Πτυχία και… μισές αλήθειες
«Το θέμα με το πτυχίο δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια. Είναι ένας καθρέφτης» - Γράφει ο Ιωάννης Μπαξεβάνος
Λέξεις: Ιωάννης Μπαξεβάνος
Η ιστορία με τον Μακάριο Λαζαρίδη και το περίφημο πτυχίο του είναι από αυτές που σε κάνουν να σηκώνεις τα χέρια ψηλά — όχι γιατί είναι πρωτοφανείς, αλλά ακριβώς επειδή δεν είναι. Τις έχουμε ξαναδεί. Και, κάπως απογοητευτικά, ξέρουμε και πώς συνήθως καταλήγουν: σε μια θολή κατάσταση όπου κανείς δεν δίνει καθαρές απαντήσεις, αλλά όλοι κάνουν πως το θέμα «έκλεισε».
Ειλικρινά, δεν είναι το ίδιο το πτυχίο που με ενοχλεί περισσότερο. Δηλαδή, ναι — προφανώς έχει σημασία αν ένας πολιτικός λέει την αλήθεια για το βιογραφικό του. Αλλά αυτό που με κουράζει είναι η στάση. Αυτή η μόνιμη αίσθηση ότι θα μας πουν τα μισά, θα αποφύγουν τα δύσκολα και θα ελπίζουν ότι κάπου στην πορεία θα το ξεχάσουμε.
Και κάπου εκεί πιάνω τον εαυτό μου να σκέφτεται: ρε φίλε, πόσο δύσκολο είναι; Έχεις πτυχίο; Το δείχνεις. Δεν έχεις; Το λες. Τελεία. Δεν χρειάζεται επικοινωνιακή στρατηγική, δεν χρειάζεται αντεπίθεση, δεν χρειάζεται να βαφτίζεις την κριτική «πολιτική δίωξη». Χρειάζεται απλώς μια καθαρή κουβέντα.
Αντί γι’ αυτό, βλέπουμε το γνωστό έργο. Λίγη άμυνα, λίγη επίθεση, λίγο «δεν είναι αυτό το θέμα», λίγο «υπάρχουν πιο σοβαρά ζητήματα». Ναι, υπάρχουν. Αλλά ξέρεις κάτι; Η αξιοπιστία χτίζεται ακριβώς σε αυτά τα «μικρά». Αν δεν μπορείς να είσαι καθαρός σε κάτι τόσο απλό, γιατί να σε εμπιστευτώ στα μεγάλα;
Και δεν είναι μόνο θέμα του ίδιου. Είναι συνολικά το πώς λειτουργεί το σύστημα. Υπάρχει μια άτυπη ανοχή, μια σιωπηρή συμφωνία ότι «εντάξει, δεν έγινε και κάτι τρομερό». Κι όμως, αυτό το «δεν έγινε και κάτι» είναι που μας έχει φέρει εδώ. Μικρές εκπτώσεις στην αλήθεια, ξανά και ξανά, μέχρι που γίνονται κανονικότητα.
Το πιο εκνευριστικό; Ότι στο τέλος η ευθύνη μεταφέρεται αλλού. Στα ΜΜΕ που «το μεγάλωσαν», στην αντιπολίτευση που «εκμεταλλεύεται», στους πολίτες που «παρεξηγούν». Πάντα φταίει κάποιος άλλος. Ποτέ η απλή, ευθεία έλλειψη διαφάνειας.
Δεν ξέρω αν η συγκεκριμένη ιστορία θα ξεκαθαρίσει πλήρως. Μακάρι. Αλλά ακόμα κι αν ξεκαθαρίσει, η αίσθηση μένει. Ότι για άλλη μια φορά δεν ειπώθηκαν τα πράγματα όπως θα έπρεπε από την αρχή. Ότι πάλι χρειάστηκε πίεση για τα αυτονόητα.
Και τελικά, αυτό είναι που σε απομακρύνει. Όχι η μία υπόθεση, αλλά το μοτίβο. Η επανάληψη. Η βεβαιότητα ότι την επόμενη φορά θα δούμε κάτι παρόμοιο, με άλλον πρωταγωνιστή, ίδιο σενάριο.
Οπότε ναι, το θέμα με το πτυχίο δεν είναι απλώς μια λεπτομέρεια. Είναι ένας καθρέφτης. Και αυτό που δείχνει δεν είναι ιδιαίτερα κολακευτικό — ούτε για τον Μακάριο Λαζαρίδη, ούτε για το πώς έχουμε συνηθίσει να λειτουργεί η πολιτική γενικά.
*Ο Ιωάννης Μπαξεβάνος είναι φιλόλογος.
