Κατοικώντας τα όνειρα
Θέλουμε να σχεδιάζουμε χώρους για όλους, χώρους ανοιχτούς, ελεύθερους, προσβάσιμους, ανθρώπινους, με σεβασμό στη φύση και την ιστορία - Γράφει η Ευαγγελία Κασάπη
Λέξεις: Ευαγγελία Κασάπη
Σήμερα είμαστε όλοι περήφανοι ο ένας για τον άλλον και ευγνώμονες. Ευγνώμονες προς ανθρώπους αγαπημένους αλλά και προς τη σχολή μας, μια σχολή που αποτέλεσε το σπίτι μας τα τελευταία αυτά υπέροχα χρόνια.
Κι αν κάτι ξέρουμε καλά εμείς οι αρχιτέκτονες είναι να οικειοποιούμαστε χώρους και να τους κατοικούμε… Και κάπως έτσι οι αίθουσες και τα καμαράκια μας γέμισαν με όνειρα, ιδέες και σχέδια –σχέδια στο χαρτί, σχέδια για το μέλλον. Φιλοξένησαν τις φιλίες μας: συζητήσεις, ξενύχτια για εργασία, αν ήμασταν τυχεροί ξενύχτια για κάποιο πάρτι μετά από εργασία, μεταμεσονύχτιες αναζητήσεις και εμβαθύνσεις.
Κι αν δεν χαρήκαμε, κι αν δεν ενθουσιαστήκαμε, μαϊμουδίζοντας αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες και τα έργα τους, χαράσσοντας τα πρώτα μας βήματα στα ριζόχαρτα, φωτίζοντας σε οθόνες γραμμές και μορφές. Κι αν δεν πειραματιστήκαμε, κι αν δεν απογοητευτήκαμε, κι αν δεν αποτύχαμε, για να επιτύχουμε κάποια στιγμή, ψάχνοντας να βρούμε τι κάνουμε, ποιοι είμαστε και πού στεκόμαστε…
Μπαίνοντας στη σχολή –ανυποψίαστοι για το τι μας περιμένει– η αρχιτεκτονική έμοιαζε κάτι πολύ συγκεκριμένο, ξεκάθαρο, εύκολο να οριστεί, νομίζαμε πώς ξέρουμε τι θέλουμε… Βγαίνοντας από τη σχολή η αρχιτεκτονική φαντάζει κάτι απροσδιόριστο και ρευστό, ένα φάσμα χρωμάτων και υφών… Μήπως απόδειξη μιας επιτυχημένης εκπαιδευτικής διαδικασίας;…
Το ωραίο με την αρχιτεκτονική –σε αντίθεση ίσως με άλλες επιστήμες– είναι ότι δεν ξέρεις τι ακριβώς είναι, και αυτό παλεύεις να καταλάβεις όλα αυτά τα χρόνια των σπουδών, ίσως και μετέπειτα… Η επανάσταση στη σκέψη έγκειται στη συνειδητοποίηση ότι η αρχιτεκτονική τελικά βρίσκεται παντού, όπου είναι ο άνθρωπος από τον οποίο και πηγάζει και για τον οποίο υφίσταται. Επαναδιατύπωση: το ωραίο με την αρχιτεκτονική είναι ότι δεν ξέρεις τι ακριβώς είναι, αφού ζεις από πάντα με αυτή και σε αυτή… Απλά εμείς ελπίζουμε να ζήσουμε και από αυτή…
Η διαπίστωση αυτή καθιστά καίριο, φεύγοντας από αυτή την αίθουσα, το συλλογισμό του ποιος είναι ο ρόλος μας στην κοινωνία πλέον ως αρχιτεκτόνων. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε ασκηθεί σε μια ιδιαίτερα δημιουργική και ανθρωπιστική διαδικασία. Το πρόβλημα είναι ότι μετά από εδώ ενδέχεται να έρθουμε αντιμέτωποι με την απομάγευση, ως αποτέλεσμα μιας αρχιτεκτονικής για χάρη του κέρδους κι όχι του ανθρώπου και των κοινωνικών αναγκών.
Δεν θέλουμε να σχεδιάζουμε ξενοδοχεία, βίλες και rbnb, όταν αυτά καταδυναστεύουν τα σπίτια και τις παραλίες μας, δεν θέλουμε να σχεδιάζουμε όμορφα πάρκα, όταν αυτά θα διώξουν τελικά ευαίσθητους πληθυσμούς για να τους εκτοπίσουν αλλού και μετά αλλού και μετά αλλού, δεν θέλουμε να σχεδιάζουμε κατεστραμμένες πόλεις από τις βόμβες που προσπαθούν να σβήσουν ίχνη λαών και πολιτισμών…
Θέλουμε να σχεδιάζουμε χώρους για όλους, χώρους ανοιχτούς, ελεύθερους, προσβάσιμους, ανθρώπινους, με σεβασμό στη φύση και την ιστορία.
Ελπίζω αυτός ο λόγος να μην ήταν παραπάνω ρομαντικός, αλλά παραπάνω ρεαλιστικός, ενόψει του μέλλοντος που ανοίγεται μπροστά μας και μας περιμένει να το ζήσουμε… Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο πράγμα που μπορούν να καταφέρουν οι σπουδές δεν είναι να μας μάθουν να σχεδιάζουμε σωστά και λειτουργικά, ούτε και να καταλάβουμε τελικά τι είναι η αρχιτεκτονική… Αλλά να μάθουμε να βλέπουμε τον κόσμο με ματιά φιλοπερίεργη, αυτή του εξερευνητή ή του πλάνητα, και να σκεφτόμαστε για αυτόν. Έτσι ώστε να μπορέσουμε να τον οραματιστούμε αλλιώς…
* Η Ευαγγελία Κασάπη και είναι απόφοιτη του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ
**Το παραπάνω κείμενο είναι ο λόγος που εκφώνησε στην τελετή της ορκομωσίας του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ
