Γιατί τα «άσχημα» παπούτσια κάνουν θραύση
Γιατί επιλέγουμε το... περίεργο;
Παράξενα παπούτσια που συνδυάζουν πρακτικότητα και μόδα είναι παντού. Από το αθλητικό με τα πέντε δάχτυλα μέχρι το «snoafer», τα υποδήματα δεν υπήρξαν ποτέ τόσο περίεργα. Πού οφείλεται όμως η γοητεία τους;
Για κάποιους, τα παπούτσια είναι δευτερεύουσας σημασίας. Όσο πιο διακριτικά, τόσο το καλύτερο. Για άλλους, αποτελούν τον «πρωταγωνιστή» ενός συνόλου. Όμως, ενώ κάποτε ένα statement παπούτσι μπορεί να σήμαινε μια γόβα στιλέτο Manolo Blahnik, για τους σημερινούς λάτρεις της μόδας είναι εξίσου πιθανό να σημαίνει κάτι φλατ, φαρδύ, ίσως λίγο απωθητικό και ενδεχομένως παρόμοιο με… πατάτα.
Υπάρχουν παπούτσια που περιγελούν την κομψότητα ή το «καλό γούστο», προσφέροντας κάτι αναπάντεχο, περίεργο ή εντελώς ανόητο. Σκεφτείτε τα Crocs ή εκείνα τα παπούτσια με τα πέντε δάχτυλα που ντύνουν το πόδι σαν γάντι, ή τις γαλότσες-βάτραχο, τα Wellipets, που ο Jonathan Anderson έβγαλε από τη λίμνη και ανέβασε στην πασαρέλα το 2023.
Τα τσόκαρα γενικότερα αποτελούν πηγή έμπνευσης, από τα ορθοπεδικά μοντέλα μέχρι τις avant-garde εκδοχές, όπως τα πλαστικά τσόκαρα με ανάγλυφο ροκοκό σχέδιο του παριζιάνικου brand Y/Project. Έπειτα, υπάρχουν τα διαβόητα πλέον κηπουρικά τσόκαρα Gardana σε χρώμα… βλέννας, που βλέπει κανείς σε μοντέρνα πόδια από το Μπρούκλιν μέχρι το Παρίσι.
Το παπούτσι «Φρανκενστάιν»
Μεταξύ άλλων, η μετάλλαξη και η διασταύρωση ειδών είναι «της μόδας». Υπάρχει το λεγόμενο “Frankenshoe”,που σημαίνει πολλά σχέδια παπουτσιών ενωμένα σε ένα. Ανάμεσα στα πιο γνωστά είναι το sneakerina, ένα κομψό, μπαλετικό υβρίδιο αθλητικού και πουέντ που έκανε την εμφάνισή του στη βιομηχανία της μόδας πέρυσι.
Υπάρχει επίσης το snoafer (από το sneaker και το loafer), το οποίο η Wall Street Journal χαρακτήρισε ως «το υποδηματικό ανάλογο του κουταλοπίρουνου». Και δεν σταματά εκεί: υπάρχει η μπότα-κάλτσα, το αθλητικό-τσόκαρο και το αθλητικό με πλατφόρμα (wedge-trainer), που κάποτε ήταν σήμα κατατεθέν των ’00s και τώρα επιστρέφει δειλά.
Το παπούτσι με διχαλωτό δάχτυλο
Κεντρικός χαρακτήρας σε αυτή την ιστορία είναι το παπούτσι με το διχαλωτό δάχτυλο (cloven-toe). Αν και για πολλούς είναι τελείως απωθητικό, το σχέδιο με το χωρισμένο δάχτυλο βρίσκει τον δρόμο του στα πόδια των fashionistas παγκοσμίως εδώ και χρόνια, χάρη στην αναγέννηση των παπουτσιών Tabi του οίκου Maison Margiela. Παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά το 1988, εμπνευσμένα από το σχέδιο ιαπωνικής κάλτσας του 15ου αιώνα, και ο αντίκτυπός τους ήταν τεράστιος. Πλέον, δύσκολα θα βρείτε εταιρεία αθλητικών που να μην προσφέρει κάποιο είδος διχαλωτού σχεδίου.
«Ένα εσκεμμένα άσχημο, υβριδικό ή απροσδόκητο παπούτσι μπορεί να σπάσει την ακαμψία ενός συνόλου και να κάνει κάποιον να φαίνεται λιγότερο υπερβολικά “στημένος”» – J’Nae Phillips
Ίσως όμως το πιο υπερβολικό από όλα τα άσχημα παπούτσια είναι η μεγάλη κόκκινη μπότα της MSCHF, που φορέθηκε από πολλούς street stylers μετά την κυκλοφορία της το 2023.
Ορισμένα από αυτά τα παράξενα παπούτσια είναι περισσότερο «κόλπο εντυπωσιασμού» παρά όντως παπούτσι. Όπως λέει στο BBC η J’Nae Phillips, δημιουργός του newsletter Fashion Tingz: «Οι άνθρωποι απολαμβάνουν όλο και περισσότερο είδη μόδας που προκαλούν αντιδράσεις, γίνονται αντικείμενα συζήτησης ή λειτουργούν σχεδόν ως οπτικά memes».
Η θεωρία του «Λάθος Παπουτσιού»
Αυτά τα παπούτσια ήρθαν στο προσκήνιο το 2023, όταν ένα στυλιστικό τρικ της Allison Bornstein, με το όνομα «θεωρία του λάθος παπουτσιού» (wrong-shoe theory), έγινε viral στο TikTok. Η ίδια υποστήριξε ότι ένα υπόδημα που δεν ταιριάζει ή φαίνεται λίγο «εκτός τόπου» είναι ο τέλειος τρόπος για να προσθέσει κανείς προσωπικότητα σε ένα ντύσιμο.
Αποτελεί το τέλειο αντίδοτο στα προσεκτικά επιμελημένα διαδικτυακά περιβάλλοντα. Όπως το θέτει η Phillips: «Πολλά από αυτά τα παπούτσια φέρουν επίσης μια ενέργεια “αντι-τελειότητας”». Σε μια εποχή όπου το προσωπικό στυλ μοιάζει όλο και πιο στημένο, ένα ασυνήθιστο παπούτσι μπορεί να υποδηλώνει προσωπικότητα, χιούμορ, κριτική ικανότητα ή ακόμα και άρνηση να ντυθεί κανείς με προβλέψιμο τρόπο.
Η Palmer συμφωνεί: «Στην εποχή του “AI slop” (πρόχειρο περιεχόμενο από τεχνητή νοημοσύνη), των τέλεια επιμελημένων προφίλ στο Instagram και των αλγορίθμων, αυτά τα “άσχημα” παπούτσια έρχονται σε αντίθεση με την “τελειότητα” που βλέπουμε στο διαδίκτυο».
Με αυτόν τον τρόπο, αυτά τα παπούτσια μπορούν να γίνουν κάπως αναρχικά: «Μπορείς να φορέσεις ένα θηλυκό, διακοσμημένο με βολάν σύνολο της Damson Madder με ένα αθλητικό Nike Air Rift με διχαλωτό δάχτυλο, και αυτό μοιάζει με αντίδραση στα πρότυπα ομορφιάς και τις έμφυλες συμβάσεις που μας σερβίρουν», λέει η Palmer.
Approach shoe
Επιπλέον, η Palmer αναφέρει: «Βλέπουμε τη συνεχή κατάρρευση των συνόρων ανάμεσα στο χρηστικό ντύσιμο, τα αθλητικά είδη, τον ορθοπεδικό σχεδιασμό, τη μόδα πολυτελείας και την αισθητική του διαδικτύου». Σύμφωνα με αυτό, «παπούτσια που σχεδιάστηκαν αρχικά για πεζοπορία, για αποθεραπεία ή για καθαρά πρακτικούς λόγους, θεωρούνται πλέον πολιτισμικά ενδιαφέροντα επειδή ανατρέπουν τις συμβατικές ιδέες περί κομψότητας ή ελκυστικότητας».
Keens: Το approach shoe είναι μια τρέχουσα τάση και αποτελεί διασταύρωση παπουτσιού πεζοπορίας και αναρρίχησης.
Αυτός είναι και ένας λόγος που τα approach shoes, τα οποία συνδυάζουν την άνεση ενός παπουτσιού πεζοπορίας με το δυνατό κράτημα ενός αναρριχητικού, έχουν σκαρφαλώσει στις κορυφές της μόδας τελευταία. Αντικειμενικά λίγο περίεργα στην όψη, αν και όχι αυστηρά άσχημα, προσφέρουν μυστήριο και λειτουργικότητα.
Και αυτό συνδέεται με έναν άλλο λόγο που βλέπουμε ορισμένες αναπάντεχες κινήσεις στα παπούτσια. Όταν πρόκειται για πολλά από αυτά τα παπούτσια, ιδιαίτερα τα πιο «πατατοειδή» και τα τσόκαρα που σχεδιάστηκαν για την κηπουρική, όλα καταλήγουν σε ένα πράγμα.
«Μπορείς να συζητάς πολύ για επανάσταση, για την κούραση από το “AI slop”, για το γούστο, το status κ.λπ.», λέει η Palmer. «Αλλά όλα καταλήγουν στο ότι… είναι πραγματικά, πάρα πολύ άνετα. Τα δικά μου approach shoes, μπορώ να το επιβεβαιώσω, τα νιώθεις σαν ένα αφράτο καρβέλι ψωμί στο πόδι σου. Και ποιος δεν θα το ήθελε αυτό;».
Πηγή: BBC
