Τι στα κομμάτια η ποίηση

Λέξεις: Γεωργία Τριανταφυλλίδου

Κομμάτια. Εσύ τα κομμάτια σου η ποίηση. Κι αυτό το διαρκώς ανέγγιχτο όπου μαθητεύεις και σε κινεί να ξανασμίξεις με τον κόσμο, μήπως εκεί….

Παντελής Μπουκάλας

Συχνά τίθεται στους ποιητές το ερώτημα: “Μπορεί ο κόσμος αυτός να ζήσει χωρίς ποίηση”; Όπως δε θα τολμούσε ποτέ να ρωτήσει κανείς το γιατρό ή το φούρναρη τι χρειάζεται το γιατρικό και το ψωμί στη ζωή μας. Ξέρουμε πολύ καλά πόσο χρειάζονται και τα δύο. Κι ενώ είναι, επίσης, γνωστό ότι οι ποιητές σπανίως “ζούνε” από την ποίησή τους, το παραπάνω ερώτημα σκληραίνει ακόμη περισσότερο. Όχι, γιατί ο κόσμος μπορεί μια χαρά να ζήσει χωρίς την ποίηση αλλά επειδή, εντέλει, οι ποιητές ζούνε ως ποιητές ανεξάρτητα από αυτήν. Ρωτώντας, λοιπόν, και γνωρίζοντας εκ των προτέρων την απάντηση, δεν κάνουμε άλλο από το να τους πετάμε κατάμουτρα την πικρή αλήθεια.

Χρειαζούμενη ή αχρείαστη η ποίηση (κυρίως αχρείαστη) εξακολουθεί να προϋποθέτει την παρουσία τους. Μ’ άλλα λόγια: Οι ποιητές είναι καταδικασμένοι να υπάρχουν σχεδόν ταυτόχρονα με τη στιγμή που τα τυπωμένα ποιήματά (τους) δεν έχουν την παραμικρή απήχηση.

Σκέφτομαι -και όχι η αφεντιά μου αποκλειστικά- ότι ο ποιητής είναι σαν όλους τους ανθρώπους, όμως, πολλές φορές όλοι οι άνθρωποι δε φτάνουν για να κάνουν έναν ποιητή. Οι περισσότεροι από εμάς αγκαλιάζουν τις νύχτες το προσκέφαλο τους για να κοιμηθούν, αλλά μονάχα ένας θα δει το μαξιλάρι του “σαν ψάρι που πρέπει να τηγανισθεί κι από τις δυο πλευρές”. Μια τέτοια θεώρηση πιθανότατα θα τον κρατήσει ξάγρυπνο ώσπου να του βγει το ποίημα. Πόσοι θα διαβάσουν αυτό το ποίημα; Δέκα, εκατό, χίλιοι, ούτε μια ψυχή; Οι ίδιοι άνθρωποι εξακολουθούν να κοιμούνται ακουμπώντας το κεφάλι τους σε μαλακό ή σκληρό μαξιλάρι δίχως να γνωρίζουν ότι του αλλάζουν μεριά μέσα στη νύχτα “σαν ψάρι που πρέπει να τηγανισθεί κι από τις δυο πλευρές”. Ποίηση είναι αυτό που δεν ξέρουμε ακόμη για το μαξιλάρι μας ή δε διανοηθήκαμε ότι το συγκεκριμένο μαξιλάρι μπορεί να είναι. Η καταγεγραμμένη πληροφορία που πρόφτασε, ήδη, να μεταμορφώσει τη ζωή μολονότι η ανάγνωσή της άφησε τη δική μας εντελώς απείραχτη. Εν προκειμένω, ο ποιητής επιλέγει να ξεροψηθεί πάνω στο δικό του αφήνοντας εμάς στην ξεγνοιασιά του ύπνου. Είναι εκείνος ο οποίος δίνει ή ανακαλύπτει τις ποιότητες στα πράγματα που διαφορετικά θα έμεναν πράγματα κατάξερα.

Οι περισσότεροι ποιητές που μου αρέσουν ζουν κλεισμένοι σε μια περήφανη επιφυλακτικότητα: Δεν υπάρχουν ολότελα αγνές προθέσεις, ο κόσμος γύρω είναι ό,τι δε φαίνεται, τα αραιά σημεία του πάθους περισσεύουν κι όχι τα πυκνά, υπάρχουν σίγουρα μαρτυρίες του έρωτα αλλά τα φτερουγίσματά του υποχρεώνονται να ψαλιδίσουν τα ποιήματα, η δυσφήμηση του θανάτου είναι η ίδια η ζωή. Κάπου διάβασα πως η διατύπωση αξιολογικών κρίσεων φαντάζει καθαρή σπατάλη χρόνου. Όταν έχεις μια αξιολογική κρίση είναι το μόνο που έχεις. Μπροστά σε αναρίθμητα ποιήματα. Συχνά τίθεται στους ποιητές το ερώτημα:

«Μπορεί ο κόσμος αυτός να ζήσει χωρίς ποίηση»;

Για να τελειώνουμε, ο κόσμος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς οξυγόνο, τροφή, νερό, ύπνο. Αν του στερήσεις την ποίηση, του στερείς την ίδια του ταυτότητα. Αφού κάθε άνθρωπος παντού στον κόσμο, ζώντας ή πεθαίνοντας καθημερινά, δεν αποτελεί παρά την εκπλήρωση ή την αναίρεση του ποιητικού αιτήματος.

*Η Γεωργία Τριανταφυλλίδου είναι ποιήτρια