Σκάνδαλο Grok: Η τάση που εξελίχθηκε σε έμφυλη κακοποίηση

Η φράση “βαλ’ την σε μπικίνι” ή “βγαλ’ της τα ρούχα” που άρχισε να εμφανίζεται σε αναρτήσεις χρηστών του Χ (πρώην Twitter) στα τέλη του 2025, εξελίχθηκε σε μαζική κατάχρηση του εργαλείου Grok της xAI. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα εργαλείο που αναπτύχθηκε από την εταιρεία του Elon Musk και μπορεί να τροποποιεί φωτογραφίες ανθρώπων, αφαιρώντας ή “αντικαθιστώντας” τα ρούχα τους.

Ξεκινώντας με την δημιουργία γυναικείων εικόνων με μαγιό, τις πρώτες μέρες του 2026 τα αιτήματα στο Grok επεκτάθηκαν σε διαφανή μαγιό, σεξουαλικές λεπτομέρειες ακόμη και γραφική βία.

Έτσι το φαινομενικά χιουμοριστικό και αστείο πείραμα πολύ γρήγορα μετατράπηκε σε ένα παγκόσμιο σκάνδαλο έμφυλης κακοποίησης, προκαλώντας τρόμο και οργή, ειδικά στα θύματα, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και ανήλικοι, που οι φωτογραφίες τους παραβιάστηκαν.

“Το γεγονός ότι αυτές οι εικόνες μπορούσαν να δημιουργηθούν τόσο εύκολα είναι τρομακτικό” δήλωσε η Evie, μια 22χρονη φωτογράφος από το Lincolnshire, η οποία ανήκει στα θύματα. Πράγματι, η δημιουργία παραποιημένων ψηφιακά εικόνων (deepfakes), χωρίς την συναίνεση των εικονιζόμενων προσώπων, προκαλεί μεγάλη ανησυχία για την ιδιωτικότητα των θυμάτων.

Ο ίδιος ο Elon Musk δήλωσε ότι “όποιος χρησιμοποιεί το Grok για τη δημιουργία παράνομου περιεχομένου θα υποστεί τις ίδιες συνέπειες σαν να το ανέβαζε ο ίδιος.” Ωστόσο κάτι τέτοιο φαίνεται να είναι μόνο “για τα μάτια του κόσμου” καθώς μέσα από αναρτήσεις του στο Χ έχει υποστηρίξει ότι δεν θεωρεί προβληματικές τις γενικές εντολές “αφαίρεσης ρούχων” ενώ έχει ενθαρρύνει ανοιχτά την δημιουργία έντονα σεξουαλικών εικόνων. Μάλιστα έχει απαντήσει στο ευρύτερο ζήτημα με emojis γέλιου ή φωτιάς ενώ ειρωνικό θεωρείται επίσης το γεγονός ότι έχει δημοσιεύσει και δική του παραποιημένη φωτογραφία.

Προσπάθειες των χωρών να περιορίσουν το φαινόμενο

Η Ινδονησία ήταν η πρώτη χώρα που απαγόρευσε το Grok με την υπουργό Επικοινωνιών και Ψηφιακής Πολιτικής, Meutya Hafid να δηλώνει ότι “η κυβέρνηση θεωρεί τα σεξουαλικά deepfakes χωρίς συναίνεση ως σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας των πολιτών στον ψηφιακό χώρο.”

Την απαγόρευση ακολούθησε η Μαλαισιανή Επιτροπή Επικοινωνιών και Πολυμέσων (MCMC), ζητώντας ισχυρότερες δικλείδες ασφαλείας, καθώς όπως αναφέρει “η Χ απέτυχε να αντιμετωπίσει τους εγγενείς κινδύνους από την επαναλαμβανόμενη κατάχρηση του εργαλείου.”

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ζήτημα αφού διέταξε την X να διατηρήσει όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με το Grok έως το τέλος του έτους, ώστε η Ένωση να αξιολογήσει εάν συμμορφώνεται με τους κανόνες της. Η πρόεδρος της ένωσης μάλιστα Ursula von der Leyen δήλωσε σε συνέντευξή της ότι ήταν “αγανακτισμένη που μια τεχνολογική πλατφόρμα επιτρέπει στους χρήστες να γδύνουν ψηφιακά γυναίκες και παιδιά στο διαδίκτυο.”

Στην Γερμανία συγκεκριμένα, η εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης, Anna Lena Beckfeld δήλωσε σε συνέντευξη τύπου ότι είναι “απαράδεκτο να χρησιμοποιούνται χειραγωγήσεις σε μεγάλη κλίμακα για συστηματικές παραβιάσεις των προσωπικών δικαιωμάτων. Γι’ αυτό θέλουμε να ληφθούν ισχυρότερα μέτρα εναντίον αυτού μέσω του ποινικού δικαίου.” Ενώ ο υπουργός ΜΜΕ, Wolfram Veimer προειδοποίησε ότι το φαινόμενο κινδυνεύει να εξελιχθεί σε “βιομηχανοποίηση της σεξουαλικής παρενόχλησης”.

Η βρετανική κυβέρνηση καλεί το X να βρει επειγόντως λύση για να αποτραπεί η διασπορά αυτών των πλαστών εικόνων, μετά την ανακοίνωση της Ofcom, της βρετανικής ρυθμιστικής αρχής για την ασφάλεια στο ίντερνετ, σύμφωνα με την οποία “πολύ ανησυχητικές αναφορές κάνουν λόγο για την χρησιμοποίηση του Grok AI στο Χ για την δημιουργία εικόνων γυμνών ανθρώπων -πράγμα που δύναται να συνιστά προσβολή δημόσιας αιδούς ή πορνογραφία- καθώς και σεξουαλικού χαρακτήρα εικόνων παιδιών πράγμα που δύναται να συνιστά υλικό παιδικής πορνογραφίας”. Από την πλευρά της, η υπουργός Επιστημών, Καινοτομίας και Τεχνολογίας, Liz Kendall δήλωσε ότι “αυτό που είδαμε στο διαδίκτυο τις τελευταίες ημέρες είναι απολύτως εξοργιστικό και απαράδεκτο σε μια κοινωνία που σέβεται τον εαυτό της”.

Συμπερασματικά, το Grok είναι ένα ηχηρό καμπανάκι για το μέλλον της ψηφιακής μας αξιοπρέπειας. Όσο η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από την νομοθεσία και την ηθική, η ιδιωτικότητα μας βρίσκεται σε κίνδυνο. Έτσι τίθεται το ερώτημα: θέλουμε μια τεχνολογία που μας βοηθά ή μια τεχνολογία που μας εκθέτει ανεπανόρθωτα;