Γιατί όλοι μαγειρεύουν ξανά στο σπίτι;
Και όχι, δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη τάση των social media.
Πριν από λίγα χρόνια, το πιο συνηθισμένο ερώτημα μιας παρέας ήταν «τι παραγγέλνουμε;».
Σήμερα, ολοένα και περισσότεροι ανταλλάσσουν συνταγές, αγοράζουν καλύτερα μαχαίρια, ψάχνουν το ιδανικό ελαιόλαδο ή δοκιμάζουν εκείνο το viral ζυμαρικό που είδαν στο TikTok.
Η κουζίνα, που για χρόνια έμοιαζε να έχει παραχωρήσει τη θέση της στις πλατφόρμες delivery, επιστρέφει στο επίκεντρο της καθημερινότητας.
Και όχι, δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη τάση των social media.
Σύμφωνα με έρευνα της 84.51°, της εταιρείας καταναλωτικών αναλύσεων της αμερικανικής αλυσίδας Kroger, το 46% των καταναλωτών δηλώνει ότι πλέον μαγειρεύει τα περισσότερα γεύματά του από την αρχή, χρησιμοποιώντας λιγότερα έτοιμα προϊόντα. Λίγα χρόνια πριν, το ποσοστό αυτό ήταν αισθητά χαμηλότερο. Παράλληλα, τέσσερις στους δέκα καταναλωτές δηλώνουν ότι έχουν περιορίσει τις εξόδους για φαγητό και τις παραγγελίες delivery εξαιτίας της ακρίβειας.
Με απλά λόγια, το delivery δεν σταμάτησε να είναι η εύκολη λύση απλώς, έπαψε να είναι αυτονόητο.
Η οικονομία έφερε την αλλαγή
Η αύξηση του κόστους ζωής φαίνεται πως λειτούργησε ως η αφορμή. Όταν ένα γεύμα για δύο κοστίζει πλέον όσο τα ψώνια αρκετών ημερών, πολλοί επιλέγουν να επιστρέψουν στην κουζίνα.
Η αναλύτρια καταναλωτικών τάσεων Sally Lyons Wyatt της Circana περιγράφει αυτή τη μετατόπιση ως μια μικρή «επανάσταση» των καταναλωτών. Όπως εξηγεί, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν τρόπους να δημιουργήσουν γεύματα με υλικά που ήδη έχουν στο σπίτι, εμπνευσμένοι συχνά από βίντεο στο TikTok ή στο Instagram.
Από noodles που μετατρέπονται σε σύνθετες συνταγές μέχρι εύκολα one-pot γεύματα, τα social media λειτουργούν πλέον σαν ένα σύγχρονο βιβλίο μαγειρικής.
Η νέα γενιά των foodies δεν μοιάζει με την παλιά
Ο όρος foodie εμφανίστηκε τη δεκαετία του ’80 για να περιγράψει μια μικρή ομάδα ανθρώπων που αντιμετώπιζαν το φαγητό σχεδόν σαν επιστήμη. Σήμερα, όμως, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει ριζικά.
Σύμφωνα με έρευνα της Mintel, σχεδόν τα δύο τρίτα των νέων ηλικίας 16 έως 24 ετών δηλώνουν πως θεωρούν τον εαυτό τους foodie.
Μόνο που ο σύγχρονος foodie δεν είναι απαραίτητα εκείνος που κυνηγά ακριβά εστιατόρια. Είναι εξίσου πιθανό να περάσει ένα Σάββατο φτιάχνοντας προζυμένιο ψωμί, να δοκιμάσει μια κορεάτικη συνταγή που είδε στο YouTube ή να οργανώσει ένα χαλαρό δείπνο στο σπίτι αντί για μια ακριβή έξοδο.
Η μαγειρική μετατρέπεται σε χόμπι, δημιουργική απασχόληση και τρόπο έκφρασης.
Το σπίτι ξαναγίνεται τόπος συνάντησης
Μια ακόμη ενδιαφέρουσα διαπίστωση των διεθνών αναλύσεων είναι ότι οι άνθρωποι δεν επιστρέφουν στην κουζίνα μόνο για οικονομικούς λόγους.
Η ανάγκη για πιο αργούς ρυθμούς, για περισσότερο χρόνο με φίλους και οικογένεια και για ουσιαστικές εμπειρίες φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τις διατροφικές μας συνήθειες.
Τα παραδοσιακά dinner parties επιστρέφουν, αλλά με διαφορετική μορφή. Λιγότερη επιτήδευση, λιγότερο άγχος και περισσότερα φαγητά στη μέση του τραπεζιού. Μια κατσαρόλα ζυμαρικά, μια σπιτική πίτσα ή ένα ταψί λαδερό αρκούν για να συγκεντρώσουν μια παρέα γύρω από το ίδιο τραπέζι.
Η επιστροφή στη μαγειρική δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε τα εστιατόρια ή το delivery. Σημαίνει όμως ότι η σχέση μας με το φαγητό αλλάζει.
Η κουζίνα γίνεται ξανά ένας χώρος δημιουργίας, συνάντησης και καθημερινής φροντίδας. Σε μια εποχή που όλα μοιάζουν να γίνονται γρήγορα, το να αφιερώσεις μία ώρα για να ετοιμάσεις ένα γεύμα μοιάζει σχεδόν με μικρή πράξη αντίστασης.
Ίσως τελικά αυτό να εξηγεί γιατί η μαγειρική έγινε ξανά μόδα. Όχι επειδή όλοι ανακάλυψαν ξαφνικά τον εσωτερικό τους σεφ, αλλά επειδή, μέσα στην αβεβαιότητα της εποχής, η κουζίνα προσφέρει κάτι που έχουμε ανάγκη περισσότερο από ποτέ: την αίσθηση ότι κρατάμε έστω ένα μικρό κομμάτι της καθημερινότητάς μας στα χέρια μας.
«Παλιά παράγγελνα τέσσερις φορές την εβδομάδα»
Η 29χρονη Μαρία θυμάται ότι μέχρι πριν από έναν χρόνο το delivery ήταν σχεδόν αυτονόητο κομμάτι της καθημερινότητάς της.
«Δούλευα πολλές ώρες και η εύκολη λύση ήταν πάντα να παραγγείλω. Μπορεί να έκανα τρεις ή τέσσερις παραγγελίες μέσα στην εβδομάδα, χωρίς καν να το σκέφτομαι. Όταν όμως άρχισαν να ανεβαίνουν οι τιμές παντού, συνειδητοποίησα ότι ένα μεγάλο μέρος του μισθού μου κατέληγε σε καφέδες και φαγητό απ’ έξω. Ξεκίνησα να μαγειρεύω καθαρά για να περιορίσω τα έξοδά μου. Στην πορεία όμως μου άρεσε πολύ περισσότερο απ’ όσο περίμενα. Πλέον οργανώνω τα ψώνια μου, μαγειρεύω από την Κυριακή για αρκετές ημέρες και παραγγέλνω μόνο όταν πραγματικά δεν προλαβαίνω.»
Ο 34χρονος Δημήτρης λέει ότι η κουζίνα έγινε το αντίβαρο στους έντονους ρυθμούς της δουλειάς.
«Η αλήθεια είναι ότι ξεκίνησα να μαγειρεύω επειδή το έξω είχε γίνει ακριβό. Μετά κατάλαβα ότι μου έκανε καλό και ψυχολογικά. Γυρίζω σπίτι, βάζω μουσική, αφήνω το κινητό στην άκρη και αφιερώνω μία ώρα μόνο σε αυτό. Είναι μια μικρή καθημερινή ρουτίνα που με βοηθά να ηρεμήσω. Δεν φτιάχνω κάτι εξεζητημένο· ακόμα και ένα πιάτο ζυμαρικά ή ένα κοτόπουλο με λαχανικά αρκεί. Το σημαντικό είναι ότι το απολαμβάνω και δεν αισθάνομαι πλέον την ανάγκη να ανοίξω μια εφαρμογή delivery.»
Για την 27χρονη Ελένη, η μαγειρική ξεκίνησε από την περιέργεια και εξελίχθηκε σε νέο χόμπι.
«Το TikTok μου έδωσε την πρώτη ώθηση. Έβλεπα συνέχεια συνταγές που έδειχναν εύκολες και οικονομικές και έλεγα “ας το δοκιμάσω”. Στην αρχή έκανα αρκετά λάθη, αλλά σιγά σιγά άρχισα να αποκτώ αυτοπεποίθηση. Τώρα περιμένω να έρθει το Σαββατοκύριακο για να δοκιμάσω κάτι καινούργιο. Με λίγα υλικά μπορείς να φτιάξεις πολύ ωραία πράγματα και τελικά να ξοδέψεις πολύ λιγότερα από ό,τι αν παραγγείλεις. Είναι μια συνήθεια που μπήκε στη ζωή μου από ανάγκη, αλλά έμεινε γιατί μου αρέσει.»
Ο 31χρονος Νίκος παρατηρεί ότι η αλλαγή δεν αφορά μόνο το τι τρώνε, αλλά και το πώς συναντιούνται με τους φίλους του.
«Τα τελευταία δύο χρόνια έχουμε περιορίσει αρκετά τις εξόδους, γιατί όλα έχουν ακριβύνει. Αντί να κλείνουμε τραπέζι σε κάποιο μαγαζί, πολλές φορές μαζευόμαστε σε ένα σπίτι. Ο καθένας φέρνει κάτι που έχει μαγειρέψει και τελικά το τραπέζι γεμίζει. Είναι πιο οικονομικό, αλλά και πιο ζεστό. Μένουμε περισσότερες ώρες, συζητάμε, μαγειρεύουμε μαζί, δοκιμάζουμε συνταγές. Νομίζω ότι επιστρέφει λίγο αυτή η αίσθηση της παρέας γύρω από το οικογενειακό τραπέζι, που είχαμε κάπως ξεχάσει.»
Η 38χρονη Άννα βλέπει τη μαγειρική ως μια συνήθεια που γεννήθηκε από την ακρίβεια, αλλά απέκτησε άλλη αξία.
«Στην αρχή ο στόχος ήταν ένας: να μειώσω τα έξοδα του σπιτιού. Με τον καιρό όμως κατάλαβα ότι κερδίζω πολλά περισσότερα. Ξέρω τι υλικά χρησιμοποιώ, οργανώνω καλύτερα τις αγορές μου και σχεδόν δεν πετάω φαγητό. Μαγειρεύω για την οικογένειά μου σχεδόν κάθε μέρα και αυτό έχει γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας.»
Με πληροφορίες από fooddive.com/ the guardian
