«Ο προϊστάμενός μου με κάνει να κλαίω σχεδόν καθημερινά»: Πως να αντιμετωπίσεις έναν τοξικό διευθυντή

Σε θεωρητικό επίπεδο, η δουλειά σε μια μικρή εταιρεία δημοσίων σχέσεων φαινόταν ιδανική: Μια στενή ομάδα, πελάτες υψηλού προφίλ και η ευκαιρία να χτίσεις μια ταχέως εξελισσόμενη καριέρα.

Αλλά αυτό που η Maya (δεν είναι το πραγματικό της όνομα) δεν είχε προβλέψει, ήταν ένας “τοξικός προϊστάμενος” που έθετε “αδύνατα υψηλά πρότυπα” και επέπληττε δημοσίως το προσωπικό που δεν τα πληρούσε.

“Φώναζε τακτικά τους ανθρώπους μπροστά σε όλη την ομάδα εκτοξεύοντας προσβολές όπως ‘είσαι χοντρός;’ και ‘αυτή η δουλειά είναι σκουπίδι'”, υποστηρίζει.

Η Maya λέει ότι η συμπεριφορά του διευθυντή της συχνά ξεπερνούσε κατά πολύ την διαχείριση της απόδοσης και κατέληγε σε προσωπικές επιθέσεις.

Όταν μια συνάδελφος είπε ότι είχε προσλάβει έναν personal trainer πριν από τον γάμο της, ο προϊστάμενος άφησε μια φωτογραφία μιας “παχιάς νύφης” στο γραφείο της.

Μετά από μερικούς μήνες στην δουλειά, η Maya συνειδητοποίησε ότι «ο καθένας από τους συναδέλφους μου έκλαιγε σχεδόν καθημερινά». Υπήρχε συνεχές πρόβήμα στην ομάδα “λόγω κακής ψυχικής υγείας” λέει. H Maya τελικά έφυγε.

Τοξικός ή σύγκρουση προσωπικοτήτων;

Η Maya δεν ήταν η μόνη -ένας στους τρεις ανθρώπους έχει φύγει από μια δουλειά εξαιτίας ενός τοξικού περιβάλλοντος εργασίας ή κακού διευθυντή, σύμφωνα με έρευνα.

Αλλά κάθε κακός διευθυντής δεν είναι τοξικός και η κατανόηση της διαφοράς έχει σημασία, λέει η Ann Francke, διευθύνουσα σύμβουλος του Chartered Management Institute.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κακή συμπεριφορά συνήθως οφείλεται σε έλλειψη εμπειρίας ή αβεβαιότητα, όχι σε κακή πρόθεση.

Ένας τοξικός προϊστάμενος, λέει, είναι διαφορετικός καθώς “αποκλείει σκόπιμα τόσο την ενσυναίσθηση όσο και την αυτογνωσία”.

“Μπορεί να υπονομεύει ενεργά την ομάδα του, να παίρνει τα εύσημα για την δουλειά των άλλων ή να κυβερνά με φόβο και να έχει μη ρεαλιστικές προσδοκίες” εξηγεί η Francke.

Ο αντίκτυπος υπερβαίνει τις συγκρούσεις προσωπικότητας, δημιουργώντας άγχος που μπορεί να βλάψει τόσο την ψυχική υγεία όσο και την απόδοση.

“Αν νιώθεις ένα κόμπο στο στομάχι την Δευτέρα το πρωί, τρέμεις συνεχώς στους διαδρόμους για να αποφύγεις συγκρούσεις ή φοβάσαι να μιλήσεις στις συναντήσεις από φόβο αντιποίνων, αυτό είναι τοξικότητα, όχι σύγκρουση προσωπικοτήτων” λέει.

Η Josie (δεν είναι το πραγματικό της όνομα) λέει ότι πέρασε χρόνια δουλεύοντας για μία διευθύντρια που την κρατούσε υπό συνεχή παρακολούθηση.

“Με καλούσε, μου έστελνε μηνύματα και φωνητικά συνεχώς όλη την μέρα, από τις 7 το πρωί μέχρι τις 10 το βράδυ” λέει η Josie “ακόμη και τις μέρες που δεν δούλευε ήθελε όλη την ώρα να ξέρει που είσαι.”

Επίσης, πήρε έργα από την Josie και τα έδωσε σε άλλους και απέκλειε μέλη της ομάδας από τα ομαδικά γεύματα.

Η Hannah (δεν είναι το πραγματικό της όνομα) είπε ότι ταπεινωνόταν τακτικά από το αφεντικό της ενώ δούλευε σε μια μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ.

Μια φορά που έφτασε σε μια εταιρική εκδήλωση, φορούσε το ίδιο πουλόβερ με έναν από τους καλεσμένους.

“Ο προϊστάμενός μου με ανάγκασε να βγάλω το πουλόβερ μου και να δουλέψω στην εκδήλωση με το γιλέκο μου τον Νοέμβριο” λέει “Ένιωσα τόσο ανόητη και ήταν ταπεινωτικό.”

Η ένταση μεταξύ ενός τοξικού αφεντικού και ενός από τα μέλη της ομάδας του εξερευνάται στο Send Help, ένα σκοτεινά κωμικό θρίλερ επιβίωσης, στο οποίο ένας διευθυντής και ένας υπάλληλος αναγκάζονται να αντιμετωπίσουν αναπάντητα προβλήματα στον χώρο εργασίας αφού μείνουν μαζί σε ένα έρημο νησί μετά από αεροπορικό δυστύχημα.

Μιλώντας στην πρεμιέρα, ο Rachel McAdams που υποδύεται την υπάλληλο που αδικείται, λέει ότι έχει βιώσει δύσκολα εργασιακά περιβάλλοντα και θυμάται έναν ιδιαίτερα κακό προϊστάμενο σε μια καλοκαιρινή δουλειά.

“Απλά παραιτήθηκα και η συμβουλή μου θα ήταν να παραιτηθείς ήσυχα αν μπορείς και αν όχι να προσπαθήσεις να εξασκήσεις λίγο ζεν.”

Πως να αντιμετωπίσεις έναν τοξικό προϊστάμενο

Αλλά συχνά η παραίτηση δεν είναι επιλογή μέχρι να μπορέσεις να βρεις κάποια άλλη δουλειά. Η Francke λέει ότι υπάρχουν τρόποι να διαχειριστείς την κατάσταση ενώ αποφασίζεις τι ακολουθεί. Προτείνει:

• Μίλα σε κάποιον: βρες έναν μέντορα έξω από τη γραμμή αναφοράς σου που κατανοεί τον οργανισμό και μπορεί να προσφέρει ειλικρινείς, ανεξάρτητες συμβουλές.
• Αμφισβήτησε την συμπεριφορά: μην παγιδεύσεις τον προϊστάμενό σου, αλλά κανόνισε μια συνάντηση και ανέφερε τις ανησυχίες σου ήρεμα και επίσημα με συγκεκριμένα παραδείγματα. Αν οι συνάδερφοι σου επηρεάζονται επίσης, σκέψου να τις αναφέρετε μαζί για να δείξετε τον ευρύτερο αντίκτυπο. Ο προϊστάμενός σου μπορεί να μην έχει συνειδητοποιήσει την ζημιά που προκαλεί με την συμπεριφορά του.
• Προστάτευσε τον εαυτό σου: θέσε όρια, βάλε σε προτεραιότητα την ευημερία σου και δημιούργησε χώρο εκτός δουλειάς. Μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά το να μάθεις πως να αποσπάς τον εαυτό σου από μια κατάσταση θα σε βοηθήσει να επανακτήσεις την προοπτική σου και να σχεδιάσεις τα επόμενα βήματα.
• Χρησιμοποίησε το Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού προσεκτικά: αν ο οργανισμός σου έχει καλό Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού, σίγουρα μπορείς να τους εμπιστευτείς, αλλά αξίζει να ελέγξεις αν έχουν ιστορικό αντιμετώπισης κακής συμπεριφοράς αντί να την αγνοούν.
• Να γνωρίζεις πότε να αναφέρεις: εάν η συμπεριφορά είναι κακοποιητική ή θέτει σε κίνδυνο την φήμη, μπορεί να είναι απαραίτητη μια επίσημη διαδικασία καταγγελίας, αλλά αυτό μπορεί να είναι πιο δύσκολο λόγω φόβου αντιποίνων.

Μετάφραση από άρθρο του BBC