Με αφορμή τον αιφνίδιο θάνατο της εκπαιδευτικού κ. Χρηστίδου, στη Θεσσαλονίκη

Λέξεις: Απόστολος Κ. Καρύδας

Ο θάνατος της 57χρονης καθηγήτριας Αγγλικών στο 3ου ΓΕΛ Θεσσαλονίκης κ. Σοφίας Χρηστίδου από εγκεφαλικό επεισόδιο προκάλεσε μεγάλη συζήτηση στην κοινωνία, στην εκπαιδευτική κοινότητα και στους γονείς των μαθητών και μαθητριών και ανέγειρε εύλογους προβληματισμούς για τις συνθήκες λειτουργίας των σχολείων σήμερα, καθώς και για τις εκπαιδευτικές πολιτικές που σχετίζονται με τα φαινόμενα της Σχολικής βίας και του Σχολικού Εκφοβισμού.

Το κοινωνικό πλαίσιο του σχολείου σήμερα

Πολλοί κοινωνοί επιστήμονες, ψυχολόγοι και εκπαιδευτικοί διατείνονται ότι τις τελευταίες δεκαετίες η ατμόσφαιρα του σχολείου και οι συμπεριφορές των μαθητών και μαθητριών έχουν αλλάξει. Στις αλλαγές αυτές βασικό ρόλο φαίνεται να έχει παίξει η κοινωνία των «Δικτύων», η Οικονομική Κρίση του 2009 – 2018 και η Πανδημία του 2020 – 2024. Αν και οι κοινωνικές επιδράσεις στην Εκπαίδευση είναι πολυπαραγοντικές, εντούτοις, θα μπορούσαμε να διακρίνουμε ως βασικά χαρακτηριστικά αυτών των επιδράσεων τα εξής:

• Το δημόσια εκπαιδευτικό σύστημα συχνά κατακρίνεται ως αναποτελεσματικό
• Το κύρος των δημόσιων σχολείων έχει μειωθεί 
• Εκπαιδευτικοί απαξιώνονται, συχνά, από μερίδα των πολιτών
• Οι γονείς, υπάρχουν φορές που, υπερασπίζονται χωρίς δεύτερη σκέψη το παιδί τους, αμφισβητώντας δημόσια τον/την εκπαιδευτικό 
• Οι μαθητές και οι μαθήτριες, αλλά και οι εκπαιδευτικοί βιώνουν εντονότερα και συχνότερα περιστατικά άγχους, έντασης 
• Έχουν αυξηθεί τα φαινόμενα Σχολικής Βίας, Σχολικού Εκφοβισμού, Bullying και γενικά ανεπιθύμητων συμπεριφορών των μαθητών και μαθητριών απέναντι σε συμμαθητές-συμμαθήτριες και εκπαιδευτικούς

Η περίπτωση του 3ου ΓΕΛ Θεσσαλονίκης και της καθηγήτριας κ. Χρηστίδου

Σε ότι αφορά την περίπτωση της καθηγήτριας Αγγλικών του 3ου ΓΕΛ Θεσσαλονίκης κ. Σοφίας Χρηστίδου συνάδελφοί της εκπαιδευτικοί, αλλά και μαθητές και μαθήτριες την περιγράφουν ως εκπαιδευτικό, με ήθος, γνώση και πάθος για τη δουλειά της και ως λειτουργό που μετέδιδε με παρρησία την αγάπη της για τη μάθηση, τις γλώσσες και τη λογοτεχνία στα παιδιά.

Από την άλλη, μαρτυρίες συναδέλφων εκπαιδευτικών αναφέρουν, πως, σε ότι αφορά την κατάσταση που βίωνε η εκπαιδευτικός στο 3ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης ήταν ότι: κάποια παιδιά της κάνανε συχνά bullying στην ώρα του μαθήματος, την προπηλάκιζαν, της πετούσαν βιβλία και μπουκάλια νερού, χτυπούσαν τα θρανία τους με εκκωφαντικούς θορύβους, μιμούνταν κραυγές ζώων, τοποθετούσαν θρανία και καρέκλες μπροστά στην πόρτα για να μην μπορέσει να βγει, και πολλά άλλα.

Ο Σύλλογος Γονέων των μαθητών και μαθητριών του σχολείου αρνείται τις κατηγορίες αυτές και μιλά για αδικαιολόγητη δημόσια στοχοποίηση ανήλικων μαθητών και μαθητριών και των οικογενειών τους «με τη δημόσια διακίνηση ισχυρισμών και σχολίων που επιχειρούν να αποδώσουν ευθύνες για το τραγικό αυτό γεγονός σε μαθητές, γονείς και μέλη της κοινότητας, χωρίς καμία απολύτως τεκμηρίωση».

Η μεριά της Εκπαιδευτικής Διοίκησης

Η Διοίκηση της Εκπαίδευσης, με τη σειρά της (η οποία κατά τον νόμο φέρει την ευθύνη για την διευθέτηση τέτοιου είδους κρίσεων στη σχολική τάξη), κατέληξε, σύμφωνα με τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας, στο να παραπέμψει την εκπαιδευτικό σε Β/θμια Υγειονομική Επιτροπή, με στόχο να αξιολογηθεί η ικανότητά της να διδάξει και να διαχειριστεί τη σχολική τάξη.

Η ματιά της Παιδαγωγικής

Η δικιά μας προσέγγιση ως παιδαγωγών οφείλει να είναι ανθρώπινη και όχι καταγγελτική και καταδικαστική. Με αυτή τη ματιά, είναι εύλογο παραδεχτούμε πως η παραπομπή οποιουδήποτε ανθρώπου (πόσο μάλλον ενός δημόσιου προσώπου, όπως η εκπαιδευτικός) σε Ειδική Επιτροπή για να διαπιστώσει αν είναι ψυχικά υγιής και είναι ικανός σταθεί και να διδάξει σε σχολική τάξη αποτελεί ακραίο διοικητικό μέτρο, το οποίο προσβάλλει τον αυτοσεβασμό και την αξιοπρέπεια του κάθε ανθρώπου, οδηγεί σε ατομική απαξίωση και, εντέλει, γεννά περισσότερη ένταση και μεγαλύτερο άγχος στον οποιονδήποτε.

Υπάρχουν εναλλακτικές; Κατά τη γνώμη μας, ναι, υπάρχουν! Και είναι οι εξής:

1. Η συστηματική εφαρμογή στα σχολεία και ειδικά στα σχολεία με αυξημένα περιστατικά ενδοσχολικής βίας, προγραμμάτων ενάντια στην Βία και τον Σχολικό Εκφοβισμό, με έμφαση στην αρμονική συμβίωση των μαθητών, μαθητριών και εκπαιδευτικών 2. Αλλαγή τμήματος στο ίδιο σχολείο ή αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος (με μεταφορά σε γειτονικά σχολεία) των μαθητών και μαθητριών με εκδηλώνουν προβληματίζουσα συμπεριφορά 3. Απομάκρυνση του -της εκπαιδευτικού από σχολικά περιβάλλοντα και τάξεις στις οποίες εμφανίζεται κλίμα έντασης, βίας και απαξίωσης και ανάθεση των ωρών διδασκαλίας σε άλλα τμήματα του ίδιου ή άλλου όμορου σχολείου. Και, ίσως, να υπάρχουν και άλλα προληπτικά μέτρα τα οποία δεν προσβάλλουν το κύρος και την αξιοπρέπεια ούτε των εκπαιδευτικών ούτε και των παιδιών.

Αντί επιλόγου

Το λειτούργημα της Εκπαίδευσης και του -της εκπαιδευτικού είναι από τα σημαντικότερα στην κοινωνία και αξίζει να το διαφυλάξουμε (οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς των παιδιών και η πολιτεία) με όλους τους δυνατούς τρόπους. Αυτό, γιατί η Εκπαίδευση και οι αξίες που παρέχονται μέσω αυτής, καθορίζουν, εν πολλοίς, τη μορφή και το περιεχόμενο της κοινωνίας του αύριο.

Η κ. Χρηστίδου μας αποχαιρέτησε με έναν τρόπο που, κατά τη γνώμη μας, δεν είναι αντάξιος μιας λειτουργού της εκπαίδευσης.

Ας αναπαυτεί η ψυχή της!

Ναι, αλλά, με την πεποίθηση και δέσμευση πως θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια από τους -τις εκπαιδευτικούς, τους γονείς, τη διοίκηση και την πολιτεία, ώστε να επιλυθούν παρόμοιες κρίσεις και ενδοσχολικά συμβάντα με νηφαλιότητα, με ενσυναίσθηση και με μέτρα που σέβονται την αξιοπρέπεια και την ακεραιότητα (ψυχική και σωματική) τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών και μαθητριών.

* Ο Απόστολος Καρύδας είναι συνταξιούχος εκπαιδευτικός της Α/θμιας Εκπαίδευσης, ο οποίος έχει διατελέσει για πολλά χρόνια Σύμβουλος Εκπαίδευσης σε σχολεία της Ανατολικής και Δυτικής Θεσσαλονίκης.