Αντίο στο «Ενώ»: Κλείνει ένας ιστορικός πολυχώρος πολιτισμού της Θεσσαλονίκης

Υπάρχουν κάποιοι χώροι σε τούτη εδώ την πόλη, την Θεσσαλονίκη, που δεν μετριούνται με τα τετραγωνικά τους μέτρα, αλλά με το αποτύπωμα που αφήνουν στις ψυχές των επισκεπτών τους. Χώροι που ξεπερνούν την ιδιότητα ενός απλού καφέ ή μιας τυπικής απρόσωπης επιχείρησης και μετατρέπονται σε ζωντανούς οργανισμούς, σε καταφύγια δημιουργίας.

Ένα τέτοιο φωτεινό σημείο στον χάρτη της Θεσσαλονίκης, ο ιστορικός πολυχώρος «Ενώ» ετοιμάζεται να ρίξει οριστικά αυλαία, αφήνοντας πίσω του ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην πολιστιστική ζωή του κέντρου.

Στις 20 Ιουνίου το «Ενώ» κλείνει έναν μεγάλο κύκλο 20 ετών με τον πιο ταιριαστό τρόπο: ένα αποχαιρετιστήριο πάρτι, ανοιχτό σε όλους εκείνους που όλα αυτά τα χρόνια πέρασαν το κατώφλι του, το αγκάλιασαν, το μετέτρεψαν σε δικό τους στέκι.

Με αφορμή αυτόν τον συγκινητικό επίλογο μιλήσαμε με τον άνθρωπο πίσω από το εγχείρημα, τον Ανέστη Μαβίδη, ο οποίος ξετυλίγει το νήμα των αναμνήσεων μιας ολόκληρης 20ετίας.

Μια ανοιχτή αγκαλιά στα χρόνια της κρίσης

Το «Ενώ» δεν επέλεξε την ασφάλεια των «πίσω» δρόμων. Υπήρξε ένας χώρος προβεβλημένος, σε ένα πολύ κεντρικό σημείο της πόλης, έτοιμος να εκτεθεί και να επικοινωνήσει με το κοινό. «Υπήρχαν πολλές δυσκολίες, πάρα πολλές δυσκολίες, διάφορα θέματα και το στοίχημα της ανταπόκρισης του κόσμου» εξομολογείται ο κ. Μαβίδης στην Parallaxi. «Αλλά βήμα – βήμα, οι ομάδες μας αγκάλιασαν».

Η πραγματική δυναμική του χώρου αναδείχθηκε μέσα στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Τότε που το κοινό δυσκολευόταν να παρακολουθήσει θεάματα σε μεγάλα ακριβά θέατρα, το «Ενώ» έγινε η εναλλακτική, ζεστή στέγη για τις τέχνες. Με μια χωρητικότητα 80-90 ατόμων, έδωσε βήμα σε σχήματα και καλλιτέχνες που δεν είχαν τη μεγάλη οικονομική δυνατότητα, προσφέροντας τους μια στέγη με πολύ χαμηλό αντίτιμο, σαν μια απλή αποζημίωση χρήσης. «Τρεις ομάδες, ας πούμε, χωρίς πολλές οικονομικές δυνατότητες, σε ένα Σαββατοκύριακο βολεύονταν εδώ», θυμάται ο ίδιος, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι φιλοξενούσε ακόμη και τρία διαφορετικά παιδικά θέατρα μέσα σε ένα διήμερο.

Το μπαράκι που λειτουργούσε σαν «φουαγέ» της πόλης

Στα 20 χρόνια λειτουργίας του το «Ενώ» φιλοξένησε περισσότερα από 3.000 γεγονότα: θεατρικές παραστάσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εκθέσεις και μουσικές βραδιές. Μια μικρή επιχείρηση μεν, αλλά με τεράστιο δυναμικό και μια βαθιά, ανιδιοτελή αγάπη για την τέχνη και το βιβλίο.

Το πιο μαγικό στοιχείο του πολυχώρου, όμως, ήταν η κοινωνικοποίηση που γεννούσε. «Αυτά τα 20 χρόνια ήταν για μένα πάρα πολύ όμορφα. Έκανα πάρα πολλούς φίλους» λέει συγκινημένος ο Ανέστης Μαβίδης. «Το κάτω μπαράκι έγινε σαν ένα μεγάλο φουαγέ. Άνθρωποι από διαφορετικές δράσεις, ετερόκλητες ομάδες που δεν θα συναντούνταν πουθενά αλλού, έσμιγαν εκεί μετά τις παραστάσεις, συζητούσαν και ενώνονταν μέσα από διαφορετικά καλλιτεχνικά γεγονότα».

Αυτό ακριβώς ήταν το «Ενώ». Ένας τόπος συνάντησης και ώσμωσης. Για τον λόγο αυτό, το κλείσιμό του δεν αποτελεί απλά το τέλος μιας παράστασης ή μιας επιχειρήσης, αλλά την απώλεια μιας ακόμη πραγματικής κοιτίδας πολιτισμού για τη Θεσσαλονίκη.

Το τελευταίο ραντεβού στους δρόμους της πόλης

Η είδηση του κλεισίματος έχει ήδη προκαλέσει ένα τεράστιο κύμα αγάπης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με εκατοντάδες να μοιράζονται τις δικές τους αναμνήσεις από τον χώρο.

Το Σαββατοκύριακο της 20ης Ιουνίου, η καρδιά της πόλης θα χτυπήσει και πάλι εκεί. Στην γωνία Ερμού με Ίωνος Δραγούμη. Και ο Ανέστης Μαβίδης απευθύνει ένα ανοικτό κάλεσμα μέσα από τις αράδες της parallaxi: «Το Σάββατο θέλω να περάσουν από εδώ όλοι όσοι αγάπησαν το «Ενώ», όσοι έκαναν κάτι όμορφο εδώ, όσοι άφησαν κάτι καλό. Όλος ο κόσμος θα είναι έξω στους δρόμους, γιατί θα γίνουν πολλά γεγονότα. Έχει έρθει όλη η πόλη ήδη για να μας αποχαιρετήσει».

Το ερχόμενο Σάββατο (20/6) δίνουμε όλοι ραντεβού στο «Ενώ». Για μια τελευταία μπύρα στο «φουαγέ»της καρδιάς μας, για ένα τελευταίο χειροκρότημα σε έναν χώρο που μας έμαθε τι σημαίνει “ενότητα” μέσα από την τέχνη.