Δικαιώματα επιβατών αεροπορικών εταιρειών: Όσα πρέπει να γνωρίζεις
Οι κανόνες για χειραποσκευές και οι πολιτικές «μη εμφάνισης»
Τα δικαιώματα επιβατών αεροπορικών εταιρειών που ισχύουν σήμερα μπορείτε να τα διαβάσετε αναλυτικά εδώ. Πρέπει όμως να ενημερώσουμε τους καταναλωτές, ότι σε Ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει συμφωνία για αναθεώρηση του Κανονισμού για τα δικαιώματα αυτά, η οποία θα δημοσιοποιηθεί και θα ισχύσει σύντομα. Διαβάστε παρακάτω τα προβλήματα και τις απαντήσεις που δίνονται μέσα από την αναθεώρηση του Κανονισμού αυτού.
Τα επιχειρηματικά μοντέλα των αεροπορικών εταιρειών βασίζονται ολοένα και περισσότερο στην επιβολή πρόσθετων χρεώσεων για υπηρεσίες όπως οι χειραποσκευές, ή η επιλογή θέσης, καθώς και στην εμπορευματοποίηση βασικών αναγκών των επιβατών. Αυτό δεν συνεπάγεται μόνο σημαντικό πρόσθετο κόστος, για τους επιβάτες, αλλά και μειωμένη διαφάνεια, ως προς τη διαμόρφωση των τιμών και περιορισμένη δυνατότητα άσκησης των δικαιωμάτων τους. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να ορίσουν τις ελάχιστες υπηρεσίες που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στον αεροπορικό ναύλο, καθώς και τις προαιρετικές πρόσθετες υπηρεσίες, των οποίων η τιμή θα πρέπει να εμφανίζεται με σαφήνεια μαζί με την τελική τιμή. Αυτό θα βελτιώσει τη διαφάνεια για τους επιβάτες.
Ταξιδέψτε ελαφρά, πληρώστε ακριβά: η ανάγκη για νομική σαφήνεια στους κανόνες για τις χειραποσκευές
Οι διαφορετικές πολιτικές αποσκευών των αεροπορικών εταιρειών προκαλούν σύγχυση και αποτελούν πηγή ταλαιπωρίας, κατά την κράτηση, τον έλεγχο εισιτηρίων και αποσκευών, καθώς και την επιβίβαση. Αυτή η πρακτική έχει ως αποτέλεσμα ένα σταθερά αυξανόμενο αριθμό καταγγελιών και σημαντική οικονομική ζημία, για τους επιβάτες.
Με βάση την έρευνα της BEUC – Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών- “Fly light, Pay heavy”, οι χρεώσεις για τις χειραποσκευές διαφέρουν ανάλογα με την αεροπορική εταιρεία, τον προορισμό, τη δυναμική τιμολόγηση, την εποχικότητα, το κανάλι κράτησης κ.λπ.
• Πάνω από 480 εκατομμύρια επιβάτες επηρεάστηκαν μόνο το 2024.
• Πάνω από 36 δισεκατομμύρια, είναι οι πιθανές οικονομικές απώλειες, για τους επιβάτες.
Σύμφωνα με έρευνες Ενώσεων Καταναλωτών- μελών της BEUC:
• 92% των καταναλωτών, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιθυμούν τυποποιημένους κανόνες σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες
• 90% των καταναλωτών, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πιστεύουν ότι η χειραποσκευή θα πρέπει να αποτελεί μέρος της τιμής του εισιτηρίου
• 73% των καταναλωτών, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θεωρούν ότι τα τέλη αποσκευών χρησιμοποιούνται για να παραπλανούν τους επιβάτες και να αυξάνουν τα κέρδη.
Καθισμένοι μαζί με την οικογένειά σας: από τα υλικοτεχνικά στα οικονομικά εμπόδια.
Μία αυξανόμενη τάση είναι η χρέωση των καταναλωτών, για την επιλογή των θέσεών τους. Οι χρεώσεις μπορεί να είναι σημαντικές, ανάλογα με την αεροπορική εταιρεία, το δρομολόγιο και το ναύλο. Αυτό ισχύει, πλέον και για τους επιβάτες που επιθυμούν να καθίσουν δίπλα σε άτομα της ίδιας κράτησης, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών.
Σύμφωνα με ανάλυση της BEUC, για τις πρακτικές 29 αεροπορικών εταιρειών:
• 80–200€ είναι η μέση πρόσθετη χρέωση, για οικογένεια τεσσάρων ατόμων. Σε κάποιες περιπτώσεις αυτή υπερβαίνει τα €300.
• Η συνολική πρόσθετη χρέωση μπορεί να ανέρχεται στο 30–50% της αρχικής τιμής του εισιτηρίου.
• Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες χρεώνουν, επίσης, τέλη βρεφών, για παιδιά κάτω των 2 ετών.
Πολιτικές «μη εμφάνισης»: ευρέως διαδεδομένες και με σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο στους καταναλωτές
Οι αεροπορικές εταιρείες χρησιμοποιούν ρήτρες «μη εμφάνισης», κατά την πώληση των εισιτηρίων τους, οι οποίες μπορεί να έχουν σημαντικές οικονομικές συνέπειες, για τους καταναλωτές. Εάν οι επιβάτες χάσουν το πρώτο σκέλος ενός δρομολογίου, με πολλαπλά σκέλη, ενδέχεται να διαπιστώσουν, όταν φθάσουν στο αεροδρόμιο, για να επιβιβαστούν στο επόμενο σκέλος, ότι ολόκληρο το εισιτήριό τους έχει ακυρωθεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις, αναγκάζονται είτε να αγοράσουν νέο εισιτήριο την τελευταία στιγμή, είτε να καταβάλουν επιπλέον χρήματα προκειμένου να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν το αρχικό εισιτήριο.
Οι επιβάτες υφίστανται μέση οικονομική ζημία €770 ανά κράτηση, όταν οι αεροπορικές εταιρείες αδυνατούν να παράσχουν επαναδρομολόγηση, φροντίδα και συνδρομή, συχνό αποτέλεσμα των πολιτικών «μη εμφάνισης».
Σύμφωνα με την ανάλυση της BEUC για τις πρακτικές 29 αεροπορικών εταιρειών:
• 76% των αεροπορικών εταιρειών περιλαμβάνουν ρήτρα «μη εμφάνισης» στους όρους τους.
• 4 από τις 29 διαθέτουν ασαφείς συμβατικές ρήτρες, που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως ρήτρες «μη εμφάνισης».
• Μόνο 3 από τις 29 δεν εφαρμόζουν πολιτική «μη εμφάνισης».
• Μόνο 1 από τις 29 ενημερώνει ρητά τους καταναλωτές, για την ύπαρξη της πολιτικής «μη εμφάνισης».
Οι περιπτώσεις «μη εμφάνισης» έχουν κηρυχθεί παράνομες και μη εκτελεστές στην Αυστρία, τη Γερμανία και την Ισπανία.
Οι καταναλωτές ζητούσαμε, εδώ και χρόνια:
• Να διασφαλιστεί ότι θα μπορούμε να φέρουμε μαζί μας ένα μικρό προσωπικό αντικείμενο και μία χειραποσκευή επί του αεροσκάφους, χωρίς πρόσθετο κόστος, ως μέρος της βασικής τιμής του εισιτηρίου. Και τα δύο αντικείμενα πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ασφάλειας και τις μέγιστες επιτρεπόμενες διαστάσεις και το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος, που καθορίζει ο μεταφορέας.
• Να αποτραπεί η χρέωση, για επιλογή θέσεων, από τις αεροπορικές εταιρείες, για όσους περιλαμβάνονται στην ίδια κράτηση προκειμένου να καθίσουν μαζί, ιδίως των οικογενειών με παιδιά. Οι χρεώσεις αυτές είναι αθέμιτες και ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια.
• Να απαγορευθούν οι ρήτρες «μη εμφάνισης» για όλους τους τύπους πτήσεων και ταξιδιών, π.χ. απευθείας δρομολόγια «από σημείο σε σημείο» και συνδεδεμένες πτήσεις.
Στις 20 Μάϊου 2026, ανακοινώθηκαν οι προτάσεις της Κυπριακής Προεδρίας για την αναθεώρηση του Κανονισμού για τα Δικαιώματα των Επιβατών Αεροπορικών Μεταφορών. Επειδή η πρόταση υποβάθμιζε τα υφιστάμενα δικαιώματα επιβατών, το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών υπέγραψε μαζί με 31 Ενώσεις Καταναλωτών – μέλη της BEUC, κοινή, ανοιχτή έκκληση προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατήρηση και ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών.
Για να αντικρούσουμε, λοιπόν, την πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας, δημοσιεύσαμε την παρακάτω ανοιχτή – κοινή έκκληση, ζητώντας:
- Διατήρηση των ισχυόντων ορίων και ποσών αποζημίωσης
- Ευθυγράμμιση του καταλόγου έκτακτων περιστάσεων με τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ
- Διασφάλιση αποτελεσματικής εφαρμογής μέσω προσυμπληρωμένων εντύπων αποζημίωσης και επιστροφής χρημάτων και δεσμευτικών υποχρεώσεων
- Απαγόρευση άδικων πρόσθετων χρεώσεων και αθέμιτων πρακτικών
- Επέκταση του πεδίου εφαρμογής του Κανονισμού σε όλες τις πτήσεις προς την Ε.Ε.
- Ενδυνάμωση των δικαιωμάτων των επιβατών με αναπηρίες, μειωμένη κινητικότητα και μικρά παιδιά.
Μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις, στις 15 Ιουνίου 2026, οι νομοθέτες (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο), συμφώνησαν να ενδυναμώσουν βασικά δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών εταιρειών μέσα από νομοθετικές βελτιώσεις.
Οι επιβάτες θα συνεχίσουν να έχουν τα δικαιώματα για αποζημίωση που είναι νομοθετημένα. Οι διαπραγματεύσεις για την τροποποίηση αυτών των δικαιωμάτων κράτησαν περίπου μια δεκαετία. Οι αποζημιώσεις που δικαιούνται οι επιβάτες είναι:
• 250 ευρώ για πτήση από 0 – 1.500 χλμ όταν υπάρχει 3ωρη καθυστέρηση, ή ακύρωση.
• 400 ευρώ για πτήση από 1.500 – 3.500 χλμ όταν υπάρχει 3ωρη καθυστέρηση, ή ακύρωση.
• 600 ευρώ για πτήση πάνω από 3.500 χλμ όταν υπάρχει 4ωρη καθυστέρηση, ή ακύρωση.
Οι αεροπορικές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να δίνουν ξεκάθαρες οδηγίες στους επιβάτες για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούν να αιτηθούν αποζημίωση, μέσα σε 96 ώρες. Η αεροπορική εταιρία μπορεί να προσφέρει στον επιβάτη την επιλογή ενός voucher αξίας τουλάχιστον ίσης με την αποζημίωση που δικαιούται. Το voucher θα έχει διάρκεια 12 μηνών και θα απαιτεί την ξεκάθαρη αποδοχή από τον επιβάτη.
Οι νομοθέτες ξεκαθάρισαν, ότι ο κατάλογος των έκτακτων περιστάσεων συνεχίζει να συμμορφώνεται με τις αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει, ότι οι αεροπορικές εταιρείες δε θα μπορούν να αρνηθούν αποζημίωση χωρίς να δώσουν σοβαρή αιτιολόγηση.
Οι νομοθέτες απαγόρευσαν την χρέωση θέσεων για παιδιά κάτω των 14 ετών, όταν κάθονται δίπλα στον συνοδό τους, τις χρεώσεις για την εκτύπωση των δελτίων επιβίβασης στο αεροδρόμιο, τις χρεώσεις για διορθώσεις στα ονόματα των επιβατών εφόσον αυτές γίνουν 4 ώρες πριν την αναχώρηση.
Επίσης οι νομοθέτες, απαγόρευσαν τη ρήτρα μη εμφάνισης. Έτσι, οι επιβάτες δε θα χάνουν το εισιτήριο της επιστροφής, ή το εισιτήριο του υπολοίπου τμήματος της διαδρομής.
Οι νομοθέτες εισήγαγαν μια ειδική εθελοντική σήμανση για τις αεροπορικές εταιρείες, ώστε οι επιβάτες να γνωρίζουν εάν η αεροπορική εταιρεία με την οποία θα ταξιδέψουν, είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει τον Κανονισμό για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών εταιρειών.
Τέλος οι νομοθέτες επέβαλαν διαφάνεια στη κοστολόγηση των εισιτηρίων, η οποία περιλαμβάνει και τις χειραποσκευές. Οι αεροπορικές εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να αναγράφουν, από την αρχή τις τιμές, για τις χειραποσκευές έτσι ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να συγκρίνουν εύκολα τις προσφορές και να αποφεύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις κατά τη διάρκεια της αγοράς των εισιτηρίων. Δυστυχώς δε καταφέραμε να υποχρεώσουμε όλες τις αεροπορικές εταιρείες να επιτρέπουν μια δωρεάν χειραποσκευή αλλά θα μπορούν να προσφέρουν ναύλους χωρίς χειραποσκευές.
Για καταγγελίες ή περισσότερες πληροφορίες, ας απευθυνθούμε στο ΚΕ.Π.ΚΑ., τηλ. 2310-233333, ώρες 09:00 – 14:30.
