«Δεν εορτάζει και δεν δέχεται επισκέψεις» – Όταν οι εφημερίδες είχαν στήλες δήλωσης μη εορτασμού
Τότε που τα σπίτια άνοιγαν στις γιορτές και οι επισκέψεις -και μάλιστα χωρίς ενημέρωση- ήταν άγραφος νόμος
Μια από τις συνήθειες που θυμούνται οι παλαιότεροι και η οποία χάνεται στις ημέρες μας είναι οι επισκέψεις σε σπίτια την ημέρα των ονομαστικών εορτών.
Συγγενείς, γείτονες, φίλοι, συνεργάτες και συνάδελφοι μπορούσαν να επισκεφθούν ένα η και περισσότερα σπίτια ατόμων που είχαν την ημέρα εκείνη την ονομαστική τους εορτή.
Ήταν άγραφος νόμος – έθιμο εκείνη την ημέρα να δέχεσαι κόσμο ειδικά αν η γιορτή ήταν μεγάλης σημασίας π.χ. Άγιος Δημήτριος, Κωνσταντίνου και Ελένης, Άγιος Γεώργιος, Δεκαπενταύγουστος.
Η μητέρα και ο πατέρας μου ξεκινούσαν τις προετοιμασίες για την γιορτή του Αι Γιάννη αρκετές ημέρες πριν. Στο σπίτι μας τον παλιό καιρό οι επισκέψεις ξεκινούσαν από νωρίς το απόγευμα για γλυκό και καφέ και συνέχιζαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες τις επόμενης. Υπήρχαν χρονιές που το σαλόνι το καθιστικό και η τραπεζαρία συγκέντρωναν 30 και 40 άτομα.
Πολλές διαφορετικές σαλάτες, μεζέδες, φαγητό, κρασί, οινοπνευματώδη μουσική και χορός. Την δεκαετία του 1970 – 1980 οι άνθρωποι διασκέδαζαν περισσότερο εντός της οικίας του και οι καλεσμένοι θεωρούνταν κάτι δεδομένο πως μπορούν απλά να χτυπήσουν την πόρτα. Η παρέα έφερνε ένα μπουκάλι κρασί ή ένα συμβολικό δώρο και οι γιορτές αποκτούσαν πραγματικά μεγάλη σημασία.
Σήμερα ένα τηλέφωνο, ένα μήνυμα η ακόμα χειρότερα ένα post με χρόνια πολλά στο Facebook αρκεί για να βγει κανείς από την υποχρέωση, σε αντίθεση με παλαιότερα που τις συναντήσεις αυτές περίμενε ο κόσμος με λαχτάρα.
Για το λόγο αυτό οι εφημερίδες της εποχής είχαν μια γνωστή στήλη που δεν υπάρχει πλέον και δεν είναι άλλη από τις «αναγγελίες μη εορτασμού» στις οποίες κοσμικοί, επιχειρηματίες, πολιτικοί, δικηγόροι, ιατροί αλλά και απλοί πολίτες πλήρωναν τις εφημερίδες για να δημοσιεύσουν τις ημέρες των μεγάλων ονομαστικών εορτών μια δήλωση μη εορτασμού.
Αυτός που θα αγόραζε εφημερίδα εκείνη την ημέρα μπορούσε να διαβάσει ποιος συμπολίτης του δεν θα δεχτεί επισκέψεις για να μην περάσει να κεραστεί και να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις.
Ο βασικότερος λόγος για μη εορτασμό ήταν το πένθος – αν κάποιος είχε χάσει κάποιο στενό του πρόσωπο και δεν επιθυμούσε να γιορτάσει αλλά και για λόγους υγείας.
Κάποιο ταξίδι η μεγάλος φόρτος εργασίας μπορεί να ήταν επίσης από τους λόγους μη εορτασμού. Στην στήλη δημοσιευόταν ονοματεπώνυμο πατρώνυμο επάγγελμα και διεύθυνση κατοικίας.
Μπορεί να φαντάζει σήμερα περίεργο και όμως σε μια εποχή έντονης κοινωνικότητας ήταν χρήσιμη μια τέτοια στήλη η οποία σταδιακά καταλάμβανε όλο και μικρότερο χώρο μέχρι που εξαφανίστηκε μαζί με την εποχή των επισκέψεων σε σπίτια.
