Alkyone: «Αν αφήναμε τα παιδιά ελεύθερα, πολλά θα γίνονταν καλλιτέχνες»

Εικόνες: Αλεξία Τυριακίδου

H Alkyone μεγάλωσε μέσα στη φύση και τη μουσική και η αγάπη της γι’ αυτά τα στοιχεία την χαρακτηρίζει μέχρι και σήμερα.

Με πατέρα πυροσβέστη και ερασιτέχνη μουσικό, μητέρα φιλόλογο και παππούδες αγρότες και κτηνοτρόφους, η ίδια απέκτησε εκ γενετής αγάπη για τη μουσική, την ποίηση, τα βουνά.

Για την ίδια, η τέχνη είναι ο δρόμος για να εξευγενιζόμαστε και να συνδεόμαστε. Έμπνευσή της αποτελεί η ευγένεια και η καλοσύνη, οτιδήποτε φωτεινό σε αυτό τον κόσμο την κάνει να χαμογελά και να σκέφτεται πόσο όμορφος μπορεί να είναι ο κόσμος.

Από τις πρώτες νότες της στα «Ξενιτεμένα μου πουλιά» μέχρι τους στίχους του «Genesis», η ταλαντούχα Alkyone μας κράτησε δίπλα της στο μουσικό της ταξίδι και γεμίζει τα ηχεία μας με τις μελωδίες και τη φωνή της.

Η ίδια μιλάει στην Parallaxi για τη μουσική της, τις δυσκολίες ενός ανερχόμενου καλλιτέχνη στην Ελλάδα, τη συνεργασία με τον Θανάση Παπακωνσταντίνου, τις διασκευές και τη σύνδεση της νέας γενιάς με την παράδοση, την κοινωνική σημασία της τέχνης και τη σύνδεση με τη φύση. 

Ο πατέρας της και ο έρωτάς του για τη μουσική, οδήγησαν την Alkyone στο να ερωτευτεί και η ίδια τις νότες και τις μελωδίες από μικρή ηλικία. Από δασκάλα ειδικής αγωγής, έκανε στροφή πορείας 180 μοιρών στη μουσική και από τότε, δεν κοίταξε πίσω: 

«Στα σχολεία και στο εκπαιδευτικό σύστημα δεν ένιωσα ποτέ ότι ταιριάζω. Αγαπώ πάρα πολύ τα παιδιά και κρατώ ως θησαυρό το χρόνο μου πλάι τους, όπως επίσης εκτιμώ τους εκπαιδευτικούς που αγωνίζονται.

Δυστυχώς όχι όλους, αλλά αυτούς που δίνουν πραγματικό αγώνα.  Το σχολείο αποφάσισα να το αφήσω για δυο κύριους λόγους.

Πρωτίστως, δεν αισθανόμουν ότι είχα βρει τη θέση μου σε αυτό.

Από πολύ νωρίς, άρχισα να αισθάνομαι ως ένα γρανάζι σε ένα σύστημα που έχει στόχο να θερίζει όποιο στάχυ προεξέχει από το χωράφι. Δεν καταλαβαίνω αυτού του είδους θερισμούς, κι έτσι, αποχώρησα. Επιπρόσθετα, ένιωθα ότι δύσκολα μπορούσα να συνδυάζω συναυλίες και σχολείο, καθώς θα ήταν άδικο προς τα παιδιά να απουσιάζω και να μην είναι εντελώς παρούσα.

Είπα λοιπόν μέσα μου ότι θα άφηνα το σχολείο για να κυνηγήσω το όνειρο της μουσικής.

Αν μελλοντικά αποφασίσω ότι θέλω να επιστρέψω ως εκπαιδευτικός, νομίζω ότι θα επιλέξω να το κάνω σε άλλα πλαίσια και τότε, θα είναι και συνειδητή επιλογή μου, οπότε θα είμαι και πιο παρούσα συναισθηματικά, όπως και πρέπει». 

Ως εκπαιδευτικός, η ίδια θεωρεί ότι δεν δίνεται αρκετός χώρος στα παιδιά έτσι ώστε να μπορέσουν να καλλιεργήσουν την καλλιτεχνική τους υπόσταση μέσα στον χώρο ενός σχολείου: 

«Αν αφήναμε τα παιδιά ελεύθερα και φτιάχναμε ένα κόσμο όπου κάποιος μπορεί να ζήσει καλά και αξιοπρεπώς όντας ποιητής, ζωγράφος, μουσικός και καλλιτέχνης γενικότερα, νομίζω θα μας εξέπληττε πόσα παιδιά θα επέλεγαν τις τέχνες ως δρόμο τους.

Σε κάθε περίπτωση, στην ελληνική εκπαίδευση, μας παίρνει κατά πολύ να αφήσουμε χώρο για τις τέχνες στα σχολεία. Αν αφήναμε χώρο στο πρόγραμμα σπουδών για τα παιδιά να καλλιεργήσουν την καλλιτεχνική τους υπόσταση, την περιέργειά τους και το πώς θέλουν να μάθουν να εκφράζονται, η κοινωνία μας πιστεύω ότι θα ήταν πολύ διαφορετική. Τα παιδιά δυσκολεύονται να βρουν τρόπο να συνδεθούν με το μέσα τους. Κατ’ επέκταση, δημιουργούμε μια κοινωνία από την οποία λείπει η σύνδεση. Και η ευγένεια. Εξευγενισμός. Τέχνη. Καλό θα ήταν να τα θυμηθούμε». 

Από μικρή ηλικία μέχρι και σήμερα, η κινηματογραφική μουσική τη συνοδεύει στη ζωή της – είναι κάτι παίζει μόνιμα στα ακουστικά της:

«Πάντοτε μαγευόμουν με τη μουσική στις ταινίες και ύστερα την άκουγα ξεχωριστά. Η παιδική μου ηλικία ήταν ένα κράμα Vivaldi με παραδοσιακά, Χατζιδάκι και μελοποιημένη ποίηση. Τώρα, ακούω κυρίως μουσική όπως αυτή των Bon Iver, Aldous Harding, Bob Dylan, Big Thief, Laura Marling κι ένα σωρό άλλων ανθρώπων που ο στίχος και η μουσική τους μου βγάζει τρυφερότητα, ειλικρίνεια, και ποιητικότητα».

Η επιβίωση ενός νέου, ανερχόμενου καλλιτέχνη στην Ελλάδα είναι δύσκολη, όχι όμως μόνο πρακτικά και οικονομικά. Δύσκολοι είναι και οι συμβιβασμοί που χρειάζεται να κάνει, πώς τα όνειρα με τα οποία ξεκίνησε κάποιος διαμορφώνονται στην πορεία: 

«Το θέμα στη χώρα μας δεν είναι να επιβιώνουμε, αλλά να μπορούμε να ζούμε. Είμαστε συνηθισμένοι να αντιμετωπίζουμε τις τέχνες, όχι μόνο τη μουσική, σαν κάποιο είδος πολυτέλειας και χόμπι. Είναι ειρωνικό το πώς σε καταστάσεις πολέμου τρέχουμε να σώσουμε έργα τέχνης ως το απόσταγμα του ανθρώπινου πολιτισμού και στην καθημερινότητα την αντιμετωπίζουμε ως κάτι έξτρα. Επίσης, πιστεύω ότι για να μπορέσει κάποιος να ανταπεξέλθει σε ό,τι συμβαίνει τριγύρω, είναι πολύ σημαντικό να βρει ανθρώπους με τους οποίους θα μπορεί να συνεννοείται και να έχουν κοινή γλώσσα επικοινωνίας. Αν έχεις ανθρώπους να μοιραστείς ό,τι πράττεις με αγάπη και μεράκι και το αγαπάνε κι αυτοί, όλα είναι αλλιώς κι ό,τι δυσκολία κι αν υπάρχει, ξεπερνιέται αλλιώς». 

Η φωνή της Alkyone έπαιζε στο repeat στα ακουστικά μας, όταν κυκλοφόρησε τα «Ξενιτεμένα μου πουλιά» και το «Αερικό», δύο μαγικές διασκευές που γρήγορα αγκάλιασε ο κόσμος. Η ίδια αγαπά τα συγκεκριμένα τραγούδια, όσο αγαπάμε και εμείς να την ακούμε να τα ερμηνεύει: 

«Δύσκολα πιστεύω θα τραγουδήσει κανείς τα ‘Ξενιτεμένα μου πουλιά’ και δε θα συγκινηθεί με το στίχο. Ήταν μια περίοδος που το άκουγα και το τραγουδούσα συνέχεια στο σπίτι, οπότε αποφάσισα να το ηχογραφήσω κιόλας. Το ‘Αερικό’ είναι ένα από τα πιο αγαπημένα μου τραγούδια και το τραγουδούσα χρόνια πριν το ηχογραφήσω. Ο Θανάσης είναι ποιητής. Πώς να μην αγαπάς τα ποιήματά του και να μην τα τραγουδάς; Έχουν τέτοιο θησαυρό μέσα τους». 

Από τις ερμηνείες της, ξεχωρίζει και αυτή του «Απάνω στην Τριανταφυλλιά» – ένα παραδοσιακό τραγούδι με το οποίο νέοι άνθρωποι όπως και η ίδια έχουν συνδεθεί. Για την Alkyone, η νέα γενιά έχει ανάγκη τη σύνδεση και την επαφή: 

«Άλλος θα σου πει ότι ίσως είναι της μόδας και θα φύγει. Θέλω να πιστεύω ότι είναι κάτι περισσότερο από αυτό. Θέλω να πιστεύω ότι λαχταρούν να επικοινωνήσουν ουσιαστικά, να νιώσουν μέρος ενός συνόλου, μιας οικογένειας.

Η επικοινωνία έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια. Ενώ έχει γίνει πιο προσβάσιμη, μας έχει αποξενώσει ταυτόχρονα. Στην πραγματικότητα, δεν πιστεύω ότι έχουμε ανάγκη να ξέρουμε τόσο τι κάνει ανά πάσα στιγμή ο διπλανός μας και που είναι, όσο το να τον ακούσουμε από κοντά και να τον ζήσουμε. Νιώθω ότι είμαστε ολοένα και πιο μόνοι. Τα παραδοσιακά τραγούδια μας βγάζουν έξω από αυτή τη μοναξιά. Μας καλούν να ενώσουμε τα χέρια και να σχηματίσουμε έναν κύκλο. Πόσο όμορφο είναι αυτό; Κι ευτυχώς που ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι το ψάχνουν αυτό». 

Από τη συνεργασία της με τον Θανάση Παπακωνσταντίνου, η Alkyone έχει κρατήσει τον ίδιο τον Θανάση. 

«Χαίρομαι τόσο πολύ που γνώρισα τον Θανάση από κοντά. Ο Θανάσης που στα αεροπλάνα ήταν αγκαλιά με ένα βιβλίο, που άκουγε συνέχεια μουσική και συζητούσε με τους συνεργάτες του για καινούργιους πειραματισμούς, που σκεφτόταν τι άλλο θα φτιάξει παρακάτω. Αυτός ο άνθρωπος μου έδωσε πολλά πράγματα χωρίς ίσως να το καταλάβει. Η στάση του στις συναυλίες, η ταπεινότητά του, η αγάπη του για αυτό που κάνει. Όλα είναι πράγματα που κρατώ κι ελπίζω να τιμήσω κι εγώ με τη σειρά μου».

Μπορεί να ερμηνεύει παραδοσιακά τραγούδια στα ελληνικά, αλλά η ίδια γράφει τους στίχους στα αγγλικά, όπως στον δίσκο της «Exit Sign»: 

«Δεν ξέρω να εξηγήσω το λόγο. Τραγουδάω παραδοσιακά τραγούδια στα ελληνικά, αλλά γράφω στα αγγλικά. Δεν ξέρω γιατί, ίσως επειδή νιώθω ότι δε μπορώ να ξεφύγω συνθετικά και στιχουργικά από τα ελληνικά μου ακούσματα. Και ίσως επειδή διαβάζω ποίηση στα αγγλικά, ακούω αγγλικά τραγούδια και βλέπω πολλές ταινίες. Ο καθένας με την τρέλα του. Γράφω ποιήματα στα ελληνικά (δεν έχουν δει ποτέ το φως της μέρας φυσικά), αλλά δυσκολεύομαι να βάλω μουσική σε αυτά. Κι έχω κάνει ειρήνη με αυτό. Αν κάποια στιγμή νιώσω ότι θέλω να γράψω ελληνικό στίχο σε τραγούδια, θα ήθελα να βγει φυσικά, για κανέναν άλλο λόγο». 

Το «The Desert Song» έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά της Alkyone. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την παιδική της ηλικία, τα βράδια του Αυγούστου που τραγουδούσε στο μπαλκόνι με τον πατέρα της, όταν εκείνος έπαιζε ακορντεόν και η ίδια τον συνόδευε με τη φωνή της: 

«Βγαίνανε γείτονες στη γειτονιά και μας ακούγανε και ήταν όλα τόσο ανθρώπινα και ζεστά. Καμία ντροπή, μόνο μοίρασμα. Για μένα αυτό το τραγούδι κουβαλάει μια ζεστασιά και μια τρυφερότητα που με κάνει και συγκινούμαι κάθε φορά που το τραγουδάω. Όσες φορές ξεκινάμε να το παίζουμε σε συναυλία ακούω τη σκέψη μου στην αρχή του τραγουδιού που ψιθυρίζει ‘ελάτε να γίνουμε μια αγκαλιά τώρα’. Κι έτσι συμβαίνει. Έχει κάτι μαγικό αυτό το τραγούδι που κάνει τους ανθρώπους να το τραγουδάνε και ο καθένας να στάζει αγάπη, διότι πάντα σκέφτεται κάποιον αγαπημένο. Ο Λάκης Παπαδόπουλος και η Μαριανίνα Κριεζή έχουν γράψει ένα θησαυρό και η φωνή της αγαπημένης Αρλέτας πιστεύω ότι πάντοτε θα συντροφεύει ανθρώπους σε στιγμές της ζωής τους, όσα χρόνια κι αν περάσουν».

«Η τέχνη είναι ο δρόμος για να εξευγενιζόμαστε και να συνδεόμαστε»

Για την ίδια, η τέχνη έχει πολλές μορφές και μία από αυτές είναι κοινωνική: 

«Δεν είναι τυχαίο που έχουμε την ανάγκη να κάνουμε τέχνη από τις εποχές που κατοικούσαμε στις σπηλιές και ζωγραφίζαμε στους τοίχους. Είναι ο τρόπος μας να κρατήσουμε ζωντανά τα όνειρα που βλέπουμε στον ύπνο μας, να μιλήσουμε για εκείνα που δε μπορούμε να αγγίξουμε στην πραγματικότητα αλλά το αισθανόμαστε παντού τριγύρω. Πιστεύω ότι η τέχνη μπορεί να επιφέρει τεράστιες αλλαγές στον άνθρωπο. Ειλικρινά το πιστεύω. Και καλές και κακές. Πιστεύω ότι έχει βοηθήσει στο να γίνουν επαναστάσεις, να γίνουν κοινωνικές αλλαγές, να εξαπλωθούν ιδέες. Είναι κάτι ισχυρό και λειτουργεί ως καταφύγιο για όλους μας. Ένα τραγούδι, ένα ποίημα, ένα ρούχο, μια τοιχογραφία, μια φωτογραφία, κάποιος που χορεύει, μια παράσταση. Όλα αυτά είμαστε εμείς. Τι ομορφιά κρύβει αυτό;». 

«Η μουσική είναι στη φύση μας – οπότε η φύση είναι και μέσα στη μουσική», όπως λέει η Alkyone: «Από την ανάσα μας, το κλάμα μας, τον άνεμο στα δέντρα, τα πουλιά που τραγουδούν, όλα είναι μουσική και όλα είναι φύση».

Το μεγαλύτερο καλλιτεχνικό της όνειρο είναι συνεχίσει να κάνει πράγματα που αγαπά: 

«Να μη σταματήσω όσες δυσκολίες κι αν συναντήσω στην πορεία. Και να το κάνω με ειλικρίνεια. Για μένα το σημαντικό είναι να κρατήσω αυτή μου την αγάπη ζωντανή και υγιή. Γιατί με κάνει ευτυχισμένη με έναν τρόπο που είναι δύσκολο να περιγράψω. Μακάρι μέσα από αυτή την αγάπη και τη χαρά να μπορέσουν άλλοι άνθρωποι γύρω μου να βρουν κι εκείνοι χαρά, έναν τόπο και μια στιγμή να ξαποστάσουν. Αυτό είναι το όνειρό μου». 

Από την Alkyone, στο κοντινό μέλλον περιμένουμε με ανυπομονησία το καινούργιο της άλμπουμ με τίτλο «Small Philosophies» και πολλές συναυλίες το καλοκαίρι, στις οποίες θα την ακούσουμε να ερμηνεύει δικά της κομμάτια και όχι μόνο, σε διάφορα μέρη της Ελλάδας. 

Όπως ανακοινώνει η ίδια, υπάρχουν σχέδια και για το μακρινό μέλλον, με δύο ακόμα άλμπουμ: «Το ένα από τα δύο άλμπουμ θα είναι με παραδοσιακά τραγούδια και δουλεύουμε πράγματα και με τον Δημήτρη τον Μητσιόπουλο, με τον οποίο είναι μεγάλη χαρά να συνεργάζομαι. Οπότε, αρκετά πράγματα προς δουλειά κι έχω μεγάλη χαρά για όλα!».