5ο Evia Film Project: Η τέχνη που βοηθά έναν τόπο να αναγεννηθεί
Όταν οι άνθρωποι δείχνουν αλληλεγγύη τότε η τέχνη βρίσκει το νόημα της
Ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη, περνώντας από τη Γλύφα και διασχίζοντας με το ferry τη μικρή θαλάσσια διαδρομή μέχρι τον Αγιόκαμπο, η πρώτη εικόνα της Βόρειας Εύβοιας είναι γνώριμη αλλά συνάμα και διαφορετική, δεν μοιάζει σε καμία των περιπτώσεων με εκείνη που συνάντησα το 2022.
Η φύση συνεχίζει να δίνει τη δική της μάχη για να ξαναγεννηθεί, τα καμμένα δέντρα υπάρχουν ακόμη πάνω στο βουνό, όμως αντάμα τους το πράσινο απλώνεται στους κάμπους, όμως οι μνήμες των καταστροφικών πυρκαγιών παραμένουν ζωντανές, κυρίως στις κουβέντες των ανθρώπων. Κι όμως, αυτές τις ημέρες κάτι αλλάζει. Τα καφέ γεμίζουν, οι πλατείες αποκτούν ζωή, οι επισκέπτες συναντιούνται με τους κατοίκους και η τέχνη γίνεται αφορμή για να απαλύνει τις πληγές της η Β. Εύβοια.
Το 5ο Evia Film Project , που διοργανώνεται από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν θεσμό που συνδέει τον κινηματογράφο με τη βιωσιμότητα, το περιβάλλον και την αναζωογόνηση της Βόρειας Εύβοιας και έχει καταφέρει πια να γίνει κομμάτι της τοπικής ταυτότητας.
Κάθε πλατεία μετατρέπεται σε έναν μικρό χώρο πολιτισμού, κάθε θερινός κινηματογράφος γεμίζει με ανθρώπους όλων των ηλικιών και κάθε ταβέρνα γίνεται σημείο συνάντησης, όπου οι συζητήσεις για τις ταινίες συνεχίζονται μέχρι αργά το βράδυ, αφήνοντας ένα γλυκό χάδι στις πληγές που κουβαλά ακόμη αυτός ο τόπος.
Βρεθήκαμε στη Βόρεια Εύβοια από την Παρασκευή έως και την Κυριακή για μία μια εμπειρία που απλώνεται σε όλη την περιοχή. Από την Αιδηψό μέχρι τη Λίμνη και τις Ροβιές – τα χωριό που η φωτιά πέρασε από πάνω τους πριν λίγα χρόνια- οι δρόμοι γεμίζουν με επισκέπτες, δημιουργούς, εθελοντές και κατοίκους. Άλλοι συζητούν για τον κινηματογράφο, άλλοι για τη φύση, άλλοι απλώς απολαμβάνουν την αίσθηση ότι ο τόπος τους σφύζει ξανά από ζωή.
Η φετινή διοργάνωση είχε ως κεντρικό θέμα το δάσος. Όχι μόνο ως φυσικό τοπίο, αλλά ως σύμβολο ζωής, μνήμης και αναγέννησης. Οι προβολές, οι ανοιχτές συζητήσεις, τα masterclasses, τα εκπαιδευτικά εργαστήρια και οι δράσεις για μικρούς και μεγάλους έδιναν συνεχώς αφορμές για διάλογο γύρω από τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον και την ανάγκη να προστατεύσουμε ό,τι πολλές φορές θεωρούμε δεδομένο.
Ξεχωριστή στιγμή για εμάς ήταν η προβολή της ταινίας Ο Ταρζάν και η σύντροφός του (1934) του Σέντρικ Γκίμπονς, με τον θρυλικό Τζόνι Βαϊσμίλερ στον πρωταγωνιστικό ρόλο: μία από τις ομορφότερες ιστορίες που γράφτηκαν ποτέ, με σαφείς αντιρατσιστικές και αντιαποικιοκρατικές νύξεις.
Κάτω από το φως του φεγγαριού, με το αεράκι να έρχεται από τη θάλασσα και τις θέσεις να γεμίζουν από οικογένειες, παιδιά και ανθρώπους κάθε ηλικίας, ένιωθες ότι το σινεμά επέστρεφε στην πιο αυθεντική του μορφή.
Το φετινό Εύβοια Film Project έριξε την αυλαία του το Σάββατο με τον πιο γλυκό τρόπο. Από νωρίς, ο χώρος γύρω από το Σινέ Απόλλων είχε μετατραπεί σε μια μεγάλη γιορτή που έφερνε στο μυαλό καλοκαιρινό πανηγύρι. Μικροί και μεγάλοι περιπλανιόνταν ανάμεσα στις δράσεις, με τα παιδιά να διασκεδάζουν με σαπουνόφουσκες, ζογκλερικά και δημιουργικές δραστηριότητες, ενώ στην είσοδο του κινηματογράφου οι επισκέπτες δοκίμαζαν τατουάζ-μεταξοτυπίες και έπαιρναν αναμνηστικά εμπνευσμένα από την ταινία λήξης της διοργάνωσης το Jurassic Park και τον πρωταγωνιστή του τον δεινόσαυρο.
Στον αέρα ανακατεύονταν οι μυρωδιές από τα φρεσκοψημένα σουβλάκια και το ψητό καλαμπόκι, ενώ τα χειροποίητα κεράσματα από τοπικές επιχειρήσεις και η παγωμένη μπίρα Fischer συμπλήρωναν την ατμόσφαιρα.
Την τελετή λήξης παρουσίασε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστης Ανδρεαδάκης, ο οποίος ευχαρίστησε το Υπουργείο Πολιτισμού και ειδικά την Υπουργό Λίνα Μενδώνη και τον Υφυπουργό Ιάσονα Φωτήλα για τη συνεχή υποστήριξή τους στο Evia Film Project αλλά και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Ιστιαίας-Αιδηψού, Γιάννης Κοντζιάς ανέφερε: “Το Φεστιβάλ είναι πλέον κομμάτι της ζωής μας, και νομίζω πως δύσκολα θα μπορέσουμε να σας αποχωριστούμε. Πρέπει να συνεχίσουμε μαζί για πολύ ακόμα, και δεν νομίζω πως η δράση αυτή έχει κάνει τον κύκλο της. Αυτό το οποίο γεννιέται και εδραιώνεται σταδιακά, είναι ότι μπορούμε να βάλουμε την Βόρεια Εύβοια στον χάρτη όσων αναζητούν τόπους γυρισμάτων. Εκτός από τη Γέρμα έχουμε άλλες δύο ταινίες που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να κάνουν γυρίσματα στα Λουτρά Αιδηψού μέσα στην επόμενη χρονιά. Ευχαριστώ τους παραγωγούς και τους σκηνοθέτες αλλά και εσένα Ορέστη, που μας στηρίζεις και αποτελείς για εμάς μια εγγύηση σε έναν χώρο που δεν γνωρίζουμε καλά. Μαζί, θα σκεφτούμε πώς ο Δήμος Ιστιαίας-Αιδηψού θα είναι σε θέση να προσφέρει τις διευκολύνσεις που πρέπει για να γίνει ελκυστικός προς τους ανθρώπους του κινηματογράφου. Ανανεώνουμε το ραντεβού μας για του χρόνου.”
Η μεγαλύτερη νίκη αυτής της διοργάνωσης όμως είναι μία. Πως ο πολιτισμός και η τέχνης πάντα θα βρίσκουν τον χρόνο να αναγεννιούντται μέσα από τις στάχτες. Αυτός ο θεσμός πια, δεν φέρνει μονάχα το σινεμά στην Βόρεια Εύβοια, αλλά καταφέρνει να ενώνει ανθρώπους, και υπενθυμίζει ότι ο πολιτισμός μπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για μια περιοχή που συνεχίζει να κοιτάζει μπροστά, χωρίς να ξεχνά όσα έχει περάσει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που επισκέπτονταν για πρώτη φορά τη Βόρεια Εύβοια εξαιτίας του φεστιβάλ. Αυτό ήταν ίσως και το μεγαλύτερο κέρδος της διοργάνωσης. Πέρα από τον κινηματογράφο, έδωσε την αφορμή σε εκατοντάδες ανθρώπους να γνωρίσουν έναν τόπο που εξακολουθεί να παλεύει για την τουριστική και οικονομική του ανάκαμψη, στηρίζοντας παράλληλα τις τοπικές επιχειρήσεις.
Το πιο εντυπωσιακό κομμάτι του ταξιδιού είναι οι εικόνες των αντιθέσεων, ηλικιωμένες το πρωί στα λουτρά και το βράδυ νέοι μετά την προβολή να απολαμβάνουν την μάνα φύση με μία κρύα μπύρα στο χέρι πριν πέσουν για ύπνο. Το ίδιο μέρος που αλλάζει σελίδα και εικόνες κάθε στιγμή της ημέρας.
Ωστόσο, πίσω από το χαμόγελο υπάρχει και μια έντονη πικρία. Το οδικό δίκτυο που συνδέει αρκετά χωριά της περιοχής εξακολουθεί να μην έχει αποκατασταθεί πλήρως, δυσκολεύοντας την καθημερινότητα των κατοίκων αλλά και τον τουρισμό.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ανάμεσα στους ανθρώπους που συναντήσαμε ήταν και ο κύριος Δημήτρης. Με ένα ζεστό χαμόγελο μάς είπε πως κάθε χρόνο χαίρεται που βλέπει το νησί να γεμίζει κόσμο αυτή την εποχή: “Ζωντανεύει ο τόπος, τι πιο όμορφο να σε θυμούνται οι άνθρωποι, να μην σε ξεχνούν, να επιστρέφουν και να ζωντανεύουν μέσα από το φεστιβάλ θρυλικές ταινίες σε μέρη παλιά, στην γειτονιά σου. Δυστυχώς όσοι ζούμε εδώ έχουμε μία ανασφάλεια πια, οι πρόσφατοι σεισμοί μας έχουν επηρεάσει, ενώ κάθε καλοκαίρι η σκέψη μιας νέας μεγάλης πυρκαγιάς δεν φεύγει ποτέ από το μυαλό μας, θα μου πεις δεν έμεινε και τίποτε να κάψει, όλα πουρνάρια είναι. Όμως για κάτι μέρες σαν αυτές συνεχίζουμε να ελπίζουμε.”
Η κ. Ελένη από την Λίμνη αναφέρει: “Εγώ εκείνο το καλοκαίρι δεν θα το ξεχάσω ποτέ, δεν ξέρετε τι είναι να καίγεται η γη σου, ο τόπος που ζεις και αναπνέεις τόσα χρόνια. Παλεύουμε να κρατιόμαστε στα πόδια μας, να δούμε τον τόπο να ξαναγεννηθεί, αν και εμείς δεν θα προλάβουμε τουλάχιστον οι επόμενοι. Φέτος περιμέναμε κόσμο λόγω του Φεστιβάλ, έρχονται μας στηρίζουν, μας αγάπησαν, όμως δυστυχώς, οι τοπικές αρχές μας παραμελούν, το ό,τι είναι κλειστός ο δρόμος και δεν μπορείς εύκολα να πας στα χωριά αλλά πρέπει να περάσεις μέσα από το βουνό και δίπλα στην καμμένη γη είναι ένα μεγάλο εμπόδιο. Μας είχαν πει τέλος Ιούνη θα παραδοθεί, δεν γνωρίζω πότε. Αυτές οι βραδιές που τα χωριά μας γεμίζουν με νέα παιδιά είναι μαγικές, δεν συγκρίνονται, βλέπουμε την Εύβοια με άλλο μάτι μακάρι να ‘ταν έτσι κάθε μέρα.”
Η Βόρεια Εύβοια αξίζει να υπάρχει στον χάρτη του τουρισμού, παλεύει να αναγεννηθεί από τις στάχτες της τα βάζει με την φύση και ανταγωνίζεται δεκάδες άλλα μέρη στην Ελλάδα.
*Υ.Γ. Όταν οι άνθρωποι δείχνουν αλληλεγγύη τότε η τέχνη βρίσκει το νόημα της.
