22η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης: Η Βουλγαρία στο επίκεντρο και εκατοντάδες εκδηλώσεις

Από την Πέμπτη 7 έως και την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) επιστρέφει δυναμικά για 22η χρονιά, φιλοξενώντας το κοινό στο Διεθνές Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο ΔΕΘ-HELEXPO. Πρόκειται για μια διοργάνωση-θεσμό, που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του κόσμου του βιβλίου, των δημιουργών και των αναγνωστών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η φετινή έκθεση σηματοδοτεί τη δεύτερη χρονιά διοργάνωσης από το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), έναν οργανισμό που ιδρύθηκε το 2024 και ήδη αναπτύσσει ένα πλούσιο, πολυδιάστατο έργο με δράσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας. Η ΔΕΒΘ αποτελεί βασικό πυλώνα αυτής της εξωστρεφούς πολιτιστικής στρατηγικής.

Με κεντρικό θέμα «Γενιά Αναγνωστών / Δημιουργοί Βιβλίων (GeneReaders_BookGenerators)», η φετινή διοργάνωση συνδέεται με το Έτος Φιλαναγνωσίας 2026-2027, που έχει ανακηρύξει το ΕΛΙΒΙΠ, προωθώντας τη σχέση του κοινού με το βιβλίο μέσα από καινοτόμες δράσεις σε όλη τη χώρα. Η έκθεση εντυπωσιάζει με το μέγεθος και τη δυναμική της, καθώς θα πάρουν μέρος 318 εκθέτες (εκδότες και φορείς), ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία, ανάμεσά τους, 30 εκδοτικών οίκων που συμμετέχουν για πρώτη φορά. Θα πραγματοποιηθούν 330 εκδηλώσεις για ενήλικες που ξεκινούν ήδη από το πρωί της Πέμπτης 7 Μαΐου. Είκοσι πέντε είναι οι ξένοι συγγραφείς που έρχονται στη Θεσσαλονίκη, ενώ 40 διακεκριμένοι επαγγελματίες από σημαντικούς εκδοτικούς οίκους παγκοσμίως συμμετέχουν στο fellowship programme.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το επαγγελματικό πρόγραμμα, καθώς θα συμμετέχουν οκτώ εξέχοντες εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και υπουργείων και τρεις συγγραφείς από το θεσμό του Ευρωπαϊκού Βραβείου Λογοτεχνίας (European Union Prize for Literature – EUPL). Εκατό έξι είναι οι εκδηλώσεις για παιδιά και εφήβους που θα διοργανώσουν σαράντα εκδοτικοί οίκοι και 17 εκπαιδευτικοί και πολιτιστικοί φορείς.

Το πρόγραμμα του ΕΛΙΒΙΠ φέτος ξεχωρίζει για τη φρεσκάδα και την επικαιρότητά του, ανοίγοντας διάλογο με σύγχρονες τάσεις και πολιτιστικά φαινόμενα. Μεταξύ άλλων, θα διοργανωθούν πάνελ για την επιτυχία της κοινότητας του TikTok, BookTok, αλλά και τη σχέση της λογοτεχνίας με τον αθλητισμό, τον κινηματογράφο και τη μουσική. Στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 2 Απριλίου, στο «Σπίτι του Βιβλίου», παρουσία σημαντικών προσωπικοτήτων όπως η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσωνας Φωτήλας, καθώς και εκπροσώπων της Βουλγαρίας, ανακοινώθηκε και μια νέα, ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία, η οποία είναι η 1η Διεθνής Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου στην Πάτρα.

Η νέα αυτή διοργάνωση, που θα υλοποιηθεί από το ΕΛΙΒΙΠ τον Νοέμβριο, με τη στήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του υπουργείου Πολιτισμού, φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν ζωντανό πυρήνα δημιουργίας και εκπαίδευσης. Θα φιλοξενήσει εκδότες, συγγραφείς, εικονογράφους, μεταφραστές και εκπαιδευτικούς, προσφέροντας ένα πλούσιο πρόγραμμα με εργαστήρια, παραστάσεις, ημερίδες και διαδραστικές δράσεις. Ο χώρος, που θα φιλοξενηθεί, θα είναι το ιστορικό Σκαγιοπούλειο Ορφανοτροφείο, το οποίο προσδίδει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό, συνδέοντας τη μνήμη της παιδικής ηλικίας με τη λογοτεχνική παράδοση.

«Έχετε ακούσει πολλές φορές τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναφέρεται στην ανάγκη απεξάρτησης των παιδιών και των εφήβων από τα social media και από τη συνεχή τους απασχόληση με αυτά. Αυτό είναι μια πρωτοβουλία, την οποία στηρίζει απολύτως το σύνολο των κρατών μελών της ευρωπαϊκής ένωσης και φυσικά η Βουλγαρία. Εδώ, λοιπόν, ενισχύουμε απολύτως αυτού του είδους την πρωτοβουλία με την Εκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου, η οποία καθιερώνεται, επαναλαμβάνω, ως θεσμός με ένα ποσό 300.000 ευρώ ετησίως. Είναι μια δράση που θέλουμε να συνεχίσουμε» σχολίασε η κυρία Μενδώνη.

Η Βουλγαρία ως τιμώμενη χώρα

Την τελευταία δεκαετία η βουλγαρική λογοτεχνία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς. Εξέχουσες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής πεζογραφίας κερδίζουν παγκόσμια αναγνώριση ενώ εκδίδονται πολυάριθμες μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες. Η βουλγαρική λογοτεχνία είναι περήφανη για το Διεθνές Βραβείο Booker του Georgi Gospodinov (2023), καθώς και για την επιλογή της Rene Karabash για τη βραχεία λίστα του ίδιου βραβείου (2026). Το 2024, 2025 και 2026 δεκάδες μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές και διηγήματα εκδόθηκαν σε πολλές γλώσσες ανά τον κόσμο. Οι Βούλγαροι συγγραφείς και οι μεταφραστές τους γίνονται ευρύτερα γνωστοί εντός και εκτός συνόρων μέσα από βραβεία EUPL και υποψηφιότητες PEN, ενώ ταλαντούχοι εικονογράφοι συμμετέχουν σε σημαντικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και διεθνείς εκθέσεις βιβλίου.

«Ως τιμώμενη χώρα, διαμορφώσαμε ένα λογοτεχνικό πρόγραμμα με κεντρικό άξονα την ιδέα ότι η ανάδειξη δημιουργών που γράφουν σε υποεκπροσωπούμενες παγκοσμίως γλώσσες αποτελεί συλλογική προσπάθεια. Εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες η Βουλγαρία έχει καθιερώσει προγράμματα ανίχνευσης ταλέντων, ακαδημίες μεταφραστών, λογοτεχνικά φεστιβάλ και προγράμματα ανταλλαγής» τόνισε, μεταξύ άλλων, υφυπουργός Πολιτισμού της Βουλγαρίας, Victor Stoyanov.

Στο φεστιβάλ θα δώσουν το «παρών» η Elena Alexieva, μία από τις πιο εμβληματικές σύγχρονες Βουλγάρες συγγραφείς και θεατρικές συγγραφείς, η συλλογή διηγημάτων της οποίας, «Η διακοπή της σαμσάρας», μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν. Η Iana Boukova, μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού ποίησης ΦΡΜΚ. Ποιητικές συλλογές της κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ίκαρος, ΦΡΜΚ και Μικρή Άρκτος, ενώ σύντομα θα κυκλοφορήσει και μυθιστόρημά της από τις εκδόσεις Αντίποδες. Η Rene Karabash (*Irena Ivanova), συγγραφέας, σεναριογράφος και θεατρική συγγραφέας που έχει κάνει αίσθηση με την «Ορκισμένη» (εκδ. Μεταίχμιο), έναν queer στοχασμό για την ομοφυλοφιλική αγάπη, την οικογένεια και την τιμή, ενώ σύντομα αναμένεται το καινούργιο της βιβλίο «Γράμματα του Ομάρ στη μελλοντική του σύζυγο».

Η Teodora Dimova, μέλος της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών και μία από τις πιο αναγνωρισμένες Βουλγάρες συγγραφείς, την οποία γνωρίζουμε στην Ελλάδα από τα βιβλία της «Οι Μητέρες» και «Λαβωμένοι» (εκδ. Έναστρον), ενώ ετοιμάζεται το τρίτο της βιβλίο «Δεν σας γνωρίζω». Η Ina Valchanova, δημοσιογράφος, συγγραφέας και παραγωγός ραδιοφωνικού θεάτρου, το βιβλίο της οποίας «Η Νήσος Κραχ» θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις Βακχικόν. Ο Alexander Sekulov είναι από τους πιο ενδιαφέροντες σύγχρονους βραβευμένους Βούλγαρους συγγραφείς και θεατρικός συγγραφέας στο Drama Theater – Plovdiv. Η διακεκριμένη Kapka Kaneva, συγγραφέας, εικονογράφος και σχεδιάστρια βιβλίων. Ο Todor P. Todorov, φιλόσοφος και πεζογράφος. Η Zornitsa Hristova, συγγραφέας και αρχισυντάκτρια του ειδησεογραφικού μέσου για παιδιά Vijte, που «απολαμβάνει την ποικιλία ερωτήσεων των παιδιών — καθώς και την πρόκληση να τις απαντήσει».

Στην έκθεση, επίσης, θα έρθει ο Σπύρος Ν. Παππάς, ερευνητής στον τομέα της λογοτεχνίας, συγγραφέας και μεταφραστής που μεταξύ άλλων έχει γράψει εκτενή αφιερώματα στο έργο του Georgi Gospodinov και του Svetoslav Minkov, καθώς και η Blagorodna (Rony) Filevska-Panagou, ιστορικός-εθνολόγος (PhD), δημοσιογράφος και βραβευμένη μεταφράστρια από τα βουλγαρικά και τα ελληνικά, καθώς και μέλος του PEN Greece.

Στο επαγγελματικό πρόγραμμα της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης θα συμμετάσχουν δέκα εκδότες από τη Βουλγαρία, δίνοντας την ευκαιρία στους Έλληνες συγγραφείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της πεζογραφίας, του παιδικού βιβλίου, της ποίησης και του non-fiction να αποκτήσουν μεγαλύτερη ορατότητα στη Βουλγαρία, μέσα από περισσότερες μεταφράσεις ελληνικών τίτλων στα βουλγαρικά.

Συγγραφείς απ’ όλον τον κόσμο

Η Θεσσαλονίκη γίνεται το σημείο συνάντησης Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, εικονογράφων και μεταφραστών. Ανάμεσα στους επισκέπτες από το εξωτερικό θα βρεθεί ο Christopher King, βραβευμένος συγγραφέας του δημοφιλούς βιβλίου «Ηπειρώτικο Μοιρολόι» (εκδ. Δώμα) με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου του. Τη Vanessa Springora, που πρόσφατα ήρθε στην Αθήνα με αφορμή το πολύκροτο βιβλίο της «Συναίνεση» (εκδ. Μετρονόμος). Τον Dominic Amerena, μία από τις νέες ελπιδοφόρες φωνές της Αυστραλέζικης λογοτεχνίας, που θα παρουσιάσει το πολυβραβευμένο του ντεμπούτο «Τα θέλω όλα» (εκδ. Γεννήτρια). Τον διεθνούς φήμης Κουβανό ποιητή Victor Rodriguez Nunez που μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα (εκδ. Ειρήνη). Τον Ισλανδό ποιητή Haukur Ingvarsson (εκδ. Σαιξπηρικόν) ή τον παλαιστίνιο ποιητή Najwan Darwish που θα παρουσιάσει τη δίγλωσση έκδοση του βιβλίου του «Κάθε φορά που πλησιάζω μια καταιγίδα» (εκδ. Κυβέρτι). Την Ιρανο-Σουηδή συγγραφέα Athena Farrokhzad και τον ΕλληνοΣουηδό μεταφραστή και συγγραφέα Αντώνη Μπογαδάκη (εκδ. Θράκα). Ο Dato Magradze από την Γεωργία θα παρουσιάσει την ποιητική του συλλογή «Η γόνιμη» (εκδ. Εντύποις), ενώ ο Virgjil Muci, μία από τις δυναμικότερες λογοτεχνικές φωνές της Αλβανίας, θα μας συστήσει την «Πριγκίπισσα της Σελήνης» (εκδ. Ευρασία).

Παρών στην έκθεση θα είναι και ο Haydar Ergulen (εκδ. Γκοβόστης), ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της νέας γενιάς της σύγχρονης Τουρκικής λογοτεχνίας. Ο καθηγητής Νεοελληνικών σπουδών του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου, Tudor Dinu (εκδ. Ακρίτας) έρχεται στη Θεσσαλονίκη καλεσμένος του υπουργείου Πολιτισμού της Ρουμανίας, ο Σλοβένος πανεπιστημιακός και συγγραφέας Miha Kovac παρουσιάζει το δοκίμιό του «Διαβάζω άρα υπάρχω» (εκδ. Το Μέλλον), ενώ οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης καλούν τον Robert Hayden, Ομότιμο Καθηγητή στο Τμήμα Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.

Το Ινστιτούτο Γκαίτε μας φέρνει στη Θεσσαλονίκη τον Carsten Henn με το νεανικό μυθιστόρημά του «Ο ταχυδρόμος των βιβλίων» (εκδ. Μεταίχμιο), τον Valentin Groebner με το βιβλίο του «Retroland» (εκδ. Λέμβος) και τον Leif Randt με το μυθιστόρημά του «Allegro Pastell» (εκδ. Ελκυστής). Κατόπιν πρόσκλησης του Goethe-Institut Thessaloniki η διακεκριμένη Αυστριακή συγγραφέας Ursula Poznanski θα παρουσιάσει το πολυβραβευμένο της νεανικό θρίλερ «Έρεβος» (εκδ. Πατάκη). Καλεσμένη του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης είναι η συγγραφέας, θεατρική συγγραφέας και σεναριογράφος Kaouther Adimi με το βιβλίο της «Με άνεμο κακό» (εκδ. Πόλις), ενώ η Orianne Lallemand έρχεται στην παιδική γωνιά με τον Μικρό Λύκο της (εκδ. Παπαδόπουλος). Η Πρεσβεία της Πολωνικής Δημοκρατίας μας συστήνει την Urszula Honek με τις «Λευκές Νύχτες» της (εκδ. Βακχικόν).

Πηγή: εthnos.gr / Άγγελος Γεραιουδάκης