Όταν η εφηΒΙΑ δεν είναι «μαγκιά»

Ένα μήνυμα προς εσένα, τον έφηβο

24 Ιανουαρίου 2026, 7:52 πμ

Λέξεις: Χρυσούλα Τσάπα

Ίσως να έχεις ακούσει για τον 17χρονο από τις Σέρρες που έχασε τη ζωή του μετά από άγριο ξυλοδαρμό. Ίσως να πέρασε σαν μια ακόμη είδηση. Όμως δεν ήταν απλώς μια είδηση. Ήταν ένα παιδί, σαν κι εσένα. Με όνειρα, φίλους, ζωή μπροστά του. Και χάθηκε από τη βία ενός άλλου παιδιού, μόλις 16 ετών. Δύο νέες ζωές καταστράφηκαν για πάντα — η μία σταμάτησε, η άλλη χάθηκε.

Η εφηβεία είναι δύσκολη. Τα συναισθήματα είναι έντονα, ο θυμός φουντώνει εύκολα, η ανάγκη να αποδείξεις ποιος είσαι σε πιέζει. Όμως άκου κάτι πολύ σημαντικό: η βία δεν σε κάνει δυνατό, δεν σε ανεβάζει, δεν σε δικαιώνει. Σε βάζει σε κίνδυνο. Και καμιά «στιγμή έντασης» δεν αξίζει μια ζωή.

«Μην εκφοβίζεις για να νιώσεις ανώτερος»

Γύρω σου προβάλλονται πρότυπα που μπερδεύουν τη δύναμη με τη σκληρότητα. Στα social media, στα βίντεο, στη μουσική. Η τραπ μπορεί να σε επηρεάσει περισσότερο απ’ όσο νομίζεις, ειδικά όταν την ακούς χωρίς φίλτρο. Πολλοί στίχοι και εικόνες δείχνουν τη βία, την επιβολή και την έλλειψη σεβασμού σαν κάτι «δυνατό» ή «μαγκιά». Όταν τα ακούς ξανά και ξανά, μπορεί να αρχίσεις να μπερδεύεις τη δύναμη με την επιθετικότητα και τον σεβασμό με τον φόβο. Σε μια ηλικία που ακόμα ψάχνεις ποιος είσαι, αυτά τα μηνύματα μπορούν να σε σπρώξουν σε παρορμητικές αντιδράσεις, να κάνουν τον θυμό να φαίνεται φυσιολογικός και τη βία αποδεκτή. Η μουσική είναι έκφραση, όχι τρόπος ζωής. Εσύ αποφασίζεις αν ένας στίχος θα μείνει απλώς τραγούδι ή αν θα επηρεάσει τις επιλογές σου και τις σχέσεις σου.

Θέλω να σου μιλήσω ξεκάθαρα:

Μην στήνεις ενέδρες για να “λύσεις διαφορές”. Μην αποδέχεσαι την πρόσκληση σε ενέδρες, σε απόμερες τοποθεσίες για να λύσεις τις διαφορές σου με κάποιον συνομήλικο . Μην διεκδικείς κανέναν άνθρωπο σαν τρόπαιο. Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν χτίζονται με φόβο και επιβολή. Αν απειλείσαι ή νιώθεις ότι κινδυνεύεις, μην μείνεις μόνος. Μίλα σε κάποιον που εμπιστεύεσαι. Κατέγραψε ό,τι συμβαίνει. Απόφυγε επικίνδυνα σημεία. Ζήτησε βοήθεια άμεσα όταν φοβάσαι.

Η πραγματική δύναμη είναι να προστατεύεις τον εαυτό σου, να μιλάς όταν φοβάσαι και να ζητάς βοήθεια όταν πονάς.

Αν σε χτυπήσει κάποιος, οι γονείς σου πρέπει να το ξέρουν. Όχι για να σε μαλώσουν. Όχι για να σε κατηγορήσουν. Αλλά γιατί είναι οι άνθρωποι που μπορούν να σε προστατεύσουν πραγματικά. Χρειάζεται να το γνωρίζουν για:

να φροντίσουν την υγεία σου και τυχόν τραυματισμούς

να σε στηρίξουν ψυχικά μετά το σοκ

να σε προστατεύσουν από επανάληψη της βίας

να κινηθούν σωστά και υπεύθυνα, ώστε να μη χαθεί άλλη ζωή

«Το να κρύψεις τη βία δεν σε προστατεύει — την αφήνεις να συνεχιστεί. Και αν ανταποδώσεις τη βία, κινδυνεύεις ακόμη περισσότερο.»

Και σκέψου για μια στιγμή τους γονείς του 17χρονου. Τον περίμεναν να γυρίσει σπίτι. Να τους μιλήσει. Να γελάσει. Αντί γι’ αυτό, βρέθηκαν να θρηνούν το παιδί τους, χαμένο με τόσο βάναυσο και άδικο τρόπο. Tώρα βλέπουν ένα άδειο δωμάτιο. Θυμούνται ένα πιάτο που δεν θα ξαναστρωθεί. Ο πόνος ενός γονιού που χάνει το παιδί του δεν γιατρεύεται ποτέ. Είναι ένα κενό που δεν γεμίζει, μια σιωπή που δεν σπάει.

«Ο 17χρονος από τις Σέρρες δεν θα επιστρέψει. Ας μην χαθεί άλλο παιδί. Ούτε εσύ».

Η βία είναι συνειδητή πράξη και κάθε πράξη έχει επιπτώσεις.

Στο σώμα. Στην ψυχή. Στη ζωή του θύματος…και στη ζωή εκείνου που τη διαπράττει.

Η κοινωνία μπορεί και οφείλει να εξετάζει τα κοινωνικά αίτια για να προλαμβάνει τη βία — όχι για να τη δικαιολογεί. Όταν ένα παιδί σηκώνει χέρι σε ένα άλλο παιδί, αυτό που προέχει είναι η ευθύνη και η προστασία της ζωής. Τίποτα δεν νομιμοποιεί το χτύπημα. Τίποτα δεν μειώνει το βάρος του.

Αυτό το μήνυμα αποτυπώνεται με σκληρό αλλά αληθινό τρόπο και στη σειρά «Εφηβεία» (Adolescence) του Netflix. Μέσα από τις ιστορίες των εφήβων, βλέπουμε πώς ο θυμός, η πίεση, τα λάθος πρότυπα και η σιωπή μπορούν να οδηγήσουν σε εκρήξεις βίας. Η σειρά δεν παρουσιάζει τη βία ως κάτι «cool» ή αναπόφευκτο. Αντίθετα, δείχνει ξεκάθαρα ότι κάθε πράξη έχει συνέπειες — για τους ίδιους τους εφήβους, για τις οικογένειές τους και για ολόκληρη την κοινωνία.

Η «Εφηβεία» δεν ζητά να λυπηθούμε αυτόν που ασκεί τη βία, ούτε να την κατανοήσουμε. Μας καλεί να τη δούμε κατάματα και να καταλάβουμε πού οδηγεί όταν δεν μπαίνουν όρια.

Και εδώ βρίσκεται το πιο σημαντικό μήνυμα προς εσένα:

Δεν είσαι τα νεύρα σου. Δεν είσαι ο θυμός σου. Δεν είσαι οι επιρροές σου. Είσαι υπεύθυνος για τις πράξεις σου. Και καμία γροθιά δεν σηκώνεται χωρίς συνέπειες.

«Μην ξεπερνάς τα όρια, δεν είσαι ανώτερος από τους άλλους, φύγε , δείξε ανωτερότητα»

Η βία δεν είναι αντίδραση. Είναι επιλογή. Και κάθε επιλογή έχει κόστος.

«Αν είσαι φίλος κάποιου που δέχεται βία, μην μένεις αμέτοχος μίλα στους γονείς σου, στους γονείς του φίλου σου, έτσι ώστε να τον βοηθήσεις να μην είναι μόνος, πείσε τον να μιλήσει σε κάποιον ενήλικο γι’ αυτό που περνάει»

«Αν είσαι φίλος κάποιου που ασκεί βία στους άλλους απομακρύνσου, δίνεις αξία στις πράξεις του, του δίνεις δύναμη να συνεχίσει, είσαι με το μέρος του ακόμη και αν αισθάνεσαι άσχημα με αυτά που βλέπεις»

«Όταν ανακουφίζεσαι, χαίρεσαι και αδιαφορείς στον πόνο του άλλου τότε χρειάζεσαι επαγγελματική βοήθεια»

«Αν νιώθεις ότι κινδυνεύεις άμεσα, αν κάποιος σε απειλεί, σε ακολουθεί ή ασκεί βία πάνω σου, μην το αγνοήσεις. Πήγαινε σε χώρο με κόσμο, ζήτησε βοήθεια από ενήλικα και κάλεσε την Αστυνομία στο 100. Δεν είναι υπερβολή και δεν είναι «κάρφωμα». Είναι προστασία της ζωής σου.

Η ασφάλειά σου είναι πιο σημαντική από τον φόβο ή το τι θα πουν οι άλλοι».

Η κοινωνία οφείλει να εφαρμόζει πολιτικές που προλαμβάνουν τέτοιες τραγικές καταστάσεις και να επιβάλλει παραδειγματικές ποινές σ’ αυτόν που εγκληματεί. Όχι από εκδίκηση, αλλά για να προστατευτούν ζωές. Για να μην υπάρξει άλλο θύμα. Για να μην υπάρξει άλλος γονιός που θα κλάψει το παιδί του.

Όλες οι παρακάτω γραμμές είναι δωρεάν, ανώνυμες και υπάρχουν για εσένα.