Μύρισε Ελλάδα

Διαβάζουμε ότι με το άρθρο 36 του νομοσχεδίου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, θεσπίζεται ο θεσμός της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης από τη Φορολογική Διοίκηση, με την προσθήκη νέου άρθρου 9Α στον Ν.5104/2024.

Με απλά λόγια, ορίζεται ότι για πρώτη φορά, ο φορολογούμενος μπορεί να ζητήσει εκ των προτέρων μια επίσημη, δεσμευτική ερμηνεία της φορολογικής διοίκησης για μελλοντικά γεγονότα. Θα μπορεί να ρωτήσει το κράτος πριν πράξει και να λάβει μια υπόσχεση ότι αν κινηθεί εντός των ορίων που του τέθηκαν, δεν θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αυθαιρεσία.

Σε μια χώρα όπου η φορολογική αβεβαιότητα αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα, η κίνηση αυτή μοιάζει εκ πρώτης όψεως σχεδόν λυτρωτική. Αλλά είναι πράγματι έτσι;

Η σχετική διάταξη ορίζει ότι για την έκδοση της φορολογικής δεσμευτικής απάντησης απαιτείται παράβολο με ελάχιστο το ποσό των 5.000€ (για παραδεκτό αίτησης). Το ύψος του συνολικού παραβόλου ορίζεται σε ποσό από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.

Το πρώτο και πιο έντονο ερώτημα που δημιουργείται είναι ποιος τελικά έχει πρόσβαση σε αυτή την ασφάλεια;

Με παράβολα που ξεκινούν από 15.000 ευρώ και φτάνουν έως 50.000 ευρώ, η απάντηση φαίνεται σχεδόν αυτονόητη.

Τα επόμενα ερωτήματα πολλά…

Είναι εργαλείο ασφάλειας ή ένα εργαλείο αποκλεισμού;

Θα δημιουργηθεί ένα δίκτυο πληροφόρησης δύο ταχυτήτων;

Η φορολογική νομοθεσία όπως και κάθε άλλη νομοθεσία, είναι υποχρεωτική για όλους. Το ίδιο και οι κυρώσεις που τη συνοδεύουν. Και όμως, η κατανόηση φαίνεται να αποκτά σημαντικό οικονομικό τίμημα.

Μπορεί η φορολογική βεβαιότητα να μετατρέπεται σε προϊόν προς πώληση;

Είναι φυσιολογικό ο πολίτης να πληρώνει για να μάθει τι σημαίνει ο νόμος που ψηφίζει το ίδιο το κράτος;

Αν ο νόμος χρειάζεται να αγοραστεί για να γίνει κατανοητός, τότε μήπως η πολυπλοκότητα του δεν είναι απλώς πρόβλημα αλλά μηχανισμός;

Από πότε η φορολογική βεβαιότητα γίνεται προνόμιο οικονομικής δυνατότητας;

Οι αποφάσεις λέει, θα δημοσιεύονται ανωνυμοποιημένες.

Αυτό δημιουργεί ένα ενδιαφέρον δίπολο. Από τη μια η γνώση τελικά θα διαχέεται, από την άλλη όμως κάποιος θα πληρώνει δεκάδες χιλιάδες ευρώ για να τη λάβει πρώτος.

Άρα, αν δημιουργείται μια αγορά πρώιμης πληροφόρησης, δεν θα προκύψει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για όσους έχουν πρόσβαση, πρώτοι;

Ένα άλλο σοβαρό ζήτημα είναι αυτό, της πραγματικότητας της διοίκησης.

Οι υπηρεσίες είναι ήδη υποστελεχωμένες και επιβαρυμένες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ποιος θα αναλάβει να δώσει αυτές τις απαντήσεις; Θα δημιουργηθούν νέες εξειδικευμένες μονάδες; Θα μετακινηθεί προσωπικό ή θα ανοίξει, σιωπηρά, ένας δρόμος προς εξωτερικούς συνεργάτες;

Για να είμαστε δίκαιοι, η φορολογική δεσμευτική απάντηση θα μπορούσε υπό άλλες προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε εργαλείο θεσμικής ωρίμανσης.

Ωστόσο αυτή τη στιγμή και με αυτές τις συνθήκες μοιάζει με μηχανισμό ενίσχυσης ανισοτήτων.

Τα πιο κρίσιμα από όλα τα ερωτήματα να είναι τα εξής:

Το κράτος επιδιώκει να λύσει το πρόβλημα της αβεβαιότητας ή να το τιμολογήσει;

Μήπως αντί να πωλείται η βεβαιότητα, θα έπρεπε να απλοποιείται η νομοθεσία;