως η ελληνική κρίση χρέους από το 2009 έως το 2016. Εκείνη την εποχή, ήταν συχνές οι υπερβολές στα μέσα ενημέρωσης και των δύο χωρών.
Με πληροφορίες από DW, Η Καθημερινή, Το Βήμα
