Η υπενθύμιση μιας ανοιχτής θεσμικής εκκρεμότητας

Εικόνα: Eurokinissi 

Η σημερινή παρουσία πολιτικών εκπροσώπων και αρχηγών κομμάτων της Ελληνικής Βουλής στο αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας, για να αποδώσουν τιμή στον δημοσιογράφο Γιώργο Παπαδάκη, συνιστά μια σπάνια, αλλά ουσιαστική στιγμή πολιτικού πολιτισμού, όχι ως χειρονομία δημοσίων σχέσεων, αλλά ως ανάληψη συμβολικής ευθύνης.

Σε έναν δημόσιο χώρο όπου οι πολιτικοί επιλέγουν συστηματικά την ασφάλεια των τελετουργικά «ουδέτερων» εμφανίσεων, η συνειδητή αποδοχή της έκθεσης σε έναν τόπο που εξακολουθεί να θεωρείται θεσμικά και κοινωνικά αμήχανος, δηλώνει σεβασμό όχι μόνο προς τον εκλιπόντα, αλλά και προς το δικαίωμα της κοινωνίας να πενθεί έξω από κανονιστικά θρησκευτικά σχήματα.

Το γεγονός ότι επετράπη να κυκλοφορήσουν εικόνες και βίντεο από το αποτεφρωτήριο, χώρο που το πολιτικό προσωπικό αποφεύγει σχεδόν αντανακλαστικά, αναδεικνύει μια έμπρακτη αποδοχή της πολλαπλότητας των κοσμοθεωριών, κάτι που ο δημόσιος λόγος συχνά διακηρύσσει αλλά σπανίως υπηρετεί.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, η σημερινή πράξη δεν πρέπει να εξαντληθεί σε έναν στιγμιαίο έπαινο «πολιτικής ευπρέπειας», αλλά να ιδωθεί ως υπενθύμιση μιας ανοιχτής θεσμικής εκκρεμότητας: ότι η επόμενη Βουλή οφείλει να θέσει, με σοβαρότητα και χωρίς υπεκφυγές, το ζήτημα του διαχωρισμού Κράτους και Εκκλησίας στον πυρήνα της συνταγματικής αναθεώρησης.

Όχι ως ιδεολογικό σύνθημα, αλλά ως όρο δικαιοσύνης και ισονομίας σε μια πλουραλιστική κοινωνία.

Όσοι επικαλούνται διαρκώς τη δικαιοσύνη ως ρητορικό απόθεμα, οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι αυτή δεν μπορεί να πραγματωθεί όσο το κράτος συνεχίζει να συγχέει θεσμική ουδετερότητα και θρησκευτική κανονικότητα.

Η παρουσία στη Ριτσώνα έχει αξία μόνο αν λειτουργήσει ως προοίμιο μιας θεσμικής ωρίμανσης, αλλιώς, θα μείνει μια αξιοπρεπής αλλά σιωπηλή εικόνα, χωρίς πολιτικό αντίκρισμα.