Ύπνος: Το «κλειδί» για την καλή ψυχική υγεία των εφήβων

Είναι κοινό μυστικό ότι η καθημερινότητα των εφήβων είναι πιο εξοντωτική και από αυτή των ενηλίκων: σχολείο, φροντιστήρια, αθλήματα, ξένες γλώσσες, άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες κάνουν συχνά το 24ωρο να μην είναι αρκετό για να «χωρέσει» τα ατελείωτα καθήκοντα.

Και όπως είναι επόμενο, το μεγάλο «θύμα» αυτής της φρενήρους καθημερινότητας δεν είναι άλλο από τον ύπνο, τον οποίο τα νεαρά παιδιά στερούνται κατά το εργάσιμο πενθήμερο, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τη σωματική και την ψυχική υγεία τους.

«Aσπίδα» ενάντια στην εφηβική κατάθλιψη

Υπάρχει όμως ένας απλός τρόπος για να θωρακίσουν την ψυχική υγεία τους οι κουρασμένοι έφηβοι, σύμφωνα με μια νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Ορεγκον και του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Affective Disorders».

Ποιος είναι αυτός; Η αναπλήρωση του χαμένου ύπνου τα Σαββατοκύριακα η οποία φαίνεται ότι δρα ως «ασπίδα» ενάντια στην εφηβική κατάθλιψη.

Σημαντικά οφέλη από την αναπλήρωση του ύπνου

Παρότι βέβαια, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η σταθερότητα στη διάρκεια του ύπνου καθ’όλη την εβδομάδα είναι η καλύτερη «συνταγή» για καλή σωματική αλλά και ψυχική υγεία, η αναπλήρωση του χαμένου ύπνου, έστω κατά το διήμερο της αργίας, συνδέεται με σημαντικά οφέλη.

«Είναι σύνηθες για τους εφήβους το να είναι ‘‘νυχτοπούλια’’, για αυτό θα ήταν καλό να τους αφήνουμε να αναπληρώνουν ύπνο τα Σαββατοκύριακα»

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη που αφορούσε εφήβους και νεαρούς ενηλίκους ηλικίας 16 ως 24 ετών, όσοι εξ αυτών αναπλήρωναν τον χαμένο ύπνο τους τα Σαββατοκύριακα εμφάνιζαν 41% μικρότερο κίνδυνο καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε σύγκριση με εκείνους που δεν κοιμούνταν παραπάνω κατά το διήμερο της αργίας.

Σύσταση για 8-10 ώρες ύπνου

«Οι ερευνητές στο πεδίο του ύπνου καθώς και οι γιατροί συνιστούν στους εφήβους οκτώ με 10 ώρες ύπνου κάθε νύχτα της εβδομάδας. Ωστόσο αυτό δεν είναι εφικτό για πολλούς εφήβους αλλά και ενηλίκους» ανέφερε η Μελίντα Κέισμεντ, ψυχολόγος, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Κολέγιο Τεχνών και Επιστημών του Πανεπιστημίου του Ορεγκον και διευθύντρια του Εργαστηρίου Υπνου του Πανεπιστημίου. Η Κέισμεντ συνυπογράφει τη νέα μελέτη με τον Τζέισον Κάρμπον, επίκουρο καθηγητή Δημόσιας Υγείας και Προληπτικής και Οικογενειακής Ιατρικής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

«Νυχτοπούλια» οι έφηβοι

Η καθηγήτρια προσέθεσε ότι είναι «σύνηθες για τους εφήβους το να είναι ‘‘νυχτοπούλια’’, για αυτό θα ήταν καλό να τους αφήνουμε να αναπληρώνουν ύπνο τα Σαββατοκύριακα καθώς κάτι τέτοιο αποδεικνύεται προστατευτικό για την ψυχική υγεία τους».

Τα δεδομένα της μελέτης

Προκειμένου να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από άτομα 16 ως 24 ετών που συμμετείχαν στην αμερικανική Εθνική Μελέτη σχετικά με την Υγεία και τη Διατροφή του 2021-2023. Στο πλαίσιο της μελέτης οι συμμετέχοντες ανέφεραν τη συνήθη ώρα που πήγαιναν για ύπνο και εκείνη που ξυπνούσαν το πρωί τόσο τις καθημερινές όσο και τα Σαββατοκύριακα.

Με βάση αυτά τα στοιχεία οι επιστήμονες υπολόγισαν τη μέση διάρκεια ύπνου των συμμετεχόντων τις καθημερινές καθώς και τα Σαββατοκύριακα καθώς και τις ώρες αναπλήρωσης ύπνου. Οι συμμετέχοντες παρείχαν επίσης πληροφορίες σχετικά με την ψυχική κατάστασή τους, γεγονός που επέτρεψε στους ερευνητές να τους κατηγοριοποιήσουν σχετικά με καταθλιπτικά συμπτώματα.

Αλλαγή των κιρκαδικών ρυθμών

Η δρ Κέισμεντ τόνισε επίσης ότι υπάρχει και άλλος ένας βιολογικός «ένοχος» εξαιτίας του οποίου διαταράσσεται ο ύπνος των εφήβων. Οι κιρκαδικοί ρυθμοί, οι βιολογικοί ρυθμοί που ορίζουν τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης, αλλάζουν φυσικά κατά την εφηβεία, γεγονός που καθιστά δυσκολότερο για τους εφήβους το να κοιμούνται νωρίς, ακόμη και αν είναι κουρασμένοι. «Κατά την εφηβεία ο άνθρωπος μετατρέπεται σε νυχτοπούλι και η ώρα του ύπνου μεταφέρεται ολοένα και πιο αργά μέχρι τα 18 ως 20 χρόνια. Μετά από αυτή την ηλικία ο άνθρωπος αρχίζει και πάλι να κοιμάται και να ξυπνά νωρίτερα».

Πιο αργά το σχολικό κουδούνι για την προστασία της δημόσιας υγείας Για πολλούς εφήβους το φυσικό «παράθυρο» ύπνου είναι μεταξύ 11 μ.μ. και 8 π.μ. Ωστόσο αυτό το πλάνο ύπνου «σκοντάφτει» στο… σχολικό κουδούνι με αποτέλεσμα τα παιδιά, προκειμένου να προλαβαίνουν το σχολείο, να στερούνται ύπνο. Δεν είναι μάλιστα τυχαίο ότι πολλοί ειδικοί στο πεδίο του ύπνου τονίζουν ότι το σχολείο θα πρέπει να ξεκινά πιο αργά για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Το κόστος της κατάθλιψης στους εφήβους

Η καθηγήτρια κατέληξε τονίζοντας ότι είναι πολύ σημαντικό να θωρακιστεί η ψυχική υγεία των εφήβων καθώς στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα η κατάθλιψη αποτελεί έναν από τους κύριους «ενόχους» που στερούν από τους νέους την ικανότητα να αντεπεξέρχονται στην καθημερινότητά τους.

«Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα είναι ιδιαίτερου ενδιαφέροντος σε ό,τι αφορά την κατανόηση των παραγόντων κινδύνου για κατάθλιψη καθώς και των παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν για την αντιμετώπισή της».

Πηγή: Το Βήμα