Εκτέλεση Αρίστου Παγκρατίδη: Η μεγαλύτερη δικαστική πλάνη για τον υποτιθέμενο «Δράκο του Σέιχ Σου»
Η parallaxi θυμάται την υπόθεση που συντάραξε τη Θεσσαλονίκη, συνομιλώντας με τον Κωνσταντίνο Λογοθέτη, τέως εισαγγελέα, ακριβώς 58 χρόνια μετά
Ήταν 16 Φεβρουαρίου του 1968. Στις 7.06 το πρωί ο χρόνος σταματά για το νεαρό Αριστείδη Παγκρατίδη, που γίνεται το εξιλαστήριο θύμα, εκτελείται ως ο υποτιθέμενος Δράκος του Σέιχ Σου, για εγκλήματα που ποτέ δεν είχε διαπράξει. Ταυτόχρονα συντελείται ένα δικαστικό έγκλημα, η μεγαλύτερη δικαστική πλάνη στην ιστορία της ελληνικής δικαιοσύνης.
Είναι μια ιστορία που συντάραξε το πανελλήνιο και που ακόμη και σήμερα, ακριβώς 58 χρόνια μετά, προκαλεί συζητήσεις.
Η ιστορία του Παγκρατίδη είναι λίγο πολύ γνωστή. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ποιος ήταν ο πραγματικός ένοχος των εγκλημάτων και γιατί τα φόρτωσαν στον νεαρό Αρίστο.
Οι απορίες απαντώνται στο θέμα της Parallaxi, με την βοήθεια του Κωνσταντίνου Λογοθέτη, τέως εισαγγελέα, δικηγόρου και συγγραφέα του βιβλίου «Παγκρατίδης: Τετράκις εις θάνατον», εκδόσεις Μπαρμπουνάκη.
Ας ξεκινήσουμε από το 1940, έτος γέννησης του Αριστείδη Παγκρατίδη, ενός φτωχόπαιδου από τα Λαγκαδίκια της Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας του δολοφονήθηκε όταν ο ίδιος ήταν 6 ετών, από στρατιώτες του ΕΛΑΣ, την περίοδο του εμφυλίου. Μεγάλωσε με τη μητέρα του στις αλάνες της Τούμπας. Έκανε από νεαρή ηλικία δουλειές του ποδαριού – πουλούσε ακόμη και ερωτική συντροφιά σε μεγαλύτερους άντρες – για ένα κομμάτι ψωμί, ενώ ήταν γνωστός στις αστυνομικές αρχές για μικροκλοπές.
Το 1959 στυγερά εγκλήματα στη Θεσσαλονίκη, βιασμοί και επιθέσεις σε βάρος γυναικών και ζευγαριών στο Σέιχ Σου μένουν ανεξιχνίαστα.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1963 η σεξουαλική επίθεση σε ένα κορίτσι που διέμενε σε ορφανοτροφείο θηλέων οδηγεί στην επ΄αυτοφώρω σύλληψη του Παγκρατίδη. Κατά τη δικογραφία, είχε χρησιμοποιήσει τη μέθοδο του πετάγματος της πέτρας προς το θύμα του, κάτι που θύμισε παρόμοια μέθοδο και στις επιθέσεις στο Σέιχ Σου.
Ήταν όμως ο ίδιος δράστης;
Δύο μέρες μετά τη σύλληψη, ομολογεί την ενοχή του και για τα εγκλήματα στο Σέιχ Σου, αλλά γρήγορα, μέσα σε δύο μέρες, υποστηρίζει ότι βασανίστηκε σωματικά και ψυχολογικά για να το κάνει.
Οι εφημερίδες της εποχής των βαφτίζουν Δράκο.
Η δίκη του έγινε το 1966, και σκόπιμα το δικαστήριο υπό το βάρος της πολιτικής κατάστασης της εποχής αλλά και υπό την πίεση να βρεθεί ο δράστης, αρνείται τα πραγματικά στοιχεία. Ο Παγκρατίδης καταδικάζεται «τετράκις εις θάνατον».
Έπρεπε να περάσουν πολλά χρόνια για να εκδοθεί το βιβλίο του Κωνσταντίνου Λογοθέτη, να αποκαλυφθούν τα ντοκουμέντα της σκευωρίας, αλλά και ποιος ήταν ο πραγματικός δράκος του Σέιχ Σου.
Ήταν ο Ιωάννης Σερεσλής, που ομολόγησε μεταξύ άλλων και τα εγκλήματα για τα οποία είχε καταδικαστεί ο Παγκρατίδης, δύο χρόνια μετά την εκτέλεση του τελευταίου. Ωστόσο, ο φάκελος της υπόθεσης κλείνει για να μην αποκαλυφθεί η πλάνη.
Η άδικη εκτέλεση του Παγκρατίδη σοκάρει την κοινή γνώμη και αποτελεί πηγή έμπνευσης για την τέχνη.
Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος γράφει το τραγούδι ‘στην Αλάνα’ σε σύνθεση του Γιάννη Σπανού που το τραγουδά ο Γιώργος Νταλάρας.
Ο Θωμάς Κοροβίνης γράφει το βραβευμένο βιβλίο ο Γύρος του Θανάτου.
Η υπόθεση μεταφέρθηκε και στο θέατρο στην παράσταση Αρίστος με σκηνοθέτη το Γιώργο Παπαγεωργίου.
Και στον κινηματογράφο με τίτλο Αθώος ή ένοχος του Δημήτρη Αρβανίτη.
«Μανούλα μου γλυκιά, είμαι αθώος», ήταν οι τελευταίες του λέξεις.
«Ήθελαν με μανία να τον καταδικάσουν»
Ο Κωνσταντίνος Λογοθέτης εξηγεί στην Parallaxi.
«Δεν πρόκειται απλά περί δικαστικής πλάνης, γιατί συνειδητά το δικαστήριο άφηνε στην άκρη ό,τι απαλλακτικό υπήρχε για τον Παγκρατίδη και κρατούσε ό,τι ενοχοποιητικό υπήρχε. Αυτό δεν είναι απλά πλάνη, αλλά σκόπιμη διαστρέβλωση τη αλήθειας ή άρνηση της αλήθειας».
Η αιτία ποια ήταν;
«Ήθελαν με μανία να καταδικάσουν αυτό το παιδί. Η απάντηση έχει δύο σκέλη: Εκείνη την περίοδο εξελίσσετο η δίκη των αξιωματικών για τη δολοφονία Λαμπράκη και ήθελαν να αποσπάσουν την προσοχή του κόσμου και το δεύτερο είναι ότι εκείνα τα χρόνια είχε δημιουργηθεί κλίμα τρόμου μέχρι να συλληφθεί κάποιος ως Δράκος. Τα εγκλήματα ήταν αλλεπάλληλα και η Αστυνομία δεν μπορούσε να κάνει τίποτα. Έπεσε στα χέρια τους αυτό το παιδί, που δεν είχε προστασία από κινήματα ή κόμματα και τα φόρτωσαν όλα πάνω του».
«50 χρόνια το κρατούσαν κρυφό – Έκαναν ψεύτικη αναπαράσταση»
Ο κ. Λογοθέτης συνεχίζει:
«Ο εισαγγελέας της έδρας ζήτησε προς τιμήν του 3 φορές να κριθεί αναρμόδιο το δικαστήριο, το έστειλαν σε άλλο δικαστήριο που δεν ήταν το σωστό και το χαρακτηριστικότερο είναι ότι όταν το δικαστήριο τον καταδίκασε, σε μια εσφαλμένη απόφαση, ο εισαγγελέας πρότεινε απλά ισόβια κάθειρξη, για κάτι που επέσυρε θανατική ποινή. Απλά ο άνθρωπος ήξερε ότι το παιδί αυτό είναι αθώο και να μην εκτελεστεί. Το δικαστήριο όμως δυστυχώς τον οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα».
«Τα ενοχοποιητικά στοιχεία ένα ένα κατακρημνίστηκαν στο δικαστήριο και επίσης κράτησαν κρυφό 50 χρόνια, ότι η απόφαση η καταδικαστική δεν ήταν ομόφωνη. Ένας εκ των δικαστών έκανε μειοψηφία 20 σελίδων και στην οποία κατακρημνίζει όλα τα δήθεν ενοχοποιητικά στοιχεία.
Ένα θα σας πω μόνο: Ο Παγκρατίδης υπεδείκνυε για κάθε έγκλημα τα σημεία όπου είχε πετάξει προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων. Και μετά αποδείχθηκε και τα γράφω στο βιβλίο μου ότι αποβραδίς έκαναν ψεύτικη αναπαράσταση, τον δασκάλευαν τι θα πει την επόμενη μέρα και έκρυβαν κάθε αντικείμενο του θύματος και δήθεν τα έβρισκαν. Όλα αυτά πείστηκε να τα κάνει με την υπόσχεση ενός άλλου εισαγγελέα, άθλιου συναδέλφου μου, που του έλεγε τότε ομολόγησε εσύ και σε δύο χρόνια θα είσαι έξω, θα κάτσεις στις φυλακές ανηλίκων της Κασσάνδρας και θα βγεις. Το ξεγέλασε το παιδί ο τότε εισαγγελέας Αθανασόπουλος».
«Ο Σερεσλής ήταν ο πραγματικός Δράκος»
Πότε άρχισε να δημοσιοποιείται η πλάνη;
«Από την πρώτη στιγμή η κοινή γνώμη ήταν πεπεισμένη ότι αυτό το παιδί ήταν αθώο. Όμως αυτό δεν ήταν απόδειξη. Όταν εγώ βρήκα την πρωτότυπη δικογραφία και συνέγραψα το βιβλίο, βρήκα τα αποδεικτικά στοιχεία. Δε φτάνει μόνο το αίσθημα της κοινής γνώμης. Αυτό το βιβλίο έχει όλα τα έγγραφα, τα ντοκουμέντα. Πρέπει να ξέρετε ότι συνελήφθη μετά ο πραγματικός ένοχος, ο πραγματικός Δράκος. ο Ιωάννης Σερεσλής και ομολόγησε ότι αυτός τα έκανε, αλλά είχαν ήδη εκτελέσει τον Παγκρατίδη. Το είπε και ο άνθρωπος που ανέκρινε το Σερεσλή.
Δεν ήταν γόνος γνωστού Θεσσαλονικέα δηλαδή;
«Είχαν ακουστεί όλα αυτά ως φήμες, αλλά δεν ισχύουν. Είναι ξεκάθαρο ποιος το έκανε».
Μετά από αυτή την υπόθεση καταργήθηκε και η θανατική ποινή;
«Η θανατική ποινή δεν καταργήθηκε αμέσως, αλλά πολύ αργότερα. Υπήρχε για αρκετά χρόνια ακόμη, απλά δεν εφαρμοζόταν στην πράξη. Η μοναδική ποινή που εκτελέστηκε μετά τον Παγκρατίδη ήταν του Λυμπέρη που σκότωσε τη γυναίκα, τα παιδιά του και την πεθερά του στην Αθήνα. Η θανατική ποινή καταργήθηκε το 1983-84».
Να ρωτήσω και κάτι πιο επίκαιρο. Σε έναν μήνα περίπου αρχίζει η δίκη για τα Τέμπη. Περιμένετε να αποδοθεί δικαιοσύνη;
«Από τη στιγμή που την άλλη μέρα μπάζωσαν και ξεμπάζωσαν όλα τα αποδεικτικά στοιχεία, δεν περιμένω τίποτα για τους πραγματικούς ενόχους. Μιλάμε για μία αθλιότητα. Όταν μπαίνουν εν ψυχρώ μπουλντόζες και καταστρέφουν τα πάντα, πρέπει να είναι κανείς αφελής για να περιμένει δικαιοσύνη. Υπάρχουν φυσικά και πολιτικές ευθύνες, όχι μόνο οι 10 υπάλληλοι. Με ποιανού εντολή έγινε το μπάζωμα;».
