Θοδωρής Αθερίδης: «Αν πέθαινα σήμερα θα ήταν αχαριστία να παραπονεθώ για το οτιδήποτε»

Προσθέστε την parallaximag.gr ως προτεινόμενη πηγή στη Google

Συναντώ τον Θοδωρή Αθερίδη στην πλατεία Ναυαρίνου, τη γειτονιά που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην καρδιά της Θεσσαλονίκης. Δεν χρειάζεται συστάσεις, ούτε επίσημο ύφος. Ο τρόπος που κινείται στον χώρο από την πρώτη στιγμή που έφτασε καβάλα πάνω σε ένα ηλεκτροκίνητο πατίνι, ο τρόπος που δείχνει τα παλιά του οικογενειακά στέκια και αναγνωρίζει τις γωνιές που έκανε τα πρώτα του βήματα, σε κάνει να νιώθεις μονομιάς ότι ξεφυλλίζεις μαζί του ένα παλιό φωτογραφικό οικογενειακό άλμπουμ.

Βρίσκεται στην πόλη για την παράσταση «Μάλιστα Κύριε Ζαμπέτα» σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια, μια παραγωγή που αποτελεί φόρο τιμής για τον «πρίγκιπα» του μπουζουκιού. Όμως η κουβέντα μας γρήγορα ξεφεύγει από το θέατρο και γίνεται μια βαθιά βουτιά στην ανθρώπινη ύπαρξη, στις κρίσεις πανικού, στη δημιουργία και στις αλήθειες που πονάνε.

Η «Ρωμιοσύνη» και ο Γιώργος Ζαμπέτας

-Θοδωρή, συμμετέχεις σε μια παράσταση για τη ζωή του Γιώργου Ζαμπέτα. Τι είναι αυτό που κάνει το συγκεκριμένο έργο να ξεχωρίζει; 

Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια, αφορά όλη τη διαδρομή του Γιώργου Ζαμπέτα. Παρακολουθούμε την πορεία του από τη μέρα που γεννήθηκε μέχρι κοντά στο τέλος του 1970, την εποχή που μεσουράνησε και διαμόρφωσε αυτό το τελείως ιδιόμορφο, προσωπικό στυλ. Ο Ζαμπέτας δεν ήταν απλά ένας μουσικός, ήταν ένας καλλιτέχνης που συνδύασε τον λυρισμό με το χιούμορ και μια στάση ζωής φιλοσοφική, σχεδόν «επικουρική». Βλέπουμε την οικογένειά του, τις δυσκολίες, τις αντιφάσεις του. Είναι μια παράσταση που αποτελεί τιμή και δόξα σε αυτόν τον άνθρωπο.

-Νιώθεις να βρίσκεις τον εαυτό σου μέσα στο έργο; Να συνδέεσαι προσωπικά με τον χαρακτήρα του; 

Αν δεν είχα κοινά στοιχεία με τον Γιώργο Ζαμπέτα, εγώ και όλη η Ελλάδα δεν θα τον καταλαβαίναμε και δεν θα μας εξέφραζε τόσο πολύ. Μπορώ να πω ότι είναι μια γνήσια φωνή της Ρωμιοσύνης. Η στάση ζωής του είχε πολύ Διόνυσο μέσα. Είχε το παράπονο του Έλληνα, του φτωχού, του πληγωμένου από τον έρωτα, αλλά ταυτόχρονα και πάρα πολύ χιούμορ.

Τον γνώρισα προσωπικά στα τελευταία του, όταν είχε έρθει να παίξει στο «Υψηλόν Βολτάζ» την εποχή των Άγαμων Θυτών. Ήταν η τελευταία του παράσταση κι είχα την ευκαιρία να τον γνωρίσω. Παρά τη διαφορά ηλικίας, ένιωθα ότι αυτός ο άνθρωπος θα μπορούσε να είναι κολλητός μου φίλος, θα μπορούσαμε να κάνουμε παρέα, αλλά βέβαια τα χρόνια που μας χώριζαν ήταν πολλά.

–Βρισκόμαστε στην Πλατεία Ναυαρίνου και φαίνεται σαν να διαβάζεις τις νεανικές σου αναμνήσεις στους τοίχους. Ο τρόπος που δείχνεις τις γωνίες και εξηγείς τα βιώματά σου, σε φίλους και συνεργάτες δείχνει μια νοσταλγία…

Μα εδώ γεννήθηκα. Ναυαρίνου 6. Εδώ που καθόμαστε τώρα ήταν το «Λιόπεσι» – έτσι το έλεγαν παλιά, τώρα το λένε «Κυρα Σόφη» – όπου ο μπαμπάς μου μας έβγαζε και τρώγαμε μπιφτεκάκια. Τότε για κάποιον λόγο λέγαμε «πάμε στον Κεφάλα». Θυμάμαι ακόμη και το γκαρσόν, τον Παναγιώτη που με φώναζε «Θοδωρή, το λουλούδι» Σε αυτό το πλακόστρωτο έχω παίξει άπειρες φορές μπάλα. Τα παρτέρια εκεί (δείχνει), τα κάναμε εστίες. Κάτω από αυτόν τον πλάτανο πρωτοκάπνισα στα 13 μου. Από αυτά τα αρχαία γνωρίζω κάθε μικρή γωνία, έχω σκαρφαλώσει σε κάθε βράχο που βλέπεις. Στο διπλανό καφενείο βρισκόμασταν με φίλους, εντελώς λέσια πια, και τα λέγαμε. Μηχανές, φιλοσοφία, γκόμενες, όλα εδώ μαζεμένα.

-Σου λείπει η πόλη; 

Πλέον ζω στην Αθήνα 32 χρόνια. Έχω ζήσει 29 χρόνια στη Θεσσαλονίκη και 32 στην Αθήνα. Μου αρέσει να έρχομαι έτσι, όπως έρχομαι τώρα με το θέατρο. Την προηγούμενη φορά βρήκα ένα Airbnb στην Δημητρίου Γούναρη μόνο και μόνο για να είμαι σε αυτή την πλατεία. Ανέβασα τον εγγονό μου εδώ, παίζαμε κάθε μέρα στην παιδική χαρά. Είναι μνήμες, πολύ έντονες, χαρακτηριστικές, από τις παιδικές, τις εφηβικές ηλικίες μέχρι που έκανα την κόρη μου, γιατί εδώ γεννήθηκε η κόρη μου. Φαντάσου ότι σε αυτό εδώ το υπόστεγο, έπαθα την πρώτη μου κρίση πανικού στα 15.

-Πως βλέπεις το καλλιτεχνικό δυναμικό της Θεσσαλονίκης σήμερα; 

Κοίταξε, η Θεσσαλονίκη θα συνεχίσει να γεννάει ηθοποιούς, τραγουδιστές και συνθέτες, όμως από τη στιγμή που η πολή σαν αγορά δεν στηρίζει τα προϊόντα της δεν μπορεί να αλλάξει κάτι. Οι νόμοι της προσφοράς και της ζήτησης, ακόμα και σε ένα σοσιαλιστικό καθεστώς, καθορίζουν τα πράγματα. Δηλαδή κάτι τραβάει ή δεν τραβάει.

Εδώ επειδή έχω εντρυφήσει, έχω κάνει πάρα πολλά χρόνια, φτιάξαμε και τους Άγαμους Θύτες, ήμουν στο Κρατικό Θέατρο 6 χρόνια, ξέρω πάρα πολύ καλά και το έμψυχο δυναμικό και τις δυνατότητες, οι οποίες είναι απεριόριστα καλές και ανταγωνιστικές. Δηλαδή, αν αυτές οι ίδιες δουλειές γινόταν στην Αθήνα θα έσκιζαν. Εδώ η ίδια η Θεσσαλονίκη και ο ίδιος ο λαός της Θεσσαλονίκης δεν στηρίζει το δικό του προϊόν και προτιμά να βλέπει αυτό που από την τηλεόρασή του έχει προβληθεί.

Το έχω ζήσει αυτό που λέω. Έχω επιστρέψει  σαν «ο γνωστός από την Αθήνα» όπου ξαφνικά, οι παραστάσεις μου γίνονται sold out και ευχαριστώ πάρα πολύ τον κόσμο γι’ αυτό, όμως τούτος εδώ ο τόπος συχνά υποτιμά τα παιδιά του. Λένε: «Αν ήταν σημαντικός, θα είχε κατέβει στην Αθήνα;». Και αυτή είναι μια επαρχιώτικη αντίληψη.

-Σε ενοχλεί το θέμα της σύγκρισης; 

Ναι είναι ενοχλητικό. Δεν πρέπει να συγκρίνεσαι. Χέστηκες για την Αθήνα! Η Αθήνα είναι η Αθήνα, εσύ είσαι η Θεσσαλονίκη. Κάνε αυτό που είναι να κάνεις χωρίς να ετεροκαθορίζεσαι. Ο όρος «συμπρωτεύουσα» δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο. Γιατί να το λέμε; Καλύτερα να παραδεχτείς ότι είσαι μια άλλη πόλη, διαφορετική, στο Βορρά, με το δικό της στυλ και τη δική της αξιοπρέπεια.

Η φιλοσοφία της δημιουργίας

-Έχεις γράψει, έχεις σκηνοθετήσει, έχεις παίξει, έχεις δανείσει τη φωνή σου σε ταινία κινουμένων σχεδίων (βλ. Ψάχνοντας τον Νέμο). Υπάρχει κάτι που έχεις κάνει, το οποίο αν δεν το έκανες θα ένιωθες μισός; Τι είναι αυτό που σε ολοκληρώνει περισσότερο; 

Η συνολική δημιουργία. Το να κάτσω να γράψω τα δικά μου έργα. Κατάλαβα εν τέλει ότι γι’ αυτό προόριζα τον εαυτό μου. Ήθελα αντί να ωφεληθώ απλώς από τη δημοφιλία μου παίζοντας κλασικούς ρόλους, να γίνω το φίλτρο της σύγχρονης ζωής που ζω. Να διυλίζω όσα συμβαίνουν γύρω μου και να παρουσιάζω μια πρόταση. Ακόμα κι αν δεν ξέρω πάντα ποια είναι αυτή, το γεγονός ότι φιλτράρεις και καταθέτεις κάτι, είναι από μόνο του μια πρόταση.

Είναι πολύ πιο ωραίο να έχεις το χέρι στην καρδιά και να μιλάς, παρά να σκέφτεσαι δοκιμιακά. Αυτό με ολοκλήρωσε. Αν δεν το είχα κάνει, θα είχα μεγάλο απωθημένο.

-Και τώρα ετοιμάζεις το πρώτο σου μυθιστόρημα;

Ναι, έχω γράψει το μισό και περιμένω το καλοκαίρι πώς και πώς για να γράψω το άλλο μισό. Μετά από αυτό, μπορώ να πεθάνω – με την έννοια της ολοκλήρωσης (γελάει). Μόνο ποίηση δεν γράφω, δεν έχω αυτό το ταλέντο. Η ποίηση θέλει μια «πυρηνική βόμβα σύντηξης», μία πυκνότητα που εγώ δεν εμπεριέχω. Είμαι πιο περιφραστικός, πιο «παρλαπίπας».

Η ευγνωμοσύνη και το σινεμά 

Αντιστρέφω λιγο μια προηγούμενη ερώτηση: Υπάρχει κάτι από όλα αυτά που έχεις κάνει, το οποίο σου λείπει; 

Θα ήθελα να έχω κάνει περισσότερο σινεμά. Αλλά το σινεμά θέλει χρηματοδότηση κι εγώ δεν είμαι καλός στο να μαζεύω χρήματα. Κι έχω μείνει άναυδος με ένα πράγμα. Με το γεγονός ότι έχω κάνει τρεις ταινίες πριν τα προγράμματα του ΕΚΟΜΕ, χωρίς να το κυνηγήσω και πάρα πολύ. Είμαι περισσότερο το «άλογο» που ποντάρεις πάνω του, παρά ο άνθρωπος που θα κάνει την παραγωγή.

Έχω ένα σενάριο, το καλύτερό μου, που έμεινε στο συρτάρι. Τώρα το έδωσα στον Φίλιππο Τζίτο να το σκηνοθετήσει εκείνος, γιατί βαρέθηκα να ασχολούμαι. Και να το κάνει αν θέλει και με άλλους ηθοποιούς, όχι με εμένα που θα έπαιζα. Γιατί στο μεταξύ μεγάλωσα πια για τον πρώτο ρόλο. Το 2018 οριακά θα τον έπαιζα, τώρα που αν όλα πάνε καλά θα γίνει το 2028, θα είμαι 10 χρόνια μεγαλύτερος.

Και για να είμαι και ειλικρινής,  χέστηκα κιόλας! Δεν είναι απωθημένο.

-Έχεις γενικά απωθημένα; 

Όχι κανένα. Σήμερα αν πέθαινα θα ήταν αχαριστία να παραπονεθώ για το οτιδήποτε. Μου προσφέρθηκαν πράγματα με πολύ μεγαλύτερη απλοχεριά από τον Θεό, τα οποία υπάρχουν άνθρωποι που τα δικαιούνται πολύ περισσότερο από μένα. Έκανα οικογένεια, ερωτεύτηκα, δεν αισθάνθηκα απόρριψη από γυναίκες που πόθησα. Έκανα φίλους. Όλα δούλεψαν ωραία.

Τα επόμενα βήματα

-Τι περιλαμβάνει το μέλλον μετά τον Ζαμπέτα; 

Τον χειμώνα θα παίξω σε ένα έργο του Φλοριάν Ζελέρ. Μου αρέσει να παίζω έργα άλλων συγγραφέων πού και πού, γιατί οι ξένοι γράφουν καλύτερους ρόλους από ό,τι γράφω εγώ για μένα. Εγώ όταν γράφω, από κόμπλεξ, γράφω πάντα καλύτερα για τους συναδέλφους μου για να μη λένε ότι τους πήρα για να με πλαισιώσουν. Οπότε, αν θέλω να παίξω έναν πραγματικά καλό ρόλο, πρέπει να είναι αλλουνού.

Εξάλλου το έργο αυτό, θα μου αφήσει ελεύθερο το καλοκαίρι κι εγώ συνήθως τα καλοκαίρια γράφω αυτά που θα κάνω το χειμώνα. Κι εδώ έρχεται πλέον η μεγαλύτερη πρόκληση: Το μυθιστόρημα. Δεν ξέρω ακόμα αν θα παραμείνω στην Αθήνα ή θα βρω ένα μέρος δίπλα στο κύμα για το ολοκληρώσω, όμως αυτό θα κάνω και αυτό είναι που πραγματικά θέλω να κάνω.

*Η μουσικοθεατρική παράσταση του Πέτρου Ζούλια «ΜΑΛΙΣΤΑ ΚΥΡΙΕ ΖΑΜΠΕΤΑ» έρχεται στο Θέατρο Radio City από την Τρίτη 28 Απριλίου έως τις 10 Μαΐου, με τη Βίκυ Σταυροπούλου, τον Κώστα Κόκλα, τη Δανάη Μπάρκα, τον Λευτέρη Ελευθερίου, τη Χριστίνα Τσάφου και το Θοδωρή Αθερίδη.