Ο ΣΥΡΙΖΑ της αυτοκαταστροφής
Σχεδόν σε κάθε κρίσιμο σταυροδρόμι της μετα-Τσίπρα εποχής, όταν το κόμμα καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους, μοιάζει να επιλέγει συστηματικά εκείνον που το οδηγεί σε μεγαλύτερη συρρίκνωση
Λέξεις: Δ.Α.
Δεν έχω δει πιο αυτοκαταστροφικό κόμμα από τον ΣΥΡΙΖΑ. Σχεδόν σε κάθε κρίσιμο σταυροδρόμι της μετα-Τσίπρα εποχής, όταν καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους, μοιάζει να επιλέγει συστηματικά εκείνον που τον οδηγεί σε μεγαλύτερη συρρίκνωση.
Κασσελάκης αντί Αχτσιόγλου. Μια επιλογή που βασίστηκε περισσότερο στην επικοινωνιακή έκπληξη και στην αναζήτηση ενός «νέου προσώπου», που φώναζε από μακριά ότι καμιά σχέση δεν έχει ούτε με την αριστερά ούτε καν την κεντροαριστερά, παρά στην ανάγκη πολιτικής ανασυγκρότησης ενός κόμματος που μόλις είχε υποστεί στρατηγική ήττα. Το αποτέλεσμα ήταν μια βαθύτερη κρίση ταυτότητας, ιστορικών και πολιτισμικών αναφορών, διαδοχικές διασπάσεις και ακόμη μεγαλύτερη αποσύνδεση από την κοινωνική βάση της Αριστεράς.
Φάμελλος αντί Πολάκη. Ανεξάρτητα από το τι πιστεύει κανείς για τον Πολάκη, εκπροσωπούσε μια υπαρκτή κοινωνική και εκλογική βάση, με σαφέστερο πολιτικό στίγμα, μια σαφή πολιτική ατζέντα 5 πολιτικών, και μεγαλύτερη ικανότητα κινητοποίησης ενός τμήματος του κόσμου που είχε στηρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Φάμελλος αντιπροσώπευε περισσότερο την επιλογή της εσωκομματικής ισορροπίας και της θεσμικής κανονικότητας. Μόνο που ένα κόμμα σε υπαρξιακή κρίση δεν σώζεται απλώς επειδή γίνεται πιο «κεντρώο». Χρειάζεται λόγο ύπαρξης, κοινωνική αναφορά και πολιτική δυναμική.
Και τώρα Δούρου αντί Πολάκη. Για ακόμη μία φορά, η επιλογή φαίνεται να κινείται προς μια λύση περισσότερο αποδεκτή στο εσωτερικό του κομματικού μηχανισμού, αλλά με αμφίβολη δυνατότητα να διευρύνει την πραγματική επιρροή του κόμματος. Το πρόβλημα εδώ δεν είναι αν ο Πολάκης είναι ο ιδανικός ηγέτης — προφανώς έχει σοβαρές αδυναμίες και ένα σαφές πολιτικό ταβάνι. Το ερώτημα είναι συγκριτικό: ποιος μπορεί, στις σημερινές συνθήκες, να εκφράσει μια διακριτή πολιτική πρόταση και να κινητοποιήσει κοινωνικές δυνάμεις πέρα από έναν ολοένα μικρότερο κομματικό πυρήνα;
Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το βασικό πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ μετά τον Τσίπρα. Συγχέει διαρκώς τη μετριοπάθεια με τη διεύρυνση και την εσωκομματική αποδοχή με την κοινωνική απήχηση. Επιλέγει πρόσωπα που δημιουργούν τις λιγότερες αντιδράσεις μέσα στο κόμμα, χωρίς να αναρωτιέται αν μπορούν να δημιουργήσουν ενθουσιασμό έξω από αυτό.
Ένα κόμμα όμως που βρίσκεται σε ελεύθερη εκλογική πτώση δεν έχει πρωτίστως ανάγκη από διαχειριστές της συρρίκνωσής του. Έχει ανάγκη από πολιτική ταυτότητα, κοινωνική γείωση και έναν λόγο που να εξηγεί γιατί υπάρχει και ποιους ακριβώς θέλει να εκπροσωπήσει.
Το παράδοξο είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά την αποχώρηση του Τσίπρα, είχε επανειλημμένα την ευκαιρία να σταματήσει την αποσύνθεσή του. Και σχεδόν κάθε φορά κατάφερε να μετατρέψει μια κρίση σε μεγαλύτερη κρίση και μια ήττα σε αφετηρία για την επόμενη.
