Μετεωρολόγοι και social media: Κολυδάς, Αρναούτογλου και Ρήγου εξηγούν τη νέα εποχή της παρουσίασης καιρού

«Ας μπω στο facebook για να δω τι καιρό θα κάνει σήμερα…».

Αυτό μπορεί να ακουστεί σχεδόν για κάθε μετεωρολόγο, που έχει μεταφέρει την πρόγνωση του καιρού από το στούντιο στην… οθόνη μας.

Κάποτε, ο μόνος τρόπος για να μάθουμε τον καιρό ήταν όταν δίναμε τηλεοπτικό ραντεβού, μετά το δελτίο ειδήσεων, και παρακολουθούσαμε μέσα σε λίγα λεπτά το μετεωρολόγο με έναν χάρτη να εξηγεί τα καιρικά φαινόμενα.

Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην δουλειά των μετεωρολόγων και σήμερα, δεν χρειάζεται να περιμένουμε την τηλεόραση για να μάθουμε τι θερμοκρασία θα κάνει τις επόμενες μέρες, αν θα φυσάει, ή αν θα βρέχει για να μπορέσουμε να πάμε μια βόλτα ή εκδρομή.

Το μοτίβο έχει μεταλλαχθεί.

Πλέον με αναρτήσεις ή και σύντομα reels, οι μετεωρολόγοι εξηγούν το πώς θα κινηθεί για παράδειγμα η  κακοκαιρία, ενημερώνουν τον κόσμο με πιο ευθύ και φυσικά πιο γρήγορο τρόπο.

Το επάγγελμα του μετεωρολόγου, για πολλούς, έχει μετεξελιχθεί κατά κάποιον τρόπο σε «influencer», καθώς είναι πλέον περισσότερο αναγνωρίσιμος και οι περισσότεροι χρήστες του διαδικτύου τον αναζητούν για να πάρουν τις πληροφορίες που θέλουν.

Αυτή είναι μια πραγματικότητα, των τελευταίων περισσότερο δεκαετιών, σε μια εποχή που ούτως ή άλλως έχουν ψηφιοποιηθεί, η ενημέρωση περνά από το διαδίκτυο, από το σκρολάρισμα και από τα social media.

Ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης

«Θα μας πάρει τις δουλειές το AI;» Είναι μια ερώτηση που αιωρείται σχεδόν για κάθε επάγγελμα.

Στην περίπτωση, όμως, των μετεωρολόγων, η απάντηση δεν είναι τόσο απλή. Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη δεν ήρθε να τους αντικαταστήσει – ήρθε να τους αλλάξει και με κάποιον τρόπο να τους βοηθήσει.

Οι προγνώσεις καιρού βασίζονται εδώ και χρόνια σε μοντέλα και αλγορίθμους. Αυτό που έχει αλλάξει, δεν είναι τόσο το “τι” προβλέπεται, αλλά το “πώς” φτάνει στον κόσμο. Και εκεί είναι που ο μετεωρολόγος μετατρέπεται σε κάτι περισσότερο από επιστήμονας: Γίνεται αφηγητής.

Σε μια εποχή όπου το attention span μετριέται σε δευτερόλεπτα, η πρόγνωση δεν αρκεί να είναι σωστή. Πρέπει να είναι κατανοητή, άμεση, και – πολλές φορές – ελκυστική. Ένα reel με ξεκάθαρο μήνυμα μπορεί να έχει μεγαλύτερη απήχηση από ένα πλήρες δελτίο καιρού. Και κάπου εκεί, η επιστήμη συναντά την επικοινωνία.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι και η ουσία της αλλαγής: ο μετεωρολόγος του 2026 δεν είναι μόνο αυτός που “ξέρει τον καιρό”, αλλά αυτός που μπορεί να τον εξηγήσει μέσα σε 30 δευτερόλεπτα, σε μια οθόνη κινητού, ανάμεσα σε δεκάδες άλλα videos.

Γιατί το ερώτημα δεν είναι αν το AI θα αντικαταστήσει τους μετεωρολόγους. Το ερώτημα είναι ποιος θα καταφέρει να παραμείνει relevant σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία υπάρχει παντού – αλλά η προσοχή πουθενά.

Σάκης Αρναούτογλου, Θοδωρής Κολυδάς και Χριστίνα Ρήγου εξηγούν στην parallaxi τον ρόλο των social media στη μετεωρολογία

Σάκης Αρναούτογλου: «Δεν υπάρχει μόνο ενημέρωση. Υπάρχει συζήτηση, ανταλλαγή απόψεων, ερωτήματα. Η ταχύτητα πολλές φορές σε παρασύρει»

Τα social media έχουν αλλάξει πολύ τον τρόπο που φτάνει σήμερα ο καιρός στον κόσμο. Η πληροφορία μπορεί να φτάσει άμεσα, τη στιγμή που εξελίσσεται ένα φαινόμενο, και αυτό έχει μεγάλη σημασία, ειδικά όταν μιλάμε για πιο έντονες καταστάσεις. Η ενημέρωση δεν σταματά πια σε ένα δελτίο.

Είναι συνεχής και ο κόσμος τη θέλει εκείνη τη στιγμή. Αυτό φαίνεται και στην πράξη μέσα από τις μετεοδιαδικτυακές κοινότητες που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια.

Στη σελίδα μου στο Facebook, όπου συμμετέχουν περίπου 400.000 άνθρωποι, αυτό φαίνεται καθημερινά. Δεν υπάρχει μόνο ενημέρωση. Υπάρχει συζήτηση, ανταλλαγή απόψεων, ερωτήματα. Σε περιπτώσεις κακοκαιρίας, φίλοι της σελίδες στέλνουν αναφορές καιρού σε πραγματικό χρόνο από διάφορες περιοχές, κάτι που βοηθά ουσιαστικά, ιδιαίτερα όταν κάποιος ταξιδεύει και θέλει να ξέρει τι θα συναντήσει μπροστά του. Ταυτόχρονα είναι μια ευκαιρία να ειπωθούν τα πράγματα πιο απλά.

Ο καιρός δεν είναι κάτι μακρινό ή δύσκολο. Είναι κομμάτι της καθημερινότητας και πρέπει να εξηγείται έτσι ώστε να γίνεται κατανοητός από όλους.Υπάρχει όμως και μια παγίδα. Η ταχύτητα πολλές φορές σε παρασύρει. Βλέπουμε υπερβολές, τίτλους που τραβούν την προσοχή ή εκτιμήσεις που γίνονται πολύ γρήγορα. Εκεί χρειάζεται μέτρο. Όταν μιλάς για τον καιρό, υπάρχει ευθύνη, γιατί μπορεί να επηρεάσει αποφάσεις και κινήσεις του κόσμου.

Η αξιοπιστία δεν είναι κάτι που διαπραγματεύεται. Η μετάβαση σε αυτό το περιβάλλον δεν έγινε από τη μια στιγμή στην άλλη. Ήταν όμως μια φυσική εξέλιξη. Η επικοινωνία έγινε πιο άμεση, πιο κοντά στον κόσμο, γιατί έτσι ενημερώνεται πλέον η κοινωνία. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη εδώ και θα τη δούμε ακόμη περισσότερο μπροστά μας. Βοηθά πολύ στην επεξεργασία των δεδομένων και στην ταχύτητα. Από μόνη της όμως δεν αρκεί.

Η εμπειρία και η κρίση παραμένουν καθοριστικές για το πώς θα διαβαστούν σωστά τα δεδομένα και πώς θα μεταφερθούν στον κόσμο. Εκεί είναι η ουσία.

Θοδωρής Κολυδάς: «Υπάρχουν και τα υπέρ και τα κατά στα social media»

«Σίγουρα, ένα πολύ θετικό στοιχείο είναι η ταχύτητα και η αμεσότητα στην ενημέρωση. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα μπορείς να μεταφέρεις αυτό που θέλεις στο κοινό.

Σήμερα, η πρόγνωση γίνεται πιο αβίαστα. Στα social media και γενικότερα στο διαδίκτυο, η οπτικοποίηση παίζει πολύ σημαντικό ρόλο – έχουμε μάθει να “μιλάμε” μέσα από εικόνες – και αυτό βοηθάει τον κόσμο να αντιληφθεί καλύτερα πώς θα εξελιχθεί ο καιρός.

Όταν ήμουν διευθυντής της ΕΜΥ, είχα ζητήσει να μην υπάρχει μόνο το κείμενο, αλλά να συνοδεύεται και από εικόνες, σύμβολα και μια πιο οπτικοποιημένη παρουσίαση. Έτσι, ο αποδέκτης κατανοεί πολύ πιο εύκολα την πληροφορία.

Το ζήτημα είναι ότι στον γραπτό λόγο έχεις τη δυνατότητα να εκφράσεις πιο συγκεκριμένα πράγματα, όπως για παράδειγμα ότι υπάρχει 60% πιθανότητα βροχής. Στον προφορικό λόγο, όμως, συχνά δεν λειτουργούμε με πιθανότητες – δημιουργείται η εντύπωση ότι αυτό που λέμε θα συμβεί οπωσδήποτε.

Γι’ αυτό και ο λόγος μας πρέπει να είναι πιο προσεκτικός και μετρημένος. Αυτό, βέβαια, δεν κατακτάται άμεσα. Χρειάζεται χρόνος για να μπορέσεις να μεταφέρεις τέτοιου είδους πληροφορία με σαφήνεια στο κοινό.

Η προσαρμογή στον κόσμο των social media και της τεχνολογίας δεν ήταν εύκολη, απαιτούσε πολλή δουλειά. Υπήρξε μια περίοδος, γύρω στο 2005, που προσπαθούσα με διάφορες “πατέντες” να συνδέσω το κινητό με callback server, να κατεβάζω δεδομένα και να τα συνδέω με φορητό υπολογιστή, ώστε να μπορώ να παρακολουθώ ζωντανά τον καιρό και να ενημερώνω τον κόσμο, ακόμη και σε αγώνες αυτοκινήτων, όπου παρείχα υποστήριξη σε ομάδα. Ήταν μια απαιτητική διαδικασία, αλλά σταδιακά η τεχνολογία εξελίχθηκε και μας διευκόλυνε. Προσωπικά, ήθελα αυτή η μετάβαση να γίνει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, πιστεύω ότι θα βοηθήσει πάρα πολύ τη δουλειά μας. Οι παλαιότεροι μετεωρολόγοι δουλεύαμε με δεδομένα όπως τα ERA5, δηλαδή σύνολα δεδομένων δεκαετιών που περιγράφουν διαφορετικούς τύπους καιρικών συνθηκών που επηρεάζουν τη χώρα. Για παράδειγμα, όταν επικρατεί πολύ ισχυρός βοριάς, γνωρίζουμε ότι επηρεάζονται κυρίως τα ανατολικά και τα νότια τμήματα της Ελλάδας. Υπάρχουν και άλλες χαρακτηριστικές περιπτώσεις, όπως ο λεγόμενος «καιρός του Π».

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναγνωρίζει ότι τις επόμενες ημέρες θα επικρατήσει ένα συγκεκριμένο μοτίβο, όπως ένα σύστημα βορείου ρεύματος ή κάποιο άλλο καιρικό φαινόμενο, και να το συνδέει με αντίστοιχες καταστάσεις του παρελθόντος, όπου είχαν εκδηλωθεί πλημμύρες ή έντονες καταιγίδες. Με αυτόν τον τρόπο, δίνει ένα έγκαιρο σήμα ώστε να υπάρχει καλύτερη προετοιμασία.

Προσωπικά χρησιμοποιώ την τεχνητή νοημοσύνη σε μεγάλο βαθμό. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων επίσης την αξιοποιεί, ενώ από πέρυσι διατίθεται δωρεάν σχετικός κώδικας προς χρήση από μετεωρολογικές υπηρεσίες. Στην ΕΜΥ, ωστόσο, δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως».

Χριστίνα Ρήγου: «Τα social media είναι ένα δίκοπο μαχαίρι»

«Σίγουρα τα social media βοηθούν αρκετά στη δουλειά μας, κυρίως σε ό,τι αφορά την άμεση μετάδοση της πληροφορίας. Ειδικά σε περιπτώσεις έκτακτων φαινομένων, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών. Μας δίνουν τη δυνατότητα να μεταφέρουμε άμεσα τι συμβαίνει, ακόμη και σε πραγματικό χρόνο, σε μια κακοκαιρία που εξελίσσεται ώρα με την ώρα.

Παράλληλα, μας φέρνουν πιο κοντά στο κοινό. Πολλές φορές βοηθούν τους πολίτες να κατανοήσουν βασικές έννοιες και καιρικά φαινόμενα, καθώς έχουμε τη δυνατότητα να εξηγήσουμε πιο απλά και πιο άμεσα γιατί συνέβη κάτι.

Βέβαια, υπάρχουν και αρνητικές πλευρές. Τα social media είναι ένα δίκοπο μαχαίρι. Μεγάλη πρόκληση αποτελεί η παραπληροφόρηση, τόσο από μη ειδικούς όσο και από την αναπαραγωγή που γίνεται σε διάφορα sites. Είναι εύκολο να διακινηθεί μια ανακρίβεια ή μια υπερβολική πρόβλεψη, χωρίς να υπάρχει κάτι πραγματικά ανησυχητικό. Συχνά αυτό σχετίζεται με τους τίτλους, οι οποίοι παρουσιάζουν μια κατάσταση πιο “φουσκωμένη” από ό,τι είναι. Είναι ένα γενικότερο φαινόμενο και δεν αφορά αποκλειστικά τους δημοσιογράφους.

Για παράδειγμα, μπορεί εγώ να δημοσιεύσω ένα κείμενο 600 λέξεων, αλλά ένας χρήστης να σταθεί μόνο στον τίτλο και να το ερμηνεύσει διαφορετικά, χωρίς να διαβάσει την ανάλυση. Αυτό είναι κάτι που συνηθίζουμε όλοι – να διαβάζουμε τίτλους και να συνεχίζουμε το scrolling. Γι’ αυτό και προσωπικά είμαι πολύ προσεκτική, ώστε να μη δημιουργούνται λανθασμένες εντυπώσεις. Αυτή θεωρώ ότι είναι και η μεγαλύτερη παγίδα των social media.

Η προσαρμογή στα social δεν είναι εύκολη υπόθεση. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στον τρόπο διατύπωσης, ώστε να μην παρεξηγηθεί αυτό που θέλεις να πεις. Όταν βρίσκεσαι σε μια ζωντανή εκπομπή, έχεις τη δυνατότητα να εξηγήσεις και να αναλύσεις κάτι περαιτέρω. Στον γραπτό λόγο, όμως, όλα πρέπει να είναι πιο απλά, λιτά και ξεκάθαρα, ώστε να γίνονται άμεσα κατανοητά.

Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, ο ρόλος της είναι κομβικός. Ήδη υπάρχουν μοντέλα που βασίζονται σε αυτήν, κυρίως στον ερευνητικό τομέα, όπου αξιοποιούνται δεδομένα δεκαετιών για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Προσωπικά δεν τα παρακολουθώ στενά, όμως είναι σαφές ότι πρόκειται για έναν τομέα που θα εξελιχθεί σημαντικά.

Παρόλα αυτά, η χρήση της απαιτεί προσοχή. Βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή και υπάρχουν επιφυλάξεις. Με τον χρόνο, όμως, θα κατανοήσουμε καλύτερα τις δυνατότητές της και θα μπορέσουμε να την αξιοποιήσουμε με τον σωστό τρόπο».