Τα αλβανικά φλαμίνγκο, η ελληνική μειονότητα και ο Κουσνέρ

Εδώ και μέρες μια συζήτηση διατρέχει την επικαιρότητα σε πολλές και διαφορετικές τροχιές. Μια σημαντική περιβαλλοντική καταστροφή στην Αλβανία λαμβάνει όψεις απρόβλεπτες στον ελληνικό δημόσιο λόγο στην Ελλάδα, αποκαλύπτοντας για άλλη μια φορά την προχειρότητα σε συνδυασμό με τις εθνικές εμμονές και τον λαϊκισμό.

Είναι γνωστή η παραχώρηση από την κυβέρνηση στον επενδυτή (βλ. οικογένεια Τραμπ: Κουσνέρ και Ιβάνκα) της παράλιας περιοχής του δέλτα του Βιόσα (Αώου) στην λιμνοθάλασσα της Νάρτας, αλλά και της νήσου Σαζάν στον κόλπο της Αυλώνας.

Η Νάρτα όπως και το παρακείμενο Σβερνέτς είναι χωριά με ελληνόφωνο πληθυσμό, όσων βέβαια παρέμειναν μετά την μεγάλη έξοδο της δεκαετίας του 1990. Τα υπόλοιπα χωριά της περιοχής έχουν αλβανόφωνο πληθυσμό, χριστιανικό και μουσουλμανικό. Παρεμπιπτόντως, αυτά τα δύο ελληνόφωνα χωριά βρίσκονται πέρα από τις ζώνες όπου αναγνωρίζεται από την Αλβανία η ελληνική μειονότητα.

Τα σε εξέλιξη χωματουργικά και άλλα έργα στην περιοχή απειλούν με ανεπανόρθωτες καταστροφές ένα πάρκο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, παραβιάζοντας κάθε σχετικό εθνικό και διεθνή κανόνα περιβαλλοντικής προστασίας. Συνακόλουθα, παραμερίζεται το συμφέρον των κατοίκων της περιοχής αλλά και ολόκληρου του αλβανικού λαού στην διατήρηση του ευαίσθητου οικοσυστήματος που φιλοξενεί σημαντικές αποικίες φλαμίνγκο, φώκιας και θαλάσσιας χελώνας μεταξύ άλλων.

Η έγκριση και η υλοποίηση της φαραωνικής επένδυσης με αδιαφανείς διαδικασίες φέρνει στην επιφάνεια μια σοβαρή παραβίαση του κράτους δικαίου και βίαιη υπονόμευση του δημόσιου συμφέροντος. Παρακάμπτει, επίσης, το θεσμικό πλαίσιο και παραβιάζει τους όρους της οικονομικής συνεισφοράς της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος, ως προαπαιτούμενο στην ενταξιακή προοπτική της Αλβανίας. Μάλιστα, ορισμένοι από τους κατοίκους, ενώ διεκδικούσαν τίτλους ιδιοκτησίας που δεν είχαν αναγνωριστεί κατά το 1990 εποχή, τώρα βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν όχι την αλβανική διοίκηση και γραφειοκρατία, αλλά τα συρματοπλέγματα και τους χωρίς στολή σεκιουριτάδες της τραμπικής νεοαποικιοκρατίας. Με λίγα λόγια, ό,τι συμβαίνει στην περιοχή της Νάρτας αποτελεί σκάνδαλο πρώτου μεγέθους που βαρύνει την κυβέρνηση Ράμα, και η οποία δεν αποκλείεται να λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις. Αποτελεί επίσης πολιτικό εμπόδιο στον ευρωπαϊκό δρόμο της Αλβανίας, αλλά και οικολογικό ζήτημα που αφορά την ευρύτερη βαλκανική γειτονιά μας.

Το σύνθημα «Η Αλβανία δεν είναι για πούλημα» που προτάσσουν τις τελευταίες ημέρες οι επίμονοι και θαρραλέοι διαδηλωτές στα Τίρανα, αλλά και στην περιοχή του πάρκου, κάτι θα έπρεπε να μας θυμίζει: τις δεκάδες περιπτώσεις εκποίησης και απομείωσης του φυσικού πλούτου της Ελλάδας, ήδη προστατευόμενων περιοχών με πρόσχημα την τουριστική ανάπτυξη ή την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η ενεργοποίηση των ανθρώπων αυτών για το κοινό καλό, αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση και προβληματισμό, για μία βαλκανική αλληλέγγυα συσπείρωση απέναντι στην αλόγιστη, χωρίς κανόνες πλέον, ασυδοσία των επενδύσεων. Αποτελεί υγιή αντίδραση απέναντι στην παγκόσμια λαίλαπα του πολύ μεγάλου κεφαλαίου το οποίο ιδιοποιείται και περιφράσσει για ίδιον όφελος ό,τι ανήκει στους πολλούς. Στην περίπτωσή μας, της Affinity Partners που συγκεντρώνει γιγαντιαία κεφάλαια από τις χώρες του Κόλπου και τα επενδύει σε εταιρείες της πολεμικής βιομηχανίας του Ισραήλ, μεταξύ άλλων.

Αυτό είναι λοιπόν το διακύβευμα στα όσα συμβαίνουν στην Αλβανία: η προάσπιση του κοινόχρηστου δημόσιου χώρου, ειδικά όταν αφορά μεγάλες εκτάσεις φυσικού κάλλους με ιδιαίτερη οικολογική σημασία, τα δικαιώματα όλων των Αλβανών σε αυτόν, όπως και η ενδυνάμωση κινημάτων και μηχανισμών ελέγχου της κυβερνητικής αυθαιρεσίας.

Το ελληνικό ΥΠΕΞ, και κυρίως ορισμένα ελληνικά πολιτικά κόμματα έσπευσαν να διαπιστώσουν και να καταγγείλουν μεγαλόστομα παραβίαση των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας.

Η στάση αυτή αποπροσανατόλισε την ελληνική κοινή γνώμη από την πραγματική πολιτική και οικολογική διάσταση του ζητήματος. Στην Αλβανία, στιγμάτισε το κίνημα των διαδηλωτών ως υποκινούμενο από μία ξένη χώρα. Παρόμοια, έφερε την ελληνική μειονότητα σε δύσκολη θέση ωσάν να αναζητούσε την στήριξη από την μαμά πατρίδα.

Το όλο ζήτημα έλαβε χαρακτήρα παραβίασης μειονοτικών δικαιωμάτων που δεν είχε καθόλου, ενώ υποβαθμίστηκε εάν δεν εξαφανίστηκε, η περιβαλλοντική και η πολιτική διάσταση.

Με άλλα λόγια, η παρελκυστική εστίαση στο μειονοτικό επισκίασε την αντίσταση απέναντι στην αποικιακού τύπου υφαρπαγή κοινών πόρων της βαλκανικής περιφέρειας από την (τραμπική) αμερικανική μητρόπολη. Δεν είδε με άλλα λόγιο ένα ζήτημα εθνικού και περιφερειακού συμφέροντος: την προστασία του ενιαίου φυσικού χώρου που περιλαμβάνει την Ήπειρο και την Νότια Αλβανία.

Αν η ελληνική στάση είναι απόρροια της άγνοιας της πραγματικότητας ή αποτέλεσμα πονηρών μικροπολιτικών-κομματικών σκοπιμοτήτων, μικρή σημασία έχει. Σε κάθε περίπτωση, αντί να ενδιαφερθούμε για τα αλβανικά φλαμίνγκο, συνεχίζουμε να παρατηρούμε το κεφάλι της ελληνικής στρουθοκαμήλου.