15 χρόνια χωρίς τσιγάρο: Μόνο μαγκιά δεν ήταν τελικά εκείνο το παγωμένο βράδυ στο μπαλκόνι
Σου δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι έχεις παρέα, ότι η καύτρα έχει και το ρόλο της εξομολογήτρας, ότι το σύννεφο καπνού σκεπάζει τα προβλήματά σου. Είναι όμως έτσι;
Μια παγωμένη νύχτα του 1999 στο μπαλκόνι, με ένα ποτήρι βότκα, μετά από ένα δυσάρεστο μήνυμα στο κινητό.
Ήδη ψευτοκάπνιζα, δεν τραβούσα μέσα τον καπνό, παρ΄ότι μου είχαν δείξει πώς γίνεται.
Ως πρωτοετής φοιτητής, ήσουν ήδη στον πειρασμό να το ξεκινήσεις. Ήμασταν ακόμη στην εποχή που εθεωρείτο και λίγο «μαγκιά» ακόμη να καπνίζεις. Το έβλεπες στην τηλεόραση, στις ταινίες. Κλιντ Ιστγουντ. Ήταν και μια ευκαιρία συνεύρεσης (πάμε να κάνουμε ένα τσιγάρο), αισθανόσουν μέλος μιας παρέας κάνοντάς το. Είχες και παραστάσεις, κακά τα ψέματα, από μικρός, δεν υπήρχε κανένα τακτ από τη προηγούμενη γενιά στο να μην καπνίζει μέσα στο σπίτι.
Την «πάτησα» λοιπόν, μπαίνοντας στο mood του καπνού και το «έγκλημα» ολοκληρώθηκε εκείνο το βράδυ του Φλεβάρη που μια απογοήτευση της ηλικίας με έπεισε ότι πρέπει να το ξεκινήσω επίσημα. Σαν να περίμενες κάτι για να το ξεκινήσεις.
Πήρα λοιπόν ένα βαρύ τσιγάρο, από αυτά που κάπνιζε ο πατέρας μου, το πιο βαρύ που υπήρχε ίσως στην κυκλοφορία εκείνη την εποχή, ήταν από εκείνα που καπνίζοντας έστω μερικές τζούρες μέσα στο σπίτι, η μυρωδιά έφτασε στο δωμάτιο και σε… ζάλιζε τόσο ώστε να θες να ξαπλώσεις.
Το ανάβω λοιπόν φορώντας μπουφάν και σκούφο και βγαίνω στην παγωνιά του μπαλκονιού. Θεώρησα ότι έκανα κάτι σημαντικό. Ρουφάω μέσα τον καπνό, με διπλή εισπνοή, όπως μου είχαν δείξει. Σε 4-5 τζούρες, το μπαλκόνι άρχισε να γυρίζει, ήταν και το αλκοόλ μαζί, δεν ξέρω. Το σβήνω αμέσως.
Η σχέση μου με το τσιγάρο, όντως, ξεκίνησε εκείνο το βράδυ τελικά και κράτησε ακριβώς 13 χρόνια. Μέχρι πριν 15 χρόνια, ακριβώς, δηλαδή, που το έκοψα.
Με συντρόφευσε πολλές νύχτες, έξω και μέσα, μου χάλασε το λαιμό, τη γεύση και τα πνευμόνια πολλές μέρες, μου επηρέασε, όπως ανακάλυψα μετά, και την όσφρηση, με χαλούσε γενικά από ένα σημείο και μετά, αλλά ένιωθα μια περίεργη ομηρία.
Σου δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι έχεις παρέα, ότι η καύτρα έχει και το ρόλο της εξομολογήτρας, άσχετα που τη σβήνεις, ότι ρουφώντας τον καπνό ξεχνάς τα προβλήματά σου και ότι μέσα στον σύννεφο καπνού φεύγουν και οι έγνοιες.
Μια καλοκαιρινή μέρα του 2011 μια ξαφνική θερινή μπόρα στο κέντρο με κάνει μούσκεμα. Ωστόσο κάθομαι και πίνω τον καφέ μου αμέριμνος, μην γνωρίζοντας τι θα ακολουθήσει.
Πνευμονία ήταν το αποτέλεσμα της απερισκεψίας μου, ωστόσο μέσα από μια δυσκολία ή ένα αρνητικό γεγονός, μπορείς να βγάλεις και κάτι θετικό.
Ευκαιρία να κόψω το τσιγάρο.
Η αποτοξίνωση, η πιο δύσκολη διαδικασία για τη διακοπή του καπνίσματος, είχε γίνει ήδη στο νοσοκομείο. Οπότε, μου φάνηκε πολύ πιο εύκολο. Κι αυτό, διότι ακόμη και πριν την πνευμονία, όταν προσπάθησα να τσεκάρω τον εαυτό μου μην καπνίζοντας μια ολόκληρη μέρα, μου ήταν πολύ δύσκολο να κοιμηθώ αν πρώτα δεν είχα κάνει μερικές τζούρες.
Κι αυτό είναι εξίσου επιζήμιο με το κακό (μεγάλο ή πιο μικρό, οι γιατροί θα μας το πουν) που προκαλεί το κάπνισμα. Ο εθισμός, η ανάγκη που νιώθεις, χωρίς πολλές φορές να το θέλεις πραγματικά.
Αυτό που «ανακαλύπτεις» από μια ηλικία και μετά, αλλά δεν προλαβαίνεις πια να ελέγξεις και αισθάνεσαι να σε ελέγχει. Που θες να το τερματίσεις, αλλά δυσκολεύεσαι να το πετύχεις.
Και που φτάνεις σε ένα οριακό σημείο. Ή θα το κόψεις μόνος σου (ή και με βοήθεια κάποιες φορές), ή θα το συνεχίσεις αναγνωρίζοντας την εξάρτηση και ό,τι άλλο αυτό μπορεί να προκαλέσει. Είναι μια συνειδητή επιλογή. Κατάλαβα ότι δεν με πειράζει μόνο ο καπνός, αλλά η αίσθηση ότι κάτι με ελέγχει.
15 χρόνια μετά από εκείνη την μέρα της διακοπής και με αφορμή τη σημερινή παγκόσμια μέρα κατά του καπνίσματος, πιστεύω πια ότι μόνο μαγκιά δεν ήταν αυτό που έκανα εκείνο το βράδυ στο παγωμένο μπαλκόνι, μα μια ψευδαίσθηση μαγκιάς που σου περνούν υποβολιμαία. Μα το τσιγάρο πάει μετά το φαγητό, με το ποτό, μετά το σεξ, με τη στεναχώρια, μετά το κολύμπι, με τον καφέ κλπ κλπ. Λες και όλα αυτά δεν γίνονται χωρίς το τσιγάρο.
«Την πατήσαμε ως γενιά, μας κορόιδεψαν», μου είπε σημερινός 75άρης.
Δεν είναι μόνο το τσιγάρο, σκέφτηκα. Κάθε γενιά από κάτι μπορεί να την… πατάει. Μαγκιά είναι να το αναγνωρίζεις και να το κόβεις.
