Η Ελλάδα του μπετόν και η Σλοβενία – Κροατία της καινοτομίας
Ένα περιβάλλον που αποπνέει πολιτισμό σε κάθε του γωνιά - Η Γεωργία Ευθυμιάδου καταγράφει τις σκέψεις της μετά από ένα ταξίδι σε Ζάγκρεμπ και Λιουμπλιάνα
Λέξεις: Γεωργία Ευθυμιάδου
Σκέψεις που πήρα στις αποσκευές μου, επιστρέφοντας από τη Λιουμπλιάνα και το Ζάγκρεμπ.
Αν και τουριστικά ενημερωμένη, η επίσκεψη στη Λιουμπλιάνα και το Ζάγκρεμπ με άφησε έκπληκτη. Είναι εντυπωσιακό το πώς κάποιες χώρες έθεσαν την καθημερινότητα του πολίτη και τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό ως απόλυτη προτεραιότητα για τη δημιουργία πραγματικά βιώσιμων πόλεων.
Τα χνάρια του χρόνου και η αρχιτεκτονική των προηγούμενων αιώνων εντάσσονται αρμονικά στο σήμερα ενός σύγχρονου κόσμου. Το ιστορικό αποτύπωμα, η γλυπτική, η ζωγραφική και το φυσικό περιβάλλον έχουν μείνει αναλλοίωτα. Τεράστια πάρκα και βοτανικοί κήποι δεν αποτελούν απλώς «αξιοθέατα», αλλά ζωντανές εικόνες του παρόντος και του μέλλοντός τους. Καθώς κάνεις βόλτες και περιηγείσαι, συναντάς μουσεία για τα πάντα – μέσα σε ένα περιβάλλον που αποπνέει πολιτισμό σε κάθε του γωνιά.
Και κάπου εκεί, ως Έλληνες, είναι αδύνατο να μη νιώσουμε θλίψη, ίσως και θυμό, για τη δική μας χώρα που δεν τη σεβαστήκαμε. Αντί για ορίζοντα, υψώσαμε τείχη από μπετόν. Παγιδεύσαμε τις μέρες μας σε γκρίζα “κουτιά”, καταστρέψαμε κάθε ιδιαίτερο χαρακτήρα, οικοδομήσαμε το παραμικρό τετραγωνικό και εξαφανίσαμε κάθε πνεύμονα πρασίνου.
Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Σλοβενία και η Κροατία επενδύουν σταθερά στην καινοτομία, την ψηφιακή μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Εμείς, συχνά επαιρόμαστε σαν «γύφτικα σκεπάρνια», σηκώνοντας αλαζονικά το κεφάλι, νομίζοντας πως η αρχαία ιστορία και ο πολιτισμός μας θα αποτελούν αιώνιο άλλοθι για κάθε σημερινή μας ασχήμια. Το μόνο που διασώθηκε, σχεδόν κατά τύχη, είναι η νησιωτική Ελλάδα και κάποιοι παραδοσιακοί οικισμοί.
Κι όμως, πάντα υπάρχει δρόμος να προχωρήσουμε. Μπορούμε να βρούμε έξυπνους τρόπους για ανάπτυξη και νέες επενδύσεις, αφήνοντας επιτέλους πίσω μας το αίσχος των πρακτικών (τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ), τον παράνομο πλουτισμό από τα δημόσια ταμεία και τον εμπαιγμό στις καθημερινές μας συναλλαγές.
Η βιωσιμότητα δεν είναι πολυτέλεια· είναι πολιτισμός και σεβασμός στον άνθρωπο.
Ίσως ήρθε η ώρα να μάθουμε από όσους σχεδόν υποτιμήσαμε, επειδή η ιστορία τους τούς δοκίμασε σκληρά, αλλά τελικά κατάφεραν να χτίσουν κοινωνίες με όραμα, μέτρο και σεβασμό στον δημόσιο χώρο. Γιατί στο τέλος, ο πολιτισμός μιας χώρας δεν κρίνεται από τα ερείπια του παρελθόντος της, αλλά από τον σεβασμό που δείχνει στο παρόν των ανθρώπων της.
