Κι αν η ωραία Ελένη είναι μαύρη, τι;

Διαβάζω και βλέπω από χθες σχόλια για την ωραία Ελένη και το πρόσωπο που θα την υποδυθεί στην Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν.

Βλέπω άπειρες κακές κριτικές που σχολιάζουν την επιλογή του σκηνοθέτη να επιλέξει την οσκαρική Λουπίντα Νιόγκο. Και κάπου εκεί οι γνωστοί-άγνωστοι «κάφροι» των πληκτρολογίων εμφανίζονται και πάλι στα σχόλια.

Τους κάνω εικόνα να κάθονται στον καναπέ τους, να σκρολάρουν αδιάφορα και μόλις διαβάσουν την είδηση να σηκώνονται ελάχιστα από τις θέσεις τους, να ανοίγουν το πληκτρολόγιο στο κινητό και να πετούν ό,τι τους κατέβει στο κεφάλι.

Δεν θα σταθώ όμως σε όσους βρίζουν και απαξιώνουν το σκηνοθέτη, αλλά στο πιο απλό και ταυτόχρονα πιο ουσιαστικό ερώτημα: πώς και μαύρη να είναι η ωραία Ελένη, τι;

Ας πιάσουμε τα πράγματα από την αρχή.

Ο κόσμος του κινηματογράφου και των τεχνών ήταν ανέκαθεν πειραματικός και το κάστινγκ είναι θέμα επιλογής του σκηνοθέτη. Και αυτό δεν μπορεί να το στερήσει κανένας ανώνυμος χρήστης του Facebook, κανένα timeline και κανένα σχόλιο γραμμένο εν θερμώ.

Δεν θα μιλήσω κινηματογραφικά και για το γιατί γίνονται αυτές οι επιλογές. Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου, ούτε μπορώ να αναλύσω ταινίες και σκηνοθετικές αποφάσεις. Άλλωστε, εδώ δεν μιλάμε πραγματικά για σινεμά.

Αξίζει όμως να γράψουμε κάτι άλλο που δεν νομίζω να αρέσει πολύ. Το 1950 μια άλλη μαύρη στο δέρμα ηθοποιός υποδυόταν την ωραία Ελένη. Η Έρθα Κιττ η οποία είχε επιλεχτεί από τον Όρσον Ουέλς, για τη θεατρική του παραγωγή, με τίτλο «Ένα βράδυ με τον Όρσον Γουέλς».

Decades before Christopher Nolan, @Lupita_Nyongo (or @elonmusk for that matter) were born, Orson Welles cast Eartha Kitt as the beautiful Helen of Troy in his 1950 stage production of “Time Runs.” Nobody talked about the color of her skin, just her amazing talent. pic.twitter.com/hxiNe1AEzM

— Wellesnet.com (@Wellesnetcom) February 1, 2026

Και όμως 76 χρόνια μετά, οι ίδιοι φόβοι, οι ίδιες κραυγές για «απειλή της δυτικής κληρονομιάς». Τίποτα δεν άλλαξε γι’ αυτούς. Απλώς τώρα έχουν πιο μεγάλη οθόνη για να δείξουν πόσο μικροί και επικίνδυνοι παραμένουν.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι η Ελένη. Είναι το ότι, στο συλλογικό φαντασιακό πολλών, η ομορφιά, το μεγαλείο και το «κλασικό» εξακολουθούν να είναι λευκά.

Ναι, ο Όμηρος περιγράφει την ωραία Ελένη ως κάτι διαφορετικό. Αλλά γιατί πρέπει να γίνεται τόσος ντόρος για όλο αυτό;

Αυτό που μπορώ όμως να κάνω όμως και βγαίνει τόσο αυτονόητα και φυσικά από μέσα μου, είναι να νιώσω τον ρατσισμό που σε ορισμένες περιπτώσεις χτυπάει κόκκινο.

Δεν ξέρω πώς και γιατί μπορώ να μπω στο πετσί της Νιόγκο, αλλά για κάποιο λόγο αυτές οι γραμμές βγαίνουν χωρίς πολύ σκεπτικό. Ίσως γιατί δεν γράφω μόνο εγώ.

Ίσως γράφει και ο 12χρονος Αντώνιο. Ο Αντώνιο που οι συμμαθητές του δεν τον έπαιζαν στη γυμναστική επειδή είναι Αλβανός. Που έπαιρνε τη μπάλα ποδοσφαίρου και έπαιζε μόνος του με τον πίσω τοίχο του σχολείου. Που στην τάξη δεν καθόταν κανείς δίπλα του, γιατί – ως γνωστόν – «η αλβανίλα κολλάει».

Που ενώ είχε παρέες, οι γονείς των άλλων παιδιών τα απομάκρυναν από αυτόν.

Αυτός είναι ο ρατσισμός. Μια πληγή που αντί να κλείνει, επεκτείνεται. Από τα σχολεία, στον κινηματογράφο. Χωρίς καμία εξαίρεση απ’ ό,τι φαίνεται. Είτε είσαι ένα παιδάκι από την Αλβανία είτε μια μαύρη ηθοποιός παγκόσμιας αναγνώρισης.

Ας επιστρέψουμε όμως στο θέμα μας.

Τα πράγματα είναι απλά. Μια μαύρη ηθοποιός θα υποδυθεί τη λευκή ωραία Ελένη. Εντωμεταξύ, μιλάμε για μια φιγούρα μυθοπλασίας. Αυτό το έχουμε όλοι κατά νου, σωστά;

Κι όμως, όσοι αντιδρούν για αυτή την επιλογή, που δεν γνωρίζουμε 100% ότι ειναι έτσι, νευριάζουν και βγάζουν τα απωθημένα τους σε καφενεία, σε κουβέντες, σε timelines και σχόλια στο Facebook για μια πλασματική φιγούρα. Και αυτό τους φαίνεται πιο φυσιολογικό από το να υποδυθεί μια έγχρωμη γυναίκα την ωραία Ελένη. Ο 22χρονος πάντως Αντώνιο θα το έβαζε στα dislike της εβδομάδας.

Το θέμα όμως είναι ακόμα πιο σοβαρό.

Όταν ένας δισεκατομμυριούχος, όπως ο Έλον Μασκ, βγαίνει χαλαρός – στη δική του (!) – πλατφόρμα και δικάζει τον Κρίστοφερ Νόλαν λέγοντας πως «θέλουν να εξαφανιστεί ο δυτικός πολιτισμός», αντιλαμβάνεστε ότι το πράγμα παραπάει.

Chris Nolan has lost his integrity

— Elon Musk (@elonmusk) January 31, 2026

Και κάπως έτσι, δίνει πάτημα: «Μα τα λέει και ο Μασκ».

Και μαζί με αυτό έρχεται και μια φράση που έχει γίνει καραμέλα: «η woke agenda θα μας φάει».

Δεν υπάρχει «ναι μεν αλλά». Δεν υπάρχει «μα η ωραία Ελένη…». Δεν υπάρχει τίποτα. Τα πράγματα είναι απλά. Ενοχλήθηκες γιατί μια ομηρική φιγούρα μπορεί να είναι μια μαύρη γυναίκα σε μια ταινία του 2026. Θίχτηκες γιατί θεωρείς ότι πλήττεται ο πατριωτισμός σου. Γιατί δεν θα αντέξεις να δείξεις στο παιδί σου αυτή τη τραγωδία και το βλάσφημο θέαμα.

Και όταν το παιδί σου έχει συμμαθητή ένα μαύρο παιδί, τι θα κάνεις; Θα του πεις να μην του κάνει παρέα; Όπως έλεγαν οι γονείς των φίλων του Αντώνιο; Και όταν η τάξη ανεβάσει μια θεατρική παράσταση, το μαύρο παιδί δεν θα μπορεί να παίξει; Γιατί; Γιατί κανένας άνθρωπος στην ιστορία των Ελλήνων δεν ήταν μαύρος; Από την Οδύσσεια μέχρι κάθε άλλο μυθιστόρημα;

Όλα αυτά με κάνουν να σκέφτομαι και να περιμένω μια απάντηση. Στο ερώτημα αν η ωραία Ελένη είναι μαύρη, τι;